Έρευνα του Πανεπιστημίου Virginia για εξωσωματικές εμπειρίες καταγράφει ανεξήγητα ευρήματα
Σύνοψη
- Ερευνητές από το Πανεπιστήμιο της Virginia σχεδίασαν μια αυστηρά ελεγχόμενη μελέτη στη Βραζιλία, δοκιμάζοντας 21 άτομα που υποστηρίζουν ότι μπορούν να διαχωρίσουν τη συνείδησή τους από το φυσικό τους σώμα.
- Ο πρωταρχικός στόχος του πειράματος, ο οποίος απαιτούσε από τους συμμετέχοντες να αναγνωρίσουν μια τυχαία εικόνα στην οθόνη ενός υπολογιστή μέσα σε ένα κλειδωμένο δωμάτιο, στέφθηκε με απόλυτη αποτυχία.
- Δύο διαφορετικοί συμμετέχοντες προχώρησαν εντελώς αυθόρμητα σε περιγραφές που αποτύπωναν με ανατριχιαστική ακρίβεια τις κινήσεις και τις θέσεις των επιστημόνων στο διπλανό δωμάτιο ελέγχου.
- Η επιστημονική ομάδα προτείνει ότι τα μελλοντικά πειράματα οφείλουν να ενσωματώσουν δυναμικούς και ανθρώπινους στόχους, καθώς οι στατικές ψηφιακές εικόνες πιθανότατα δεν επαρκούν για να προσελκύσουν την προσοχή κατά τη διάρκεια τέτοιων καταστάσεων.
Το Πανεπιστήμιο της Virginia εξέτασε 21 άτομα προκειμένου να διαπιστώσει με επιστημονικές μεθόδους αν μπορούν να ανιχνεύσουν κρυμμένα αντικείμενα ενώ βιώνουν εξωσωματικές εμπειρίες. Αν και οι συμμετέχοντες απέτυχαν ολοκληρωτικά να αναγνωρίσουν τις κρυφές εικόνες-στόχους, δύο εξ αυτών περιέγραψαν απρόσμενα και με απόλυτη ακρίβεια τις τοποθεσίες και τις κινήσεις των ερευνητών πίσω από τις κλειστές πόρτες.
Η μεθοδολογία των τριών δωματίων και η απόλυτη απομόνωση
Η προσπάθεια κατανόησης των ορίων της ανθρώπινης συνείδησης απαιτεί ερευνητικά πρωτόκολλα τα οποία υπερβαίνουν κατά πολύ την απλή καταγραφή των υποκειμενικών αφηγήσεων, ενσωματώνοντας αυστηρές διαδικασίες ελέγχου για τον αποκλεισμό της τυχαίας σύμπτωσης. Η ερευνητική ομάδα της νευρολόγου Marina Weiler δεν άφησε κανένα περιθώριο αμφισβήτησης, σχεδιάζοντας αυτό που πρακτικά αποτελούσε έναν νοητικό λαβύρινθο μοιρασμένο σε τρία εντελώς ξεχωριστά δωμάτια.
Στον πρώτο χώρο τοποθετούνταν ο εκάστοτε συμμετέχων, συνδεδεμένος με ένα μηχάνημα ηλεκτροεγκεφαλογραφήματος (EEG) για την αδιάκοπη καταγραφή της εγκεφαλικής του δραστηριότητας, έχοντας την ελευθερία να ρυθμίσει τον φωτισμό και τη θερμοκρασία ώστε να επιτύχει την ιδανική κατάσταση χαλάρωσης. Στο δεύτερο δωμάτιο παρέμεναν οι επιστήμονες πίσω από κλειστές πόρτες, παρακολουθώντας τη ροή της διαδικασίας. Τέλος, στον τρίτο χώρο, ο οποίος βρισκόταν περίπου επτά μέτρα μακριά στο τέλος ενός διαδρόμου, βρισκόταν ο πραγματικός στόχος. Ένα laptop πρόβαλλε μια τυχαία επιλεγμένη εικόνα από μια προκαθορισμένη δεξαμενή 100 διαφορετικών αντικειμένων, έχοντας την οθόνη του γυρισμένη προς τον τοίχο για να αποτραπεί η παραμικρή πιθανότητα οπτικής επαφής. Ούτε καν οι ίδιοι οι ερευνητές δεν γνώριζαν ποια εικόνα είχε επιλέξει ο αλγόριθμος.
Οι συμμετέχοντες διέθεταν από 60 έως 90 λεπτά για να εισέλθουν στη φάση της προβολής, να αφήσουν το φυσικό τους περίβλημα, να πλοηγηθούν μέσω του διαδρόμου και να απομνημονεύσουν την εικόνα του υπολογιστή. Μόλις 13 από τους 21 ανέφεραν ότι πράγματι έλαβαν κάποιες πληροφορίες, ενώ μόλις οι οκτώ δήλωσαν ότι βίωσαν μια αυθεντική αίσθηση αποκόλλησης από το σώμα τους.
