Μια επαναστατική ανακάλυψη έρχεται να αλλάξει τα δεδομένα στην αντιμετώπιση των μεταβολικών νοσημάτων, καθώς ερευνητές από το Κλίβελαντ εντόπισαν έναν άγνωστο μέχρι σήμερα βιολογικό μηχανισμό που ρυθμίζει την αποθήκευση λίπους. Η επιστημονική ομάδα των University Hospitals (UH) και του Case Western Reserve University «φώτισε» τον ρόλο ενός ενζύμου, του SCoR2, το οποίο φαίνεται πως λειτουργεί ως κεντρικός ρυθμιστής τόσο για την αύξηση του σωματικού βάρους όσο και για τα επίπεδα χοληστερόλης.
Η μελέτη δεν προσφέρει απλώς μια νέα θεωρητική γνώση, αλλά ανοίγει τον δρόμο για μια εντελώς νέα κατηγορία φαρμάκων. Σε αντίθεση με τις υπάρχουσες θεραπείες που εστιάζουν κυρίως στην καταστολή της όρεξης, η νέα προσέγγιση στοχεύει κατευθείαν στον μοριακό διακόπτη που δίνει εντολή στο σώμα να παράγει και να αποθηκεύει λίπος.
Ο ρόλος του «αόρατου» ενζύμου
Στο επίκεντρο της έρευνας βρίσκεται το ένζυμο SCoR2. Οι επιστήμονες ανακάλυψαν πως το συγκεκριμένο μόριο παίζει καθοριστικό ρόλο στη διαδικασία της λιπογένεσης, δηλαδή της δημιουργίας λίπους στον οργανισμό. Ο μηχανισμός δράσης του είναι εξαιρετικά ενδιαφέρων: το SCoR2 αφαιρεί το νιτρικό οξείδιο (NO) από συγκεκριμένες πρωτεΐνες.
Όταν το νιτρικό οξείδιο αφαιρείται, οι πρωτεΐνες αυτές ενεργοποιούνται και ξεκινούν τη διαδικασία σύνθεσης λίπους. Ουσιαστικά, η παρουσία του SCoR2 «ξεκλειδώνει» την αποθήκη λίπους του οργανισμού. Αντίθετα, όταν οι ερευνητές μπλόκαραν τη δράση του ενζύμου σε ζωικά μοντέλα, παρατήρησαν κάτι εντυπωσιακό: η διαδικασία συσσώρευσης λίπους σταμάτησε.
Τριπλό χτύπημα σε παχυσαρκία, χοληστερόλη και λιπώδες ήπαρ
Τα ευρήματα της ομάδας του Κλίβελαντ δείχνουν πως η αναστολή του SCoR2 δεν περιορίζεται μόνο στον έλεγχο του βάρους. Η απουσία της δράσης του οδήγησε σε σημαντική μείωση της χοληστερόλης, ενώ παράλληλα προστάτευσε το ήπαρ από τη συσσώρευση λίπους.
Αυτό το στοιχείο είναι κρίσιμο, καθώς η μη αλκοολική λιπώδης νόσος του ήπατος αποτελεί μια σύγχρονη μάστιγα που συνδέεται άμεσα με την παχυσαρκία και τον διαβήτη. Το γεγονός ότι ένας και μόνο παράγοντας μπορεί να ρυθμίσει ταυτόχρονα το σωματικό βάρος, τα λιπίδια του αίματος και την υγεία του συκωτιού, καθιστά το SCoR2 έναν εξαιρετικά ελκυστικό θεραπευτικό στόχο.
Πέρα από τα σημερινά φάρμακα
Ο Δρ. Jonathan Stamler, επικεφαλής της μελέτης και πρόεδρος του Ινστιτούτου Harrington Discovery, τόνισε τη σημασία της ανακάλυψης, επισημαίνοντας πως βρισκόμαστε μπροστά σε μια νέα κατηγορία φαρμακευτικών ουσιών. Ο στόχος δεν είναι πλέον μόνο η διαχείριση των συμπτωμάτων, αλλά η παρέμβαση στη ρίζα του μεταβολικού προβλήματος.
Ενώ τα σημερινά δημοφιλή φάρμακα για την απώλεια βάρους (όπως οι αγωνιστές GLP-1) έχουν αλλάξει το τοπίο, η στόχευση του SCoR2 προσφέρει μια διαφορετική οδό. Αντί να μιμείται ορμόνες κορεσμού, η νέα προσέγγιση επεμβαίνει στον χημικό μεταβολισμό των κυττάρων, εμποδίζοντας την ίδια την παραγωγή του περιττού ιστού.
Το μέλλον της θεραπείας
Η επιστημονική κοινότητα υποδέχθηκε τα αποτελέσματα με ενθουσιασμό, καθώς η ταυτόχρονη αντιμετώπιση τριών διαφορετικών παθολογικών καταστάσεων (παχυσαρκία, υπερχοληστερολαιμία, λιπώδες ήπαρ) με ένα φάρμακο αποτελεί ιδανικό σενάριο για την κλινική ιατρική.
Η ομάδα του Harrington Discovery Institute εργάζεται ήδη πάνω στην ανάπτυξη αναστολέων του SCoR2 που θα μπορούσαν να χορηγηθούν σε ανθρώπους. Αν και οι κλινικές δοκιμές θα χρειαστούν χρόνο, η προοπτική ενός φαρμάκου «τρία-σε-ένα» δημιουργεί βάσιμες ελπίδες για εκατομμύρια ασθενείς παγκοσμίως που παλεύουν με το μεταβολικό σύνδρομο.