Ο Επίτροπος Εμπορίου της ΕΕ συζητά με τις εταιρείες τεχνολογίας για την απεξάρτηση από την Κίνα...

Σύνοψη

• Ο Επίτροπος Εμπορίου Maroš Šefčovič συναντά κορυφαίους CEOs ευρωπαϊκών εταιρειών στις 18 Σεπτεμβρίου προκειμένου να αξιολογήσει το πραγματικό οικονομικό κόστος της σταδιακής απεξάρτησης από τις κινεζικές εφοδιαστικές αλυσίδες.
• Το υπό συζήτηση εργαλείο διαφοροποίησης θα επιβάλλει στις βιομηχανίες της Ευρώπης να προμηθεύονται κρίσιμα υλικά, όπως σπάνιες γαίες και μικροεπεξεργαστές, από τουλάχιστον τρεις διαφορετικές πηγές.
• Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προχωρά στην ασυνήθιστη κίνηση να διαβουλευτεί με τον επιχειρηματικό κόσμο πριν από τη σύνταξη του νομικού πλαισίου, αναγνωρίζοντας πως η πολλαπλή εξασφάλιση προμηθειών αυξάνει δραματικά τα λειτουργικά έξοδα.
• Οι ευρωπαϊκές αρχές καλούνται να αντιμετωπίσουν το τεράστιο εμπορικό έλλειμμα που αγγίζει το ένα δισεκατομμύριο ευρώ ημερησίως έναντι του Πεκίνου, ασκώντας ασφυκτικές πιέσεις για άμεσα και απτά αποτελέσματα μέχρι τον Οκτώβριο.
• Η ενδεχόμενη αύξηση του κόστους προμήθειας πρώτων υλών αναμένεται να μετακυλιστεί στους τελικούς καταναλωτές, επηρεάζοντας άμεσα τις τιμές των ηλεκτρονικών συσκευών και των ηλεκτρικών οχημάτων στην αγορά.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επεξεργάζεται ένα εξαιρετικά φιλόδοξο και πολύπλοκο σχέδιο που στοχεύει στη σταδιακή αλλά αποφασιστική χαλάρωση της ασφυκτικής λαβής που διατηρεί η Κίνα στις εφοδιαστικές αλυσίδες οι οποίες τροφοδοτούν την ευρωπαϊκή βιομηχανία. Πριν καταθέσει την επίσημη νομοθετική πρόταση, το αρμόδιο επιτελείο στις Βρυξέλλες επιδιώκει να κατανοήσει το ακριβές τίμημα που είναι διατεθειμένες να πληρώσουν οι μεγάλες εταιρείες για την επίτευξη αυτής της μακροπρόθεσμης στρατηγικής αυτονομίας. 

Ο Επίτροπος Εμπορίου, Maroš Šefčovič, έχει αναλάβει το δύσκολο έργο να θέσει τα κρίσιμα οικονομικά ερωτήματα στους επικεφαλής των μεγαλύτερων ευρωπαϊκών ομίλων σε μια κλειστή συνάντηση που έχει προγραμματιστεί για τις 18 Σεπτεμβρίου, όπου θα δώσουν το παρών υψηλόβαθμα στελέχη από τους τομείς των βαρέων μηχανημάτων, των ηλεκτρικών εξαρτημάτων, της αυτοκινητοβιομηχανίας και της χημικής παραγωγής.

Το κόστος της ασφάλειας και ο νέος προστατευτικός μηχανισμός

Το επίκεντρο αυτών των παρασκηνιακών και εξαιρετικά ευαίσθητων διαβουλεύσεων είναι το νέο εργαλείο διαφοροποίησης που σχεδιάζει να εφαρμόσει αυστηρά η Ευρωπαϊκή Ένωση, το οποίο θα υποχρεώνει νομικά τις επιχειρήσεις να προμηθεύονται στρατηγικής σημασίας εισαγόμενα αγαθά, όπως σπάνιες γαίες και βασικά ορυκτά, από τουλάχιστον τρεις ανεξάρτητους προμηθευτές, εφόσον φυσικά υπάρχουν διαθέσιμες εναλλακτικές επιλογές στην παγκόσμια αγορά. Η ακολουθία των γεγονότων που επέλεξε να ακολουθήσει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αποκαλύπτει τον βαθύ προβληματισμό της απέναντι στις εμπορικές συνέπειες, καθώς η ανταλλαγή απόψεων με τους βιομηχανικούς κολοσσούς λαμβάνει χώρα πριν από τη σύνταξη του τελικού νομοσχεδίου και όχι εκ των υστέρων, αποτελώντας μια σπάνια ένδειξη σεβασμού προς τις ανησυχίες που εκφράζουν οι δυνάμεις της ελεύθερης αγοράς. Ο βασικός λόγος πίσω από αυτή την διαλλακτική προσέγγιση είναι το δυσβάσταχτο κόστος που προκύπτει νομοτελειακά όταν μια εταιρεία αναγκάζεται να εγκαταλείψει έναν φθηνό και εξαιρετικά αξιόπιστο ασιατικό προμηθευτή προκειμένου να διατηρήσει τρεις διαφορετικές γραμμές εφοδιασμού, με την Επιτροπή να οφείλει να εντοπίσει τη βέλτιστη αναλογία κόστους-οφέλους πριν ψηφίσει έναν δεσμευτικό κανόνα που η βιομηχανία θα πασχίζει να μετριάσει για τα επόμενα χρόνια.

