Η κούρσα για την κατάκτηση του Διαστήματος αλλάζει μορφή. Το Πεκίνο, μέσω της Κινεζικής Εθνικής Υπηρεσίας Διαστήματος (CNSA), δεν στοχεύει πλέον μόνο στην επιστημονική εξερεύνηση ή την παρουσία στη Σελήνη, αλλά θέτει τα θεμέλια για μια νέα ψηφιακή οικονομία εκτός γήινης ατμόσφαιρας. Σύμφωνα με τον πρόσφατο οδικό χάρτη που δημοσιοποιήθηκε, η Κίνα εντάσσει στον πενταετή σχεδιασμό της την ανάπτυξη κέντρων δεδομένων (data centers) σε τροχιά, καθώς και φιλόδοξα πλάνα για διαστημικό τουρισμό και εξόρυξη πόρων.
Η κίνηση αυτή σηματοδοτεί τη μετάβαση από την απλή εξερεύνηση στη συστηματική βιομηχανική και εμπορική εκμετάλλευση του διαστήματος, δημιουργώντας νέα δεδομένα στον παγκόσμιο τεχνολογικό ανταγωνισμό.
Servers στο απόλυτο κενό
Στο επίκεντρο του νέου σχεδιασμού βρίσκεται η δημιουργία υποδομών cloud computing που θα φιλοξενούνται σε δορυφόρους. Η λογική πίσω από αυτή την στρατηγική επιλογή είναι πρωτίστως ενεργειακή και περιβαλλοντική. Στη Γη, τα κέντρα δεδομένων καταναλώνουν τεράστιες ποσότητες ηλεκτρικής ενέργειας, κυρίως για την ψύξη των συστημάτων τους. Στο Διάστημα, ωστόσο, το περιβάλλον προσφέρει δύο κρίσιμα πλεονεκτήματα: φυσική ψύξη λόγω των χαμηλών θερμοκρασιών και άμεση πρόσβαση σε ηλιακή ενέργεια χωρίς τις διακοπές που προκαλούν οι καιρικές συνθήκες ή η εναλλαγή μέρας και νύχτας.
Το κινεζικό πλάνο προβλέπει την ανάπτυξη δορυφόρων με υψηλή επεξεργαστική ισχύ, οι οποίοι θα λειτουργούν ως κόμβοι δεδομένων. Αυτό δεν θα εξυπηρετεί μόνο τις επίγειες ανάγκες, αλλά θα δημιουργήσει και την απαραίτητη υποδομή για τις μελλοντικές διαστημικές αποστολές, οι οποίες θα απαιτούν επιτόπια επεξεργασία δεδομένων χωρίς την χρονοβόρα αποστολή τους πίσω στη Γη.
Το χρονοδιάγραμμα και οι παράλληλοι στόχοι
Η «Δήλωση για την Ανάπτυξη της Διαστημικής Επιστήμης και Τεχνολογίας» θέτει σαφή ορόσημα. Μέχρι το 2027 και ακολούθως έως το 2030, η Κίνα στοχεύει στην επίτευξη τεχνολογικών αλμάτων που θα επιτρέψουν τη βιωσιμότητα αυτών των εγχειρημάτων. Πέραν των data centers, το έγγραφο αναδεικνύει τρεις ακόμα κεντρικούς πυλώνες:
- Διαστημικός Τουρισμός: Η ανάπτυξη οχημάτων για υποτροχιακές πτήσεις αποτελεί άμεση προτεραιότητα, με στόχο το άνοιγμα της αγοράς στο ευρύ κοινό έως το 2027. Η Κίνα επιδιώκει να δημιουργήσει ποικίλα μοντέλα τουριστικών υπηρεσιών, αμφισβητώντας την πρωτοκαθεδρία ιδιωτικών αμερικανικών εταιρειών.
- Εξόρυξη Διαστημικών Πόρων: Η αναζήτηση σπάνιων γαιών και ορυκτών σε αστεροειδείς δεν αποτελεί πλέον θεωρητική συζήτηση. Το πλάνο περιγράφει την ανάπτυξη τεχνολογιών για τον εντοπισμό, την ανάλυση και την εξόρυξη υλικών, τα οποία θα μπορούσαν να τροφοδοτήσουν τη γήινη βιομηχανία ή να χρησιμοποιηθούν για την κατασκευή βάσεων στο διάστημα.
- Επαναχρησιμοποιούμενοι Πύραυλοι: Για να γίνουν όλα τα παραπάνω οικονομικά βιώσιμα, η μείωση του κόστους εκτόξευσης είναι μονόδρομος. Η Κίνα επιταχύνει την έρευνα για πυραύλους βαρέος τύπου που θα μπορούν να επαναχρησιμοποιηθούν πλήρως, ακολουθώντας το μοντέλο που καθιέρωσε η SpaceX.
Οι προκλήσεις της «Διαστημικής Οικονομίας»
Παρά τον ενθουσιασμό που προκαλεί η ανακοίνωση, οι τεχνικές προκλήσεις παραμένουν τεράστιες. Η λειτουργία data centers σε τροχιά αντιμετωπίζει το πρόβλημα της ακτινοβολίας, η οποία μπορεί να καταστρέψει ευαίσθητα ηλεκτρονικά κυκλώματα, καθώς και τη δυσκολία συντήρησης. Σε αντίθεση με ένα επίγειο server room, η αντικατάσταση ενός ελαττωματικού δίσκου στο διάστημα είναι πρακτικά αδύνατη με τα σημερινά δεδομένα.
Επιπλέον, τίθεται το ζήτημα της ασφάλειας των δεδομένων. Η μεταφορά κρίσιμων ψηφιακών υποδομών σε διεθνή ύδατα – ή στην προκειμένη περίπτωση, σε διεθνή τροχιά – δημιουργεί νέες νομικές και γεωπολιτικές γκρίζες ζώνες. Η Κίνα, ωστόσο, φαίνεται αποφασισμένη να προχωρήσει, βλέποντας το διάστημα ως το επόμενο πεδίο οικονομικής επέκτασης.
Στρατηγική υπεροχή μέσω τεχνολογίας
Αναλυτές εκτιμούν πως η κίνηση αυτή εντάσσεται στην ευρύτερη στρατηγική του Πεκίνου να καταστεί η κορυφαία διαστημική δύναμη έως το 2050. Η ενσωμάτωση προηγμένων τεχνολογιών, όπως η τεχνητή νοημοσύνη και η κβαντική επικοινωνία, στις διαστημικές υποδομές, αναμένεται να προσφέρει στην Κίνα σημαντικό πλεονέκτημα τόσο σε εμπορικό όσο και σε στρατιωτικό επίπεδο.
Η δημιουργία ενός "Αστερισμού Δεδομένων" θα επιτρέψει την ταχύτερη μετάδοση πληροφοριών παγκοσμίως, παρακάμπτοντας τα επίγεια δίκτυα οπτικών ινών και μειώνοντας την εξάρτηση από υποδομές που βρίσκονται σε ξένο έδαφος.
