Ένα ακόμη κεφάλαιο στο θρίλερ της προετοιμασίας για την ιστορική αποστολή Artemis II γράφτηκε την περασμένη εβδομάδα στο Διαστημικό Κέντρο Κένεντι. Η NASA ολοκλήρωσε αυτό που οι μηχανικοί αποκαλούν «τεστ εμπιστοσύνης» (confidence test) στον γιγαντιαίο πύραυλο Space Launch System (SLS), σε μια προσπάθεια να επιβεβαιώσει ότι οι επισκευές που έγιναν μετά την προβληματική πρόβα της 3ης Φεβρουαρίου ήταν επιτυχείς. Τα αποτελέσματα, ωστόσο, άφησαν μια γλυκόπικρη γεύση: το κύριο πρόβλημα φαίνεται να λύθηκε, αλλά μια νέα, αν και μικρότερη, τεχνική εμπλοκή έκανε την εμφάνισή της, υπενθυμίζοντας σε όλους πως το διάστημα δεν συγχωρεί την παραμικρή ατέλεια.
Το χρονικό της δοκιμής και τα νέα δεδομένα
Στις 12 Φεβρουαρίου, οι ομάδες εδάφους της NASA προχώρησαν σε μια στοχευμένη διαδικασία μερικής πλήρωσης της δεξαμενής υγρού υδρογόνου του κεντρικού σταδίου του πυραύλου. Ο στόχος ήταν σαφής και συγκεκριμένος: να διαπιστωθεί αν οι νέες στεγανοποιήσεις (φλάντζες) που τοποθετήθηκαν εσπευσμένα τις προηγούμενες ημέρες, θα άντεχαν στις ακραίες κρυογονικές θερμοκρασίες και τις πιέσεις που αναπτύσσονται κατά την τροφοδοσία καυσίμου.
Τα νέα από αυτό το μέτωπο είναι ενθαρρυντικά. Οι αισθητήρες έδειξαν ότι στο σημείο διεπαφής του ομφάλιου ιστού εξυπηρέτησης —εκεί δηλαδή που ο πύραυλος συνδέεται με τον κινητό πύργο εκτόξευσης— δεν παρατηρήθηκαν οι επικίνδυνες συγκεντρώσεις αερίου υδρογόνου που είχαν διακόψει την προηγούμενη αντίστροφη μέτρηση. Οι μηχανικοί κατάφεραν να αντλήσουν τα δεδομένα που χρειάζονταν, επιβεβαιώνοντας πως οι επισκευές στο «σώμα» του πυραύλου ήταν αποτελεσματικές.
Ωστόσο, η διαδικασία δεν κύλησε εντελώς ομαλά. Κατά τη διάρκεια της ροής του καυσίμου, παρατηρήθηκε μια αναπάντεχη μείωση στην ταχύτητα τροφοδοσίας του υγρού υδρογόνου. Αυτή τη φορά, ο ένοχος δεν φαίνεται να είναι ο ίδιος ο πύραυλος SLS, αλλά ο επίγειος εξοπλισμός υποστήριξης (Ground Support Equipment - GSE). Οι πρώτες ενδείξεις δείχνουν ως υπαίτιο ένα φίλτρο στη γραμμή τροφοδοσίας, το οποίο πιθανότατα φράκαρε ή δυσλειτούργησε, περιορίζοντας τη ροή.
Η «κατάρα» του υδρογόνου
Για όσους παρακολουθούν στενά το πρόγραμμα Artemis, τα προβλήματα με το υγρό υδρογόνο δεν αποτελούν έκπληξη. Το υδρογόνο, ως το ελαφρύτερο και μικρότερο μόριο στο σύμπαν, είναι διαβόητο για την ικανότητά του να δραπετεύει από τις παραμικρές σχισμές, ειδικά όταν βρίσκεται σε κρυογονική κατάσταση (-253 βαθμοί Κελσίου). Η διαχείρισή του απαιτεί χειρουργική ακρίβεια στις συνδέσεις και τα υλικά, κάτι που έχει ταλαιπωρήσει τη NASA τόσο στην παρούσα φάση όσο και κατά την προετοιμασία της μη επανδρωμένης αποστολής Artemis I.