Ο Επίτροπος Εμπορίου υποστηρίζει ανοιχτά μέσα από δημόσιες τοποθετήσεις του πως όλο και περισσότεροι ηγέτες του επιχειρηματικού κόσμου καταλήγουν αβίαστα στο συμπέρασμα πως το οικονομικό βάρος της διαφοροποίησης των πηγών παραμένει σε κάθε περίπτωση μικρότερο από το καταστροφικό κόστος μιας απότομης διακοπής των εφοδιαστικών αλυσίδων, ζητώντας παράλληλα την αμέριστη συνεργασία της οικονομικής ελίτ για τον ορθολογικό σχεδιασμό αυτού του προστατευτικού μηχανισμού. Το αυστηρό χρονοδιάγραμμα του Σεπτεμβρίου και του Οκτωβρίου εξηγεί πλήρως την αίσθηση του κατεπείγοντος που επικρατεί στα ευρωπαϊκά κλιμάκια, καθώς η Πρόεδρος της Κομισιόν, Ursula von der Leyen, αναμένεται να αναλύσει εκτενώς τις προκλήσεις που θέτει το Πεκίνο για την ευρωπαϊκή βιομηχανική παραγωγή κατά την ετήσια ομιλία της για την Κατάσταση της Ένωσης στις 16 Σεπτεμβρίου. Αμέσως μετά την ολοκλήρωση της συνάντησης με τους διευθύνοντες συμβούλους, ο Maroš Šefčovič θα πραγματοποιήσει κρίσιμες τηλεδιασκέψεις με τον Κινέζο ομόλογό του Wang Wentao στα μέσα Σεπτεμβρίου, ενώ θα ταξιδέψει ο ίδιος στο Πεκίνο στις αρχές Οκτωβρίου προκειμένου να εξασφαλίσει ξεκάθαρες πολιτικές δεσμεύσεις.

Διπλωματικά τελεσίγραφα και στοχευμένες εμπορικές έρευνες

Οι εθνικοί ηγέτες που θα συναντηθούν στα μέσα Οκτωβρίου έχουν ήδη διαμηνύσει προς τα αρμόδια ευρωπαϊκά όργανα να προετοιμάσουν νέα, πολύ πιο επιθετικά νομικά εργαλεία για την αποτελεσματική αντιμετώπιση της κινεζικής βιομηχανικής υπερπαραγωγής, ιδίως στην περίπτωση που οι επικείμενες διπλωματικές επαφές καταλήξουν στο απόλυτο κενό. Ο Ευρωπαίος αξιωματούχος υπογράμμισε πρόσφατα σε τηλεοπτική του συνέντευξη πως η κινεζική πλευρά οφείλει να παρουσιάσει εντελώς συγκεκριμένα και μετρήσιμα αποτελέσματα, προειδοποιώντας ανοιχτά πως η απουσία ουσιαστικών διορθωτικών κινήσεων θα πυροδοτήσει ένα ισχυρότατο πολιτικό ρεύμα υπέρ της άμεσης επιβολής σκληρότερων περιοριστικών μέτρων απέναντι στις αθρόες εισαγωγές από τις ασιατικές αγορές. 

Αν και δεν προσδιόρισε επακριβώς τη μορφή που θα λάβουν αυτά τα τιμωρητικά μέτρα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει ήδη εντατικοποιήσει τις λεπτομερείς εμπορικές έρευνες για τον αθέμιτο ανταγωνισμό των κινεζικών προϊόντων, θέτοντας στο στενό μικροσκόπιο κατηγορίες αιχμής όπως τα αμιγώς ηλεκτρικά αυτοκίνητα, τα προηγμένα ιατροτεχνολογικά προϊόντα και τον ευρύτερο αγροδιατροφικό τομέα.

