Μια καθοριστική εξέλιξη στον τομέα της ναυτικής επιτήρησης και του ανθυποβρυχιακού πολέμου (ASW) έλαβε χώρα πρόσφατα στους ουρανούς της Νότιας Καλιφόρνιας. Το μη επανδρωμένο αεροσκάφος MQ-9B SeaGuardian της General Atomics Aeronautical Systems, Inc. (GA-ASI) απέδειξε στην πράξη ότι δεν είναι απλώς ένα μέσο παρατήρησης, αλλά μια ολοκληρωμένη πλατφόρμα εντοπισμού υποβρυχίων, ικανή να μεταφέρει και να ποντίζει εντυπωσιακό αριθμό ηχοσημαντήρων (sonobuoys).
Η δοκιμή, που πραγματοποιήθηκε στο πεδίο βολής W-291 σε συνεργασία με τη Διοίκηση Αεροπορικών Συστημάτων του Ναυτικού των ΗΠΑ (NAVAIR), επιβεβαίωσε την πλήρη λειτουργικότητα του νέου Συστήματος Διανομής Ηχοσημαντήρων (SDS). Το γεγονός αυτό αλλάζει τα δεδομένα στις ναυτικές επιχειρήσεις, προσφέροντας δυνατότητες που μέχρι πρότινος αποτελούσαν αποκλειστικό προνόμιο βαρέων, επανδρωμένων αεροσκαφών ναυτικής συνεργασίας.
Τεχνολογικό άλμα στον ωκεανό
Η ουσία της είδησης βρίσκεται στην τεχνική αναβάθμιση του SeaGuardian. Μέχρι πρόσφατα, τα drones είχαν περιορισμένη μεταφορική ικανότητα σε τέτοιου είδους φορτία. Ωστόσο, το νέο σύστημα SDS επιτρέπει στο MQ-9B να μεταφέρει και να απελευθερώνει με ακρίβεια έναν συνδυασμό διαφορετικών τύπων ηχοσημαντήρων.
Κατά τη διάρκεια των δοκιμών, το αεροσκάφος χρησιμοποίησε τέσσερις εξωτερικούς φορείς (pods) για να μεταφέρει ένα μείγμα ηχοσημαντήρων μεγέθους "A" και "G". Η τεχνολογία πίσω από αυτό το σύστημα είναι πνευματική (λειτουργεί με πεπιεσμένο αέρα), εξασφαλίζοντας την ασφαλή άφεση των συσκευών ενώ το drone βρίσκεται σε πτήση.
Αυτό που κάνει το σύστημα να ξεχωρίζει είναι η χωρητικότητά του. Σύμφωνα με τα στοιχεία της General Atomics, το SeaGuardian έχει πλέον τη δυνατότητα να μεταφέρει έως και 40 ηχοσημαντήρες μεγέθους "A" ή 80 μεγέθους "G". Πρόκειται για έναν αριθμό που πλησιάζει τις επιχειρησιακές δυνατότητες του P-8 Poseidon, του κυρίαρχου –αλλά εξαιρετικά δαπανηρού– επανδρωμένου αεροσκάφους του Αμερικανικού Ναυτικού.
Η στρατηγική σημασία της αυτονομίας
Γιατί όμως αυτή η εξέλιξη θεωρείται τόσο σημαντική για τις σύγχρονες ναυτικές δυνάμεις; Η απάντηση βρίσκεται στη λέξη «επιμονή». Ο εντοπισμός ενός σύγχρονου, αθόρυβου υποβρυχίου απαιτεί χρόνο και υπομονή. Τα επανδρωμένα αεροσκάφη περιορίζονται από την αντοχή του πληρώματος και τα καύσιμα. Αντιθέτως, το MQ-9B SeaGuardian έχει τη δυνατότητα να παραμένει στον αέρα για χρονικά διαστήματα που υπερβαίνουν τις 18 ή και 24 ώρες σε αποστολές ASW, καλύπτοντας τεράστιες θαλάσσιες εκτάσεις με πολύ χαμηλότερο κόστος ανά ώρα πτήσης.