Η πρόσφατη εμπλοκή με το φίλτρο αναγκάζει τώρα τους τεχνικούς να προχωρήσουν σε νέο κύκλο εργασιών. Το πλάνο περιλαμβάνει τον καθαρισμό της γραμμής τροφοδοσίας για να εξασφαλιστούν οι κατάλληλες περιβαλλοντικές συνθήκες, την επιθεώρηση του επίγειου εξοπλισμού και, τελικά, την αντικατάσταση του προβληματικού φίλτρου. Είναι μια διαδικασία χρονοβόρα, αλλά απαραίτητη για την ασφάλεια του πληρώματος.
Τι σημαίνει αυτό για το χρονοδιάγραμμα της εκτόξευσης;
Το μεγάλο ερώτημα που πλέον πλανάται πάνω από το Ακρωτήριο Κανάβεραλ αφορά το ημερολόγιο. Η NASA διατηρεί ακόμη τον Μάρτιο του 2026 ως το νωρίτερο δυνατό παράθυρο εκτόξευσης, όμως τα περιθώρια στενεύουν επικίνδυνα.
Πριν το πλήρωμα των τεσσάρων αστροναυτών δέσει τις ζώνες του στο σκάφος Orion, η NASA πρέπει να ολοκληρώσει επιτυχώς μια δεύτερη, πλήρη πρόβα γενικής δοκιμής (Wet Dress Rehearsal). Σε αυτήν, θα πρέπει να φορτωθούν πλήρως όλα τα καύσιμα, να τρέξει η αντίστροφη μέτρηση μέχρι τα τελευταία δευτερόλεπτα και να αποδειχθεί ότι όλα τα συστήματα —πύραυλος και έδαφος— λειτουργούν σαν καλοκουρδισμένο ρολόι.
Οι αναλυτές του χώρου παραμένουν επιφυλακτικοί. Αν και η διόρθωση του φίλτρου φαντάζει ως μια εργασία ρουτίνας συγκριτικά με την αντικατάσταση στεγανοποιήσεων στον πύραυλο, κάθε μέρα καθυστέρησης μετακινεί τον δείκτη του ρολογιού. Η NASA έχει καταστήσει σαφές ότι δεν πρόκειται να θυσιάσει την ασφάλεια για χάρη του χρονοδιαγράμματος, ειδικά όταν πρόκειται για την πρώτη επανδρωμένη πτήση προς τη Σελήνη μετά από μισό αιώνα.
Η επόμενη ημέρα
Αυτή τη στιγμή, οι μηχανικοί εξετάζουν εξονυχιστικά τα δεδομένα που συλλέχθηκαν στις 12 Φεβρουαρίου. Η απόφαση για την ημερομηνία της επόμενης πρόβας (Wet Dress Rehearsal) θα ληφθεί μόνο αφού ολοκληρωθεί η ανάλυση και η αντικατάσταση του φίλτρου.
Το διακύβευμα είναι τεράστιο. Το Artemis II δεν είναι απλώς μια πτήση γύρω από τη Σελήνη, αλλά φιλοδοξεί να αποτελέσει την απόδειξη ότι η ανθρωπότητα διαθέτει ξανά την τεχνολογία και την τεχνογνωσία για ταξίδια στο βαθύ διάστημα. Το "confidence test" μπορεί να έδωσε ανάμικτα αποτελέσματα, αλλά έδειξε ότι οι μηχανισμοί ελέγχου λειτουργούν. Τώρα, όλα τα βλέμματα είναι στραμμένα στην επόμενη προσπάθεια πλήρωσης των δεξαμενών, όπου το παραμικρό λάθος απαγορεύεται.