Οι αναταράξεις στον ευρωπαϊκό τεχνολογικό τομέα

Κάτω από όλες αυτές τις σύνθετες διπλωματικές και μακροοικονομικές πιέσεις κρύβεται ένας ανησυχητικός αριθμός που αρνείται πεισματικά να αποκλιμακωθεί και αφορά το ιλιγγιώδες εμπορικό έλλειμμα της Ευρωπαϊκής Ένωσης με την Κίνα, το οποίο διατηρείται σταθερά στο ψυχολογικό όριο του ενός δισεκατομμυρίου ευρώ ανά ημέρα. Εστιάζοντας ειδικότερα στον ταχύτατα αναπτυσσόμενο τομέα της προηγμένης τεχνολογίας και των καταναλωτικών ηλεκτρονικών ειδών, η ευρωπαϊκή έκθεση δεν είναι διάχυτη και αόριστη, αλλά επικεντρώνεται σε εξαιρετικά κρίσιμους κρίκους της αλυσίδας προστιθέμενης αξίας, με τους ημιαγωγούς, τις σπάνιες γαίες και τα πολύτιμα επεξεργασμένα υλικά που απαιτούνται απαρέγκλιτα για την κατασκευή μαγνητών, μπαταριών υψηλής χωρητικότητας και οπτικών συστημάτων να αποτελούν το «τρωτό» σημείο του συστήματος. 

Η εθελοντική ή αναγκαστική εξάρτηση από μια μοναδική πηγή για τα προαναφερθέντα συστατικά μετατρέπεται ταχύτατα σε εργαλείο γεωπολιτικού εκβιασμού και ακριβώς για τον λόγο αυτό το νέο νομοθετικό εργαλείο διαφοροποίησης σχεδιάστηκε για να στοχεύσει αποκλειστικά σε αυτές τις νευραλγικές προϊοντικές κατηγορίες αντί να εφαρμοστεί οριζόντια και τυφλά στο σύνολο του παγκόσμιου εμπορίου.

Η λεπτή πολιτική ισορροπία που καλείται να διατηρήσει το επόμενο διάστημα η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δημιουργεί μια εμφανή επιχειρηματική αμηχανία, καθώς τα θεσμικά όργανα ζητούν επίμονα από τις κορυφαίες βιομηχανικές εταιρείες να βοηθήσουν στον ορθολογικό σχεδιασμό ενός αυστηρού ρυθμιστικού πλαισίου που θα εκτοξεύσει αναπόφευκτα το κόστος των αγορών τους, την ίδια ακριβώς στιγμή που τις πιέζουν ασφυκτικά να επενδύσουν τεράστια ίδια κεφάλαια για την άμεση ενίσχυση της εγχώριας ευρωπαϊκής παραγωγικής ικανότητας. 

Δύο ολόκληρες δεκαετίες προσεκτικού σχεδιασμού των παγκόσμιων αλυσίδων εφοδιασμού, οι οποίες αναπτύχθηκαν και βελτιστοποιήθηκαν με μοναδικό γνώμονα τη μέγιστη δυνατή συμπίεση του εργατικού και παραγωγικού κόστους, βρίσκονται πλέον στο κατώφλι μιας εξαιρετικά βίαιης στρατηγικής αναστροφής που υπόσχεται να επαναπροσδιορίσει εκ βάθρων τους κανόνες του παγκόσμιου εμπορίου. 

Το μεγάλο και ουσιαστικό ερώτημα που παραμένει αναπάντητο είναι εάν τα κορυφαία διοικητικά στελέχη που θα βρεθούν στον ίδιο χώρο με τον Ευρωπαίο Επίτροπο στις 18 Σεπτεμβρίου έχουν αλλάξει ειλικρινά τον τρόπο σκέψης τους συνειδητοποιώντας τους γεωπολιτικούς κινδύνους ή αν απλώς διέγνωσαν νωρίς πως ο νέος αυστηρός κανονισμός έρχεται νομοτελειακά και προτιμούν να συμμετάσχουν ενεργά στη διαμόρφωση του παρά να τον υποστούν μελλοντικά με παθητικό τρόπο.

Μένει να δούμε τι θα καταφέρουν και ποιος θα την πληρώσει στο τέλος...