Στον πυρετώδη ρυθμό της τεχνολογικής εξέλιξης, ελάχιστες εταιρείες έχουν καταφέρει να μονοπωλήσουν το ενδιαφέρον –και τα κεφάλαια– όσο η OpenAI. Η δημιουργός του ChatGPT, που έφερε την τεχνητή νοημοσύνη στην καθημερινότητα εκατομμυρίων χρηστών, μοιάζει άτρωτη. Ωστόσο, μια νέα ανάλυση έρχεται να ταράξει τη φαινομενική ηρεμία, προειδοποιώντας ότι τα ταμειακά διαθέσιμα του κολοσσού ενδέχεται να εξανεμιστούν πλήρως μέχρι τα μέσα του 2027.
Οι προβλέψεις κάνουν λόγο για ζημίες που θα αγγίξουν τα 14 δισεκατομμύρια δολάρια μόνο για το έτος 2026. Πώς γίνεται όμως η εταιρεία που ηγήθηκε της «έκρηξης» της AI να βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα τόσο δυσοίωνο οικονομικό αδιέξοδο;
Η προειδοποίηση των αναλυτών: «Η κλεψύδρα αδειάζει»
Η ανάλυση που πυροδότησε τη συζήτηση προέρχεται από τον Sebastian Mallaby, οικονομολόγο στο Συμβούλιο Εξωτερικών Σχέσεων (CFR), ο οποίος σε άρθρο γνώμης στη New York Times σκιαγραφεί ένα ζοφερό μέλλον. Σύμφωνα με τα στοιχεία που εξετάστηκαν, η OpenAI ακολουθεί μια τροχιά οικονομικής αιμορραγίας που, αν δεν αναστραφεί άμεσα, θα την οδηγήσει σε αδιέξοδο σε λιγότερο από 18 μήνες.
Η καρδιά του προβλήματος εντοπίζεται στο δυσθεώρητο κόστος λειτουργίας και ανάπτυξης. Ενώ τα έσοδα της εταιρείας αυξάνονται, τα έξοδα καλπάζουν με ρυθμό που καμία εμπορική επιτυχία δεν φαίνεται ικανή να καλύψει προς το παρόν. Οι εκτιμήσεις αναφέρουν ότι η εταιρεία θα «κάψει» περίπου 8 δισεκατομμύρια δολάρια το 2025, ποσό που αναμένεται να εκτοξευθεί στα 40 δισεκατομμύρια δολάρια μέχρι το 2028, αν διατηρηθούν οι τρέχουσες τάσεις.
Το κόστος της πρωτοπορίας
Η OpenAI επενδύει δισεκατομμύρια σε υποδομές, data centers και εκπαίδευση μοντέλων, χρηματοδοτώντας αυτές τις κινήσεις μέσω επενδύσεων που βασίζονται σε μια διαρκώς αυξανόμενη, αλλά ίσως υπερτιμημένη, αποτίμηση της εταιρείας.
Σε αντίθεση με τους εδραιωμένους τεχνολογικούς γίγαντες, όπως η Microsoft ή η Google (Alphabet), η OpenAI δεν διαθέτει μια εδραιωμένη, κερδοφόρα δραστηριότητα –όπως πωλήσεις λογισμικού ή διαφημίσεις– για να χρηματοδοτεί τα πειράματά της. Οι ανταγωνιστές της έχουν την πολυτέλεια να περιμένουν, «χάνοντας» χρήματα στο τμήμα AI, ενώ ταυτόχρονα εισπράττουν δισεκατομμύρια από τις παραδοσιακές τους υπηρεσίες. Η OpenAI, αντιθέτως, πρέπει να τρέξει έναν μαραθώνιο με ρυθμό σπριντ, βασιζόμενη αποκλειστικά στην ελπίδα μελλοντικών κερδών.
Η παγίδα της δωρεάν χρήσης και η πίστη των χρηστών
Ένας ακόμη κρίσιμος παράγοντας που επισημαίνει η ανάλυση είναι η συμπεριφορά των χρηστών. Παρόλο που το ChatGPT έχει γίνει συνώνυμο της παραγωγικής τεχνητής νοημοσύνης, η αφοσίωση του κοινού είναι εξαιρετικά εύθραυστη. Η πλειοψηφία των χρηστών αρκείται στις δωρεάν εκδόσεις των μοντέλων. Αν η OpenAI επιχειρήσει να πιέσει για περισσότερα έσοδα μέσω αυστηρών paywalls ή επιθετικών διαφημίσεων, ο κίνδυνος μαζικής φυγής προς ανταγωνιστικές πλατφόρμες (όπως το Claude, το Gemini ή το DeepSeek) είναι υπαρκτός.
Οι υπηρεσίες αυτές είναι, στα μάτια του μέσου χρήστη, σχεδόν πανομοιότυπες. Η ευκολία με την οποία κάποιος μπορεί να αλλάξει πάροχο AI δημιουργεί ένα περιβάλλον όπου η κερδοφορία καθίσταται εξαιρετικά δύσκολη εξίσωση.
Το αντίπαλο δέος: Οι φιλοδοξίες του Sam Altman
Από την άλλη πλευρά, η ηγεσία της OpenAI παραμένει αισιόδοξη. Ο CEO της εταιρείας, Sam Altman, έχει απορρίψει κατά καιρούς τις ανησυχίες για «φούσκα» στην τεχνητή νοημοσύνη. Σύμφωνα με αναφορές, ο Άλτμαν προβλέπει ότι τα έσοδα της εταιρείας θα ακολουθήσουν εκθετική πορεία, φτάνοντας τα 100 δισεκατομμύρια δολάρια έως το 2029.
Η στρατηγική του βασίζεται στην υπόθεση ότι η ζήτηση από επιχειρήσεις και καταναλωτές θα συνεχίσει να αυξάνεται και ότι η επερχόμενη γενιά μοντέλων θα προσφέρει δυνατότητες που θα καταστήσουν την υπηρεσία αναντικατάστατη. Επιπλέον, γίνονται κινήσεις για την ανάπτυξη ιδιόκτητου hardware, σε μια προσπάθεια να μειωθεί η εξάρτηση από τρίτους προμηθευτές (όπως η Nvidia) που αυξάνουν δραματικά το κόστος.
Τι σημαίνει αυτό για το μέλλον
Το ερώτημα που τίθεται είναι αν η OpenAI θα προλάβει να γίνει κερδοφόρα πριν στερέψουν τα ταμεία της. Η πιθανότητα μιας νέας, γιγαντιαίας χρηματοδότησης είναι πάντα στο τραπέζι, όμως οι επενδυτές ίσως αρχίσουν να ζητούν αποδείξεις βιωσιμότητας και όχι μόνο οράματα για το μέλλον.
Αν οι προβλέψεις του Mallaby επιβεβαιωθούν, το 2026 και το 2027 θα είναι χρονιές καθοριστικές, όχι μόνο για την OpenAI, αλλά για ολόκληρο τον τομέα της τεχνητής νοημοσύνης. Μένει να φανεί αν το στοίχημα του Altman θα αποδώσει ή αν θα γίνουμε μάρτυρες μιας από τις πιο ηχηρές καταρρεύσεις στην ιστορία της σύγχρονης τεχνολογίας.
