Η αριθμητική του πολέμου αλλάζει ριζικά και αμετάκλητα. Μέχρι πρότινος, η εξίσωση στο πεδίο της μάχης για τα μη επανδρωμένα συστήματα ήταν «ένας προς ένα»: ένας πιλότος στο έδαφος για κάθε αεροσκάφος στον αέρα. Το Πεκίνο, ωστόσο, ανέτρεψε πλήρως αυτόν τον κανόνα, παρουσιάζοντας μια επιχειρησιακή δυνατότητα που μετατρέπει τον μεμονωμένο πεζικάριο σε διοικητή μιας αεροπορικής δύναμης κρούσης. Σύμφωνα με τα τελευταία δεδομένα από τις κινεζικές αμυντικές βιομηχανίες και αναφορές δυτικών παρατηρητών, η Κίνα έχει τελειοποιήσει συστήματα που επιτρέπουν σε έναν μοναδικό στρατιώτη να ελέγχει ταυτόχρονα σμήνος 200 drones.
Αυτή η εξέλιξη δεν συνιστά απλώς μια τεχνολογική αναβάθμιση, αλλά έναν πολλαπλασιαστή ισχύος που επαναπροσδιορίζει την έννοια της «μονάδας» στο σύγχρονο πεδίο μάχης.
Το τέλος του «χειριστή» και η γέννηση του «ενορχηστρωτή»
Το μυστικό πίσω από τον χειρισμό 200 μονάδων από ένα άτομο βρίσκεται στην αλλαγή της φιλοσοφίας ελέγχου. Ο στρατιώτης δεν πιλοτάρει τα drones με την παραδοσιακή έννοια —κάτι που θα ήταν ανθρωπίνως αδύνατο για 200 συσκευές ταυτόχρονα. Αντιθέτως, λειτουργεί ως στρατηγικός ενορχηστρωτής.
Μέσω μιας απλής διεπαφής σε tablet ή ειδικό τερματικό, ο στρατιώτης δίνει γενικές εντολές υψηλού επιπέδου, όπως «καθαρίστε την περιοχή Α» ή «δημιουργήστε περίμετρο ασφαλείας». Από εκείνη τη στιγμή, αναλαμβάνει η τεχνητή νοημοσύνη. Οι αλγόριθμοι που είναι ενσωματωμένοι στο σμήνος αναλαμβάνουν τη μικροδιαχείριση: την πλοήγηση, την αποφυγή συγκρούσεων μεταξύ των drones και τη βέλτιστη κατανομή των στόχων. Το σύστημα επιτρέπει στον άνθρωπο να εστιάζει στην τακτική, αφήνοντας τις μηχανές να εκτελούν την πολύπλοκη «χορογραφία» της πτήσης.
Κυψέλες εκτόξευσης και «έξυπνη» αυτονομία
Η υλοποίηση αυτής της στρατηγικής απαιτεί και το κατάλληλο hardware. Κινεζικές εταιρείες, όπως η CTC, έχουν παρουσιάσει οχήματα εκτόξευσης που θυμίζουν τα πολλαπλά συστήματα πυραύλων (τύπου Katyusha), αλλά προσαρμοσμένα για drones. Ένα τέτοιο όχημα μπορεί να απελευθερώσει δεκάδες ή και εκατοντάδες drones καμικάζι μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα.
Μόλις βρεθούν στον αέρα, τα 200 drones δεν λειτουργούν ως μεμονωμένες μονάδες, αλλά ως ένας ενιαίος, συνεκτικός οργανισμός. Εδώ έρχεται να «κουμπώσει» η έρευνα του Εργαστηρίου Γνωσιακής Τεχνητής Νοημοσύνης της Κίνας, που εμπνεύστηκε από τη φύση. Μιμούμενα τη συμπεριφορά αγέλης λύκων ή σμήνους μελισσών, τα drones επικοινωνούν διαρκώς μεταξύ τους.
Εάν ο στρατιώτης-χειριστής υποδείξει έναν στόχο, το σμήνος αποφασίζει αυτόνομα ποια drones θα επιτεθούν, από ποιες γωνίες και πότε. Αν κάποια drones καταρριφθούν από την εχθρική αεράμυνα, το δίκτυο «αυτο-θεραπεύεται»: τα υπόλοιπα αναδιατάσσονται ακαριαία για να καλύψουν το κενό, χωρίς να απαιτείται καμία ενέργεια από τον χειριστή. Η εντολή παραμένει ενεργή και το σμήνος προσαρμόζεται για να την εκτελέσει με ό,τι μέσα του έχουν απομείνει.
Η απόλυτη ασύμμετρη απειλή
Η δυνατότητα ενός στρατιώτη να εξαπολύει 200 φονικές μηχανές δημιουργεί εφιαλτικά σενάρια για τις συμβατικές στρατιωτικές δυνάμεις. Το κύριο πλεονέκτημα είναι ο κορεσμός. Κανένα σύγχρονο αντιπυραυλικό ή αντι-αεροπορικό σύστημα δεν είναι σχεδιασμένο να αντιμετωπίζει ταυτόχρονα 200 μικρούς, ευέλικτους στόχους που επιτίθενται συντονισμένα.
Ακόμα κι αν η άμυνα καταφέρει να εξουδετερώσει το 90% του σμήνους, τα εναπομείναντα 20 drones είναι αρκετά για να καταστρέψουν κρίσιμες υποδομές, ραντάρ ή τεθωρακισμένα. Το κόστος είναι συντριπτικά υπέρ της επίθεσης: ένας στρατιώτης με εξοπλισμό μερικών χιλιάδων δολαρίων μπορεί να αχρηστεύσει συστήματα εκατομμυρίων.
Επιπλέον, η ενσωμάτωση αλγορίθμων που μιμούνται το κυνήγι του γερακιού, επιτρέπει σε κάθε ένα από αυτά τα 200 drones να εγκλωβίζει και να χτυπά κινούμενους στόχους σε λιγότερο από 5 δευτερόλεπτα. Ο συνδυασμός της μαζικότητας με την ατομική ακρίβεια καθιστά την άμυνα σχεδόν αδύνατη.
Το μέλλον είναι ήδη εδώ
Οι επιδείξεις αυτές στέλνουν ένα ξεκάθαρο μήνυμα στη διεθνή κοινότητα: η Κίνα έχει ξεπεράσει το στάδιο του πειραματισμού. Η τεχνολογία swarm warfare είναι ώριμη και επιχειρησιακά διαθέσιμη.
Το γεγονός ότι ένας στρατιώτης δεν χρειάζεται πλέον να είναι «Top Gun» πιλότος, αλλά ένας διαχειριστής συστήματος που εξαπολύει καταιγίδα πυρός με το πάτημα ενός κουμπιού, αλλάζει τα δεδομένα της στρατολόγησης, της εκπαίδευσης και της ηθικής του πολέμου. Στο εγγύς μέλλον, η ισχύς ενός στρατού ίσως να μην μετριέται με τον αριθμό των αρμάτων μάχης, αλλά με το πόσα αυτόνομα σμήνη μπορεί να διαχειριστεί ένας και μόνο άνθρωπος στο πεδίο. Και όπως δείχνουν τα πράγματα, στο Πεκίνο έχουν ήδη κάνει τους υπολογισμούς τους.
