Μια σημαντική τεχνολογική εξέλιξη καταγράφεται στα πεδία των μαχών της Ουκρανίας, καθώς οι Ένοπλες Δυνάμεις της χώρας ενέταξαν στο οπλοστάσιό τους και χρησιμοποιούν ήδη σε πραγματικές συνθήκες μάχης το Raybird, ένα υβριδικό drone που τροφοδοτείται από υδρογόνο. Πρόκειται για την πρώτη καταγεγραμμένη περίπτωση παγκοσμίως όπου ένα μη επανδρωμένο αεροσκάφος (UAV) με αυτή την τεχνολογία καυσίμου αναλαμβάνει ενεργό ρόλο σε εμπόλεμη ζώνη, σηματοδοτώντας μια στροφή προς πιο «αθόρυβες» και αόρατες μορφές εναέριας επιτήρησης.
Η κατασκευάστρια εταιρεία, Skyeton, επιβεβαίωσε ότι το τροποποιημένο Raybird εκτελεί αποστολές από τον Δεκέμβριο του 2025, προσφέροντας στις ουκρανικές δυνάμεις ένα στρατηγικό πλεονέκτημα που τα συμβατικά drones με κινητήρες εσωτερικής καύσης αδυνατούν να παρέχουν: την απόκρυψη.
Η τεχνολογία πίσω από το υβριδικό Raybird
Αν και η χρήση υδρογόνου στα drones δεν είναι άγνωστη ως πειραματική διαδικασία, η επιχειρησιακή της εφαρμογή σε ένα τόσο σκληρό περιβάλλον αποτελεί τομή. Το νέο Raybird δεν βασίζεται στους θορυβώδεις βενζινοκινητήρες που χρησιμοποιούνταν μέχρι πρότινος. Αντιθέτως, χρησιμοποιεί κυψέλες καυσίμου υδρογόνου για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας, η οποία με τη σειρά της τροφοδοτεί τον ηλεκτροκινητήρα που κινεί το αεροσκάφος.
Για να επιτευχθεί αυτό, οι μηχανικοί της Skyeton επανασχεδίασαν την αρχιτεκτονική της ατράκτου. Οι δεξαμενές υδρογόνου απαιτούν περισσότερο χώρο σε σύγκριση με τα συμβατικά καύσιμα, γεγονός που οδήγησε σε ανακατανομή του βάρους και του εσωτερικού σχεδιασμού, ώστε να διατηρηθεί η ισορροπία και η αεροδυναμική απόδοση του σκάφους.
Ο Roman Knyazhenko, CEO της Skyeton, εξήγησε τη φιλοσοφία πίσω από την κατασκευή:
Μετατρέψαμε δύο χρόνια εργαστηριακών δοκιμών σε μια νέα αντίληψη αεροσκάφους. Είναι η ίδια κατηγορία και το ίδιο βάρος, αλλά πρόκειται για έναν πλήρως επανασχεδιασμένο φορέα που βασίζεται στην ηλεκτρική πρόωση. Το υδρογόνο μας επιτρέπει να συνδυάσουμε την αξιοπιστία και την ευκολία συντήρησης του ηλεκτροκινητήρα με τη μεγάλη διάρκεια πτήσης, που είναι το σήμα κατατεθέν των UAV μας.
Τα στρατηγικά πλεονεκτήματα: Θερμική και ακουστική απόκρυψη
Το μεγαλύτερο προτέρημα του υδρογονοκίνητου Raybird δεν είναι η ταχύτητα, αλλά η επιβιωσιμότητα. Στα σύγχρονα πεδία μάχης, τα drones με θερμικούς κινητήρες είναι ευάλωτα σε αντιαεροπορικά συστήματα που εντοπίζουν την εκπομπή θερμότητας (όπως τα φορητά MANPADS).
Το νέο υβριδικό σύστημα προσφέρει:
- Μηδενικό θερμικό ίχνος: Η χημική αντίδραση του υδρογόνου παράγει ελάχιστη θερμότητα σε σχέση με την καύση υδρογονανθράκων, καθιστώντας το drone σχεδόν αόρατο στους αισθητήρες θερμότητας του εχθρού.
- Αθόρυβη λειτουργία: Η απουσία παλινδρομικού κινητήρα εσωτερικής καύσης μειώνει δραστικά τον θόρυβο, επιτρέποντας στο Raybird να πλησιάζει τους στόχους χωρίς να γίνεται αντιληπτό από το έδαφος.
- Μειωμένους κραδασμούς: Η ομαλή λειτουργία του ηλεκτροκινητήρα εξασφαλίζει σταθερότητα, βελτιώνοντας την ποιότητα των εικόνων και των δεδομένων που συλλέγουν οι ευαίσθητοι αισθητήρες και τα ραντάρ που μεταφέρει.
Επιδόσεις και αυτονομία
Παρόλο που η έκδοση με κινητήρα εσωτερικής καύσης προσφέρει εντυπωσιακή αυτονομία άνω των 28 ωρών, η υδρογονοκίνητη έκδοση επιτυγχάνει μια κρίσιμη ισορροπία. Αυτή τη στιγμή, το υβριδικό Raybird μπορεί να παραμείνει στον αέρα για περίπου 12 ώρες, με στόχο της εταιρείας να αυξήσει σύντομα τη διάρκεια αυτή στις 20 ώρες.
Τα τεχνικά χαρακτηριστικά του περιλαμβάνουν:
- Βάρος απογείωσης: 23 κιλά.
- Ωφέλιμο φορτίο: Έως 10 κιλά (συνήθως εξοπλισμός ραντάρ και κάμερες).
- Ταχύτητα πλεύσης: 110 χλμ/ώρα.
- Επιχειρησιακό υψόμετρο: Έως 5.500 μέτρα.
Είναι σημαντικό να τονιστεί ότι το Raybird δεν είναι οπλισμένο. Ο ρόλος του είναι καθαρά αναγνωριστικός, εκτελώντας αποστολές βαθιάς διείσδυσης για τη συλλογή πληροφοριών, κάτι που απαιτεί πολύωρη παραμονή στον αέρα πάνω από εχθρικές ζώνες.
Logistics και ανθεκτικότητα στο πεδίο
Ένα από τα μεγαλύτερα στοιχήματα για την εισαγωγή νέων τεχνολογιών στον στρατό είναι η υποστήριξη στο πεδίο. Η Skyeton φαίνεται να έχει λύσει το πρόβλημα του ανεφοδιασμού με δύο τρόπους: είτε μέσω ανταλλάξιμων φιαλών υδρογόνου που λειτουργούν σαν φυσίγγια, είτε μέσω κινητών μονάδων παραγωγής υδρογόνου που συνοδεύουν τις μονάδες εδάφους. Επιπλέον, το drone έχει αποδειχθεί ανθεκτικό σε ακραίες κλιματικές συνθήκες, λειτουργώντας απρόσκοπτα σε θερμοκρασίες από -35°C έως +55°C, στοιχείο κρίσιμο για τον σκληρό ουκρανικό χειμώνα.
