Χάος στο TikTok: Η πτώση του server, οι σκιές λογοκρισίας και η άνοδος του UpScrolled

Μόλις λίγες ημέρες μετά την οριστικοποίηση της ιστορικής συμφωνίας που πέρασε τον έλεγχο των αμερικανικών δραστηριοτήτων του TikTok σε χέρια επενδυτών από τις ΗΠΑ, η δημοφιλής πλατφόρμα βρίσκεται αντιμέτωπη με την πρώτη της σοβαρή κρίση. Αυτό που ξεκίνησε ως τεχνικό πρόβλημα το περασμένο Σαββατοκύριακο, εξελίχθηκε γρήγορα σε ένα επικοινωνιακό ναυάγιο, με τους χρήστες να καταγγέλλουν όχι μόνο δυσλειτουργίες αλλά και στοχευμένη φίμωση συγκεκριμένου περιεχομένου.

Η «πτώση» του συστήματος

Όλα άρχισαν όταν χιλιάδες χρήστες στις ΗΠΑ διαπίστωσαν αδυναμία φόρτωσης νέου περιεχομένου, με τα βίντεο να «κολλάνε» στο μηδέν των προβολών και τις σελίδες να μην ανανεώνονται. Η επίσημη δικαιολογία από την πλευρά της εταιρείας έκανε λόγο για διακοπή ρεύματος σε κέντρο δεδομένων επί αμερικανικού εδάφους, η οποία προκάλεσε «διαδοχική αστοχία συστημάτων».

Ωστόσο, η χρονική συγκυρία δεν θα μπορούσε να είναι χειρότερη. Η μετάβαση στη νέα ιδιοκτησία, με την εμπλοκή κολοσσών όπως η Oracle, υποτίθεται ότι θα εγγυόταν τη σταθερότητα και, κυρίως, την ασφάλεια των δεδομένων. Αντ' αυτού, οι χρήστες βρέθηκαν μπροστά σε μια εφαρμογή που υπολειτουργούσε, εμφανίζοντας σφάλματα σύνδεσης, καθυστερήσεις και «εξαφανισμένα» likes.

Οι καταγγελίες για λογοκρισία

Το ζήτημα πήρε γρήγορα πολιτικές διαστάσεις. Πέρα από τα τεχνικά προβλήματα, πλήθος χρηστών παρατήρησε μια ανησυχητική τάση: βίντεο που σχετίζονταν με συγκεκριμένα ειδησεογραφικά γεγονότα φαινόταν να μπλοκάρονται συστηματικά. Συγκεκριμένα, αναφορές μιλούν για αδυναμία ανάρτησης υλικού που αφορούσε τη δράση της Υπηρεσίας Μετανάστευσης και Τελωνείων (ICE) καθώς και τα πρόσφατα περιστατικά στη Μινεάπολη.

Δημιουργοί περιεχομένου είδαν τα βίντεό τους να μπαίνουν σε καθεστώς «υπό εξέταση» για ασυνήθιστα μεγάλο χρονικό διάστημα ή να λαμβάνουν ειδοποιήσεις ότι το υλικό τους κρίθηκε «ακατάλληλο για προτάσεις» (Ineligible for Recommendation). Σε ορισμένες περιπτώσεις, υπήρξαν ακόμη και προσωρινές αναστολές λογαριασμών. Η επιλεκτική αυτή δυσλειτουργία φούντωσε τη φημολογία πως η νέα διεύθυνση του TikTok, υπό το βάρος των πιέσεων για «εξυγίανση» της πλατφόρμας, ίσως εφαρμόζει αυστηρότερα φίλτρα ελέγχου, τα οποία όμως αγγίζουν τα όρια της λογοκρισίας σε ευαίσθητα κοινωνικά ζητήματα.

Η φυγή προς το UpScrolled

Όπως είναι φυσικό στην οικονομία της προσοχής, το κενό που άφησε το TikTok έσπευσαν να εκμεταλλευτούν ανταγωνιστές. Η συνεχιζόμενη αστάθεια και το κλίμα δυσπιστίας οδήγησαν ένα σημαντικό κύμα χρηστών προς το UpScrolled, μια εναλλακτική πλατφόρμα κοινοποίησης βίντεο. Η εφαρμογή είδε τη δημοτικότητά της να εκτοξεύεται μέσα σε λίγες ώρες, σκαρφαλώνοντας μέχρι και τη δεύτερη θέση των δωρεάν εφαρμογών στο αμερικανικό App Store, πριν σταθεροποιηθεί στην όγδοη θέση.

Η μετακίνηση αυτή δείχνει πόσο εύθραυστη είναι η κυριαρχία των social media όταν κλονίζεται η εμπιστοσύνη του κοινού. Οι χρήστες, κουρασμένοι από τις τεχνικές δυσκολίες και καχύποπτοι για τα κίνητρα πίσω από τη διαχείριση του περιεχομένου τους, αναζητούν ήδη την επόμενη ψηφιακή στέγη.

Ανησυχίες για τα προσωπικά δεδομένα

Σαν να μην έφταναν τα παραπάνω, λάδι στη φωτιά έριξε και η ανανεωμένη πολιτική απορρήτου της εφαρμογής. Παρατηρητικοί χρήστες εντόπισαν όρους που επιτρέπουν τη συλλογή δεδομένων σχετικά με την «υπηκοότητα ή το καθεστώς μετανάστευσης», παράλληλα με τον ακριβή εντοπισμό τοποθεσίας. Αν και η εταιρεία διευκρινίζει ότι παρόμοια διατύπωση υπήρχε και στην προηγούμενη έκδοση των όρων χρήσης, στο τρέχον κλίμα έντασης και καχυποψίας, η λεπτομέρεια αυτή λειτούργησε ως ένας ακόμη επιβαρυντικός παράγοντας.

Η επόμενη μέρα

Το TikTok βρίσκεται σε ένα κρίσιμο σταυροδρόμι. Η νέα αμερικανική διοίκηση καλείται να διαχειριστεί μια πολύπλοκη εξίσωση: να αποκαταστήσει την τεχνική σταθερότητα, να πείσει ότι δεν ασκεί πολιτική λογοκρισία και να ανακόψει τη διαρροή χρηστών προς τον ανταγωνισμό. Η παραδοχή του προβλήματος και η απόδοσή του σε «αστοχία υποδομών» είναι ένα πρώτο βήμα, αλλά ίσως να μην είναι αρκετό για να κατευνάσει τις ανησυχίες μιας κοινότητας που νιώθει ότι η φωνή της περιορίζεται.