Stad Ship Tunnel: Η Νορβηγία ξεκινά το πρώτο ωκεάνιο τούνελ για πλοία στον κόσμο!

Σύνοψη

• Η κυβέρνηση της Νορβηγίας ενέκρινε την πλήρη χρηματοδότηση για τη σήραγγα Stad (Stad Ship Tunnel), την πρώτη ωκεάνια σήραγγα πλοίων παγκοσμίως.
• Το έργο έχει μήκος 1.7 χιλιομέτρων, συνολικό ύψος 50 μέτρων και πλάτος 36 μέτρων, επιτρέποντας τη διέλευση πλοίων με βύθισμα έως 12 μέτρα.
• Το κόστος ανέρχεται στα 8.6 δισ. νορβηγικές κορώνες (περίπου 750 εκατ. ευρώ). Η κατασκευή θα ξεκινήσει στις αρχές του 2027 και θα διαρκέσει πέντε χρόνια.
• Η παράκαμψη της επικίνδυνης θάλασσας Stadhavet εξασφαλίζει την απρόσκοπτη εξαγωγή νορβηγικού σολομού και μειώνει τον χρόνο ταξιδιού για τις εμπορικές γραμμές.
• Εκτιμάται πως η νέα διαδρομή θα μειώσει την κατανάλωση ναυτιλιακού καυσίμου και τις εκπομπές ρύπων έως και 60% για τα διερχόμενα πλοία.

Η ναυτιλιακή βιομηχανία και ο κλάδος των μεγάλων τεχνικών έργων ετοιμάζονται να παρακολουθήσουν την υλοποίηση μιας υποδομής που επαναπροσδιορίζει τη θαλάσσια διακίνηση αγαθών και επιβατών. Το νορβηγικό κοινοβούλιο ενέκρινε τον προϋπολογισμό για το Stad Ship Tunnel, την πρώτη ωκεάνια σήραγγα πλοίων παγκοσμίως, ένα έργο που συνδυάζει την παραδοσιακή εξόρυξη βράχου με τις σύγχρονες ανάγκες των παγκόσμιων logistics. Μετά από δεκαετίες συζητήσεων και μια προσωρινή παύση των διαδικασιών στα τέλη του 2025 λόγω αυξημένου κόστους υλικών, το έργο επανεκκινεί.

Η σήραγγα Stad είναι ένα απευθείας υποθαλάσσιο και υπόγειο πέρασμα μήκους 1.7 χιλιομέτρων κάτω από τη συμπαγή βραχώδη χερσόνησο Stadlandet στις δυτικές ακτές της Νορβηγίας. Σχεδιασμένη να εξυπηρετεί πλοία με βύθισμα έως 12 μέτρα και πλάτος 16 μέτρα, η κατασκευή έχει συνολικό ύψος 50 μέτρων (τα 33 μέτρα εκτείνονται από την επιφάνεια του νερού έως την οροφή) και πλάτος 36 μέτρων, εξασφαλίζοντας την ομαλή διέλευση φορτηγών, αλιευτικών και κρουαζιερόπλοιων.

Αν και οι σήραγγες που μεταφέρουν πλωτά μέσα δεν είναι απολύτως καινούργια ιδέα (το Malpas Tunnel λειτουργεί στη Γαλλία από το 1679) η τεράστια διαφορά έγκειται στην κλίμακα. Οι υπάρχουσες υποδομές περιορίζονται σε ήρεμα, εσωτερικά δίκτυα καναλιών για μικρά πλοιάρια, ενώ το Stad Tunnel είναι η πρώτη κατασκευή τέτοιου μεγέθους που διαπερνά ένα βουνό για να εξυπηρετήσει πλοία ανοικτής θαλάσσης, γεφυρώνοντας δύο μεγάλα φιορδ.

Η χερσόνησος Stadlandet αποτελεί ιστορικά ένα από τα πιο προβληματικά και επικίνδυνα σημεία της ευρωπαϊκής ακτοπλοΐας, καθώς η θάλασσα Stadhavet που την περιβάλλει πλήττεται από σφοδρές καταιγίδες κατά μέσο όρο 100 ημέρες τον χρόνο. Η ιδιομορφία του βυθού και τα ισχυρά ρεύματα προκαλούν συχνά κύματα ύψους 30 μέτρων, τα οποία έρχονται από πολλαπλές κατευθύνσεις ταυτόχρονα.

Η σήραγγα Stad αποτελεί τη λύση σε ένα κρίσιμο πρόβλημα ασφάλειας, παρέχοντας μια προστατευμένη, ελεγχόμενη δίοδο που παρακάμπτει πλήρως την ανοικτή και επικίνδυνη θάλασσα. Μέσα από την τεχνητή σήραγγα, τα πλοία δεν θα χρειάζεται να περιμένουν επί μέρες τη βελτίωση του καιρού για να διασχίσουν τη χερσόνησο.

Επιπλέον, ο Νορβηγικός Οργανισμός Ακτών (Kystverket) και το Υπουργείο Εμπορίου και Αλιείας της χώρας καταγράφουν σημαντικά οικονομικά οφέλη. Η συχνή διακοπή της ναυσιπλοΐας προκαλεί μεγάλες καθυστερήσεις στη μεταφορά ευπαθών προϊόντων, δημιουργώντας παράλληλα υπερφόρτωση στο σιδηροδρομικό δίκτυο της Νορβηγίας.

Η αλιεία και συγκεκριμένα οι εξαγωγές σολομού αποτελούν βασικό πυλώνα της νορβηγικής οικονομίας και γι’ αυτό η αδιάλειπτη ροή αγαθών προς τα λιμάνια της Ευρώπης είναι απαραίτητη για τη διατήρηση της ανταγωνιστικότητας των νορβηγικών προϊόντων. 

Όπως σημείωσε χαρακτηριστικά ο Tore O. Sandvik, περιφερειάρχης στο Trøndelag: 

Αν θέλουμε να εξάγουμε τον σολομό μας στην ηπειρωτική Ευρώπη, δεν έχουμε την πολυτέλεια να ρισκάρουμε τον εγκλωβισμό του στο Stad λόγω κακοκαιρίας. Διαφορετικά, όταν φτάσει στον προορισμό του, θα σερβίρεται ως rakfisk (παραδοσιακό νορβηγικό ψάρι που έχει υποστεί ζύμωση) και όχι ως φρέσκο σούσι.

Πέρα από τα εμπορικά οφέλη, η περιβαλλοντική διάσταση του έργου παραμένει καθοριστική. Τα πλοία που αντιμετωπίζουν την κακοκαιρία στο Stadhavet καταναλώνουν τεράστιες ποσότητες καυσίμων προσπαθώντας να διατηρήσουν την πορεία τους απέναντι στα κύματα ή υποχρεώνονται να κάνουν μεγάλες παρακάμψεις. Σύμφωνα με κυβερνητικές αναλύσεις, η διέλευση μέσω της νέας σήραγγας προβλέπεται να μειώσει την κατανάλωση καυσίμου και τις σχετικές εκπομπές ρύπων έως και 60% ανά δρομολόγιο στην περιοχή.