Η παρέμβαση της Τεχνητής Νοημοσύνης στην ανάλυση δεδομένων
Για να αποφευχθεί οποιαδήποτε μορφή ανθρώπινης προκατάληψης κατά την αξιολόγηση των απαντήσεων, η επιστημονική ομάδα υιοθέτησε μια εξαιρετικά σύγχρονη προσέγγιση εισάγοντας αλγορίθμους Τεχνητής Νοημοσύνης στην εξίσωση. Το σύστημα ανέλαβε να διαβάσει τις περιγραφές των συμμετεχόντων και να τις συγκρίνει λεπτομερώς με τα οπτικά χαρακτηριστικά των 100 πιθανών εικόνων-στόχων, ταξινομώντας τες βάσει του βαθμού ομοιότητας. Εάν κάποιος συμμετέχων είχε αντιληφθεί σωστά το αντικείμενο, η σωστή εικόνα θα καταλάμβανε μια από τις πρώτες θέσεις της λίστας. Αντιθέτως, οι πραγματικοί στόχοι τερμάτισαν σε εντελώς τυχαίες θέσεις, από την 16η έως την 92η, αποδεικνύοντας ότι καμία περιγραφή δεν παρουσίαζε στατιστική απόκλιση από την απλή και τυχαία μαντεψιά.
Ως μηχανισμός ελέγχου, όταν οι ερευνητές παρείχαν στο σύστημα Τεχνητής Νοημοσύνης πραγματικά ακριβείς περιγραφές των αντικειμένων, ο αλγόριθμος αναγνώριζε με χαρακτηριστική ευκολία τις σωστές απαντήσεις. Η επιστημονική ετυμηγορία ήταν ξεκάθαρη και αμείλικτη σχετικά με τον πρωταρχικό στόχο της μελέτης, απορρίπτοντας πλήρως τον ισχυρισμό της τηλεπισκόπησης σε στατικές οθόνες.
Το ανεξήγητο φαινόμενο που άλλαξε την οπτική του πειράματος
Τη στιγμή που τα αρνητικά αποτελέσματα φαινόταν να κλείνουν οριστικά τον κύκλο του πειράματος, προέκυψε μια απρόσμενη ανατροπή που προβλημάτισε έντονα την επιστημονική κοινότητα. Δύο διαφορετικοί συμμετέχοντες, κατά τη διάρκεια των συνεντεύξεων που ακολούθησαν, άρχισαν να περιγράφουν με λεπτομέρειες το τι ακριβώς έκαναν οι ερευνητές μέσα στο δικό τους, απομονωμένο δωμάτιο ελέγχου.
Ο έβδομος συμμετέχων ανέφερε ρητά πως ένας ερευνητής καθόταν στα αριστερά εστιάζοντας στην οθόνη του υπολογιστή, ενώ ένας δεύτερος βρισκόταν πιο πίσω, σε μια γωνία του δωματίου, διαβάζοντας ένα βιβλίο. Σύμφωνα με τα επίσημα αρχεία του πειράματος, η συγκεκριμένη διάταξη ταυτιζόταν απόλυτα με την πραγματικότητα, αποτελώντας μάλιστα μια χωροταξική επιλογή που δεν είχε επαναληφθεί σε καμία άλλη συνεδρία μέχρι εκείνη τη στιγμή. Αργότερα, ο δέκατος τρίτος συμμετέχων προχώρησε σε μια αντίστοιχη παρατήρηση, τονίζοντας πως έβλεπε τον έναν επιστήμονα στα δεξιά να κρατάει σημειώσεις, ενώ ο συνάδελφος του καθόταν στα αριστερά μπροστά από ένα τερματικό. Και πάλι, η περιγραφή επαληθεύτηκε πλήρως από τα αρχεία του εργαστηρίου.
Παρόλο που αυτές οι αυθόρμητες καταθέσεις στερούνται στατιστικής βαρύτητας επειδή δεν εντάσσονταν στις προκαθορισμένες παραμέτρους μέτρησης, δημιουργούν εύλογα ερωτήματα γύρω από τη φύση των εξωσωματικών εμπειριών. Η Weiler παραλληλίζει αυτά τα συμβάντα με ένα αντίστοιχο πείραμα του 1968, όταν ο διάσημος ερευνητής Robert Monroe απέτυχε να αναγνωρίσει τον βασικό στόχο, αλλά κατάφερε να εντοπίσει οπτικά έναν απρόσκλητο επισκέπτη που στεκόταν έξω από τον θάλαμο δοκιμών. Όλα τα παραπάνω συγκλίνουν στο συμπέρασμα πως η ανθρώπινη συνείδηση, εφόσον δύναται να ταξιδέψει, τείνει να ελκύεται από ζωντανούς, δυναμικούς και συναισθηματικά φορτισμένους στόχους, αγνοώντας πλήρως τις βαρετές και στατικές οθόνες των ηλεκτρονικών υπολογιστών.