Με τη νέα αυτή ικανότητα, το drone μπορεί να δημιουργήσει ένα πυκνό δίκτυο ηχοσημαντήρων, «σαρώνοντας» τον βυθό για ακουστικά ίχνη. Μόλις εντοπιστεί στόχος, τα δεδομένα μεταδίδονται σε πραγματικό χρόνο στον σταθμό ελέγχου εδάφους ή απευθείας σε άλλα πλοία και αεροσκάφη της περιοχής, μέσω της ζεύξης δεδομένων (data link).
Οικονομία κλίμακας και επιχειρησιακή ευελιξία
Η οικονομική παράμετρος είναι εξίσου κρίσιμη. Η χρήση ενός P-8 Poseidon για απλή περιπολία ή σάρωση ρουτίνας αποτελεί μια δαπανηρή επιλογή. Η ανάθεση αυτών των καθηκόντων στο SeaGuardian επιτρέπει στα Πολεμικά Ναυτικά να διατηρούν τα επανδρωμένα μέσα τους για τις φάσεις της εμπλοκής ή για πιο σύνθετες αποστολές που απαιτούν ανθρώπινη κρίση επί του πεδίου.
Ο πρόεδρος της GA-ASI, David R. Alexander, τόνισε τη σημασία αυτής της εξέλιξης, υπογραμμίζοντας πως το MQ-9B εξελίσσεται σε ένα ευέλικτο εργαλείο που μπορεί να προσαρμοστεί στις απαιτήσεις του πελάτη. Η επιτυχής πιστοποίηση του συστήματος SDS ανοίγει τον δρόμο για την πλήρη ένταξη των μη επανδρωμένων συστημάτων στον κορμό του ανθυποβρυχιακού πολέμου.
Το μέλλον του ASW είναι υβριδικό
Η δοκιμή αυτή επιβεβαιώνει την τάση προς τις υβριδικές επιχειρήσεις, όπου άνθρωποι και μηχανές συνεργάζονται στενά. Το SeaGuardian δεν έρχεται να αντικαταστήσει πλήρως τον ανθρώπινο παράγοντα, αλλά να πολλαπλασιάσει την ισχύ του. Λειτουργώντας ως το «μακρύ χέρι» και το «ακούραστο αυτί» του στόλου, επιτρέπει τον έλεγχο θαλάσσιων στενών και στρατηγικών περασμάτων με τρόπο που μέχρι σήμερα ήταν πρακτικά αδύνατος ή οικονομικά ασύμφορος.
Επιπλέον, η δυνατότητα του SeaGuardian να φέρει ταυτόχρονα ραντάρ επιφανείας, οπτικούς αισθητήρες και τώρα ένα πλήρες φορτίο ηχοσημαντήρων, το καθιστά μια πλατφόρμα πολλαπλών ρόλων. Μπορεί να ξεκινήσει μια αποστολή παρακολουθώντας πλοία επιφανείας και να μεταβεί άμεσα σε κυνήγι υποβρυχίων μόλις υπάρξουν ενδείξεις, χωρίς να χρειαστεί να επιστρέψει στη βάση για ανεφοδιασμό ή αλλαγή εξοπλισμού.
Καθώς οι γεωπολιτικές προκλήσεις στους ωκεανούς αυξάνονται και η τεχνολογία των υποβρυχίων εξελίσσεται, η ανάγκη για συνεχή, αξιόπιστη και οικονομική επιτήρηση γίνεται επιτακτική. Το MQ-9B SeaGuardian, με την προσθήκη του νέου συστήματος άφεσης ηχοσημαντήρων, φαίνεται πως είναι η απάντηση της βιομηχανίας σε αυτή την πρόκληση, μετατρέποντας τον ανθυποβρυχιακό πόλεμο σε μια διαδικασία πιο αυτοματοποιημένη και θανάσιμα αποτελεσματική.
