Αν το 2025 ήταν η χρονιά που η Κίνα απέδειξε ότι μπορεί να στέλνει μαζικά αντικείμενα στο Διάστημα, το 2026 φαίνεται πως είναι η χρονιά που αποφάσισε να αλλάξει τους κανόνες του παιχνιδιού. Μετά από έναν μαραθώνιο εκτοξεύσεων που κατέγραψε ιστορικό ρεκόρ τους προηγούμενους μήνες, το Πεκίνο προχωρά τώρα σε μια κίνηση ουσίας και τεχνολογικής υπεροχής: την εκτόξευση του μυστηριώδους, επαναχρησιμοποιούμενου διαστημικού αεροπλάνου του.
Η είδηση ήρθε λιτά και σχεδόν αθόρυβα από το κρατικό πρακτορείο ειδήσεων Xinhua, επιβεβαιώνοντας ότι το Σάββατο, 7 Φεβρουαρίου 2026, ένας πύραυλος Long March-2F απογειώθηκε από το Κέντρο Εκτόξευσης Δορυφόρων Jiuquan στη βορειοδυτική Κίνα. Το φορτίο του; Ένα πειραματικό σκάφος που υπόσχεται να επιστρέψει στη Γη, αφού ολοκληρώσει την αποστολή του σε τροχιά.
Πέρα από την ποσότητα: Η στροφή στην ποιότητα
Για να κατανοήσουμε τη σημασία αυτής της εξέλιξης, πρέπει να κοιτάξουμε πίσω στο 2025. Ήταν μια χρονιά κατά την οποία η Κίνα «πάτησε γκάζι», πραγματοποιώντας συνολικά 93 εκτοξεύσεις και θέτοντας σε τροχιά εκατοντάδες δορυφόρους και υλικό. Αυτός ο καταιγισμός δραστηριότητας δεν ήταν τυχαίος. Εδραίωσε τη θέση της χώρας ως μιας αδιαμφισβήτητης υπερδύναμης που μπορεί να διατηρεί μια μόνιμη και πυκνή παρουσία έξω από την ατμόσφαιρα.
Ωστόσο, η εκτόξευση του Φεβρουαρίου διατυπώνει μια διαφορετική φιλοσοφία. Δεν πρόκειται πλέον μόνο για το πόσα αντικείμενα στέλνεις πάνω, αλλά για το πώς τα φέρνεις πίσω και τα ξαναχρησιμοποιείς. Η τεχνολογία επαναχρησιμοποίησης είναι το κλειδί για τη δραστική μείωση του κόστους των διαστημικών ταξιδιών, ένας τομέας όπου η SpaceX των ΗΠΑ έχει κυριαρχήσει τα τελευταία χρόνια. Η Κίνα, με αυτή την κίνηση, δείχνει ότι δεν αρκείται στο να ακολουθεί, αλλά επιδιώκει να ανταγωνιστεί επί ίσοις όροις.
Το πέπλο μυστικότητας και ο «Θεϊκός Δράκος»
Όπως συμβαίνει συνήθως με τα προηγμένα διαστημικά προγράμματα της Κίνας, οι λεπτομέρειες είναι ελάχιστες. Δεν δόθηκαν στη δημοσιότητα φωτογραφίες του σκάφους, ούτε λεπτομέρειες για τη διάρκεια της αποστολής ή την ακριβή τροχιά του. Η επίσημη ανακοίνωση περιορίστηκε στη φράση-κλισέ ότι το σκάφος θα πραγματοποιήσει «τεχνολογική επαλήθευση για επαναχρησιμοποιούμενα διαστημόπλοια» και θα παρέχει τεχνική υποστήριξη για την «ειρηνική χρήση του Διαστήματος».
Αυτό το σκάφος, που από τους δυτικούς παρατηρητές συχνά αποκαλείται με το παρατσούκλι «Shenlong»(Θεϊκός Δράκος), θεωρείται το αντίπαλο δέος του αμερικανικού X-37B. Πρόκειται ουσιαστικά για ένα ρομποτικό αεροπλάνο που εκτοξεύεται κάθετα σαν πύραυλος, αλλά προσγειώνεται οριζόντια σαν αεροπλάνο.
Αυτή είναι η τέταρτη φορά που η Κίνα δοκιμάζει ένα τέτοιο σκάφος. Το μοτίβο των προηγούμενων αποστολών δείχνει μια σταθερή πρόοδο:
- Η πρώτη αποστολή το 2020 διήρκεσε μόλις δύο ημέρες.
- Η δεύτερη το 2022 κράτησε το σκάφος σε τροχιά για 276 ημέρες.
- Η τρίτη, που ολοκληρώθηκε τον Σεπτέμβριο του 2024, διήρκεσε 268 ημέρες.
Η τρέχουσα αποστολή του 2026 αναμένεται να δοκιμάσει ακόμη πιο σύνθετους ελιγμούς ή νέες τεχνολογίες ωφέλιμου φορτίου, ενδεχομένως παραμένοντας σε τροχιά για μεγάλο χρονικό διάστημα.
Γιατί η επαναχρησιμοποίηση είναι μονόδρομος
Η εμμονή της Κίνας –και της παγκόσμιας διαστημικής βιομηχανίας– με την επαναχρησιμοποίηση δεν είναι θέμα γοήτρου, αλλά οικονομικής επιβίωσης. Τα παραδοσιακά συστήματα εκτόξευσης, όπου πύραυλοι εκατομμυρίων καταστρέφονται μετά από μία χρήση, θεωρούνται πλέον παρωχημένα.
Το 2025 είδαμε την Κίνα να πειραματίζεται έντονα και με επαναχρησιμοποιούμενους πυραύλους (όπως οι δοκιμές των Zhuque-3 και Long March 12A), παρά τις όποιες αστοχίες. Η επιτυχής εκτόξευση και λειτουργία ενός επαναχρησιμοποιούμενου διαστημοπλοίου (όχι απλά του πυραύλου φορέα) είναι το επόμενο λογικό βήμα. Επιτρέπει την επιστροφή πειραμάτων, την επισκευή δορυφόρων ή ακόμα και την ασφαλή επιστροφή πληρωμάτων στο μέλλον.
Η χρονική συγκυρία είναι κρίσιμη. Ενώ η NASA και η Space Force των ΗΠΑ συνεχίζουν τις δικές τους δοκιμές, η Κίνα αποδεικνύει ότι διαθέτει την πολιτική βούληση και τους πόρους να διατηρήσει έναν φρενήρη ρυθμό ανάπτυξης. Η ικανότητα να εκτοξεύεις κάτι, να το κρατάς εκεί πάνω για μήνες κάνοντας άγνωστες εργασίες και μετά να το προσγειώνεις σε ένα αεροδρόμιο, προσφέρει τεράστια στρατηγική ευελιξία.