Είναι οριστικό: Η Tesla ετοιμάζεται να αποσύρει από την παραγωγή τα δύο μοντέλα που καθόρισαν την ταυτότητά της και, ουσιαστικά, επέβαλαν την ηλεκτροκίνηση ως βιώσιμη και επιθυμητή επιλογή στην παγκόσμια αγορά. Σύμφωνα με τις επίσημες ανακοινώσεις, η παραγωγή των Model S και Model X θα τερματιστεί τον Νοέμβριο του 2025.
Η απόφαση αυτή δεν αποτελεί απλώς μια αλλαγή στον κατάλογο προϊόντων της εταιρείας, αλλά σηματοδοτεί τη βίαιη και φιλόδοξη στροφή του Elon Musk προς ένα μέλλον όπου η Tesla παύει να λογίζεται πρωτίστως ως κατασκευαστής αυτοκινήτων. Ο χώρος που θα απελευθερωθεί στο εργοστάσιο του Fremont δεν θα μείνει κενός. Αντίθετα, προορίζεται για τη μαζική παραγωγή του Optimus, του ανθρωποειδούς ρομπότ που ο Μασκ υπόσχεται ότι θα αλλάξει την παγκόσμια οικονομία.
Η θυσία των «βετεράνων» για χάρη της Ρομποτικής
Η είδηση, αν και κυκλοφορούσε ως φήμη στους κύκλους της Wall Street, επιβεβαιώθηκε με τον πιο επίσημο τρόπο. Το Model S, το πολυτελές σεντάν που κυκλοφόρησε το 2012 και έβαλε την Tesla στον χάρτη των μεγάλων παικτών, και το Model X, το SUV με τις χαρακτηριστικές πόρτες "falcon-wing", έχουν πλέον ημερομηνία λήξης.
Ο λόγος πίσω από αυτή την κίνηση είναι καθαρά χωροταξικός και στρατηγικός. Το εργοστάσιο στο Fremont της Καλιφόρνια, η ιστορική έδρα της παραγωγής της Tesla, έχει φτάσει στα όριά του. Για να μπορέσει η εταιρεία να υλοποιήσει το όραμα του Optimus –ενός ρομπότ γενικής χρήσης– χρειάζεται τεράστιες εγκαταστάσεις παραγωγής. Αντί να κατασκευάσει νέες μονάδες από το μηδέν, η διοίκηση επέλεξε να θυσιάσει τις γραμμές παραγωγής των μοντέλων που πλέον έχουν τον μικρότερο όγκο πωλήσεων.
Αυτή η κίνηση ευθυγραμμίζεται απόλυτα με την εμμονή του Μασκ να μετατρέψει την Tesla σε ηγέτη της Τεχνητής Νοημοσύνης (AI) και της Ρομποτικής. Όπως έχει δηλώσει ο ίδιος στο παρελθόν, θεωρεί ότι η αξία του Optimus θα ξεπεράσει μακροπρόθεσμα αυτήν όλων των αυτοκινήτων της εταιρείας μαζί.
Η πτώση των πωλήσεων και η κυριαρχία των 3 και Y
Πέρα από το φουτουριστικό όραμα, υπάρχει και η σκληρή γλώσσα των αριθμών. Τα Model S και X, παρόλο που παραμένουν εξαιρετικά οχήματα με υψηλά περιθώρια κέρδους ανά μονάδα, έχουν δει τη δημοτικότητά τους να φθίνει δραματικά σε σύγκριση με τα πιο προσιτά Model 3 και Model Y.
Τα τελευταία χρόνια, τα δύο παλαιότερα μοντέλα αντιπροσωπεύουν ένα πολύ μικρό κλάσμα των συνολικών παραδόσεων της εταιρείας. Η αγορά έχει μετακινηθεί ξεκάθαρα προς τα πιο οικονομικά ηλεκτρικά οχήματα, ενώ ο εσωτερικός ανταγωνισμός από το ανανεωμένο Model 3 Highland και το best-seller Model Y έκανε την επιβίωση των ακριβών "αδελφών" τους δύσκολη υπόθεση. Επιπλέον, η άφιξη του Cybertruck τράβηξε πάνω του όλα τα φώτα της δημοσιότητας, αφήνοντας το S και το X να μοιάζουν με κειμήλια μιας προηγούμενης δεκαετίας.
Τι σημαίνει αυτό για τους αγοραστές και τη βιομηχανία
Η ανακοίνωση της διακοπής παραγωγής δημιουργεί άμεσα νέα δεδομένα στην αγορά. Όσοι επιθυμούν να αποκτήσουν ένα καινούργιο Model S ή X έχουν μπροστά τους ένα συγκεκριμένο χρονικό παράθυρο μέχρι τα τέλη του 2025. Είναι πολύ πιθανό να δούμε μια αύξηση στη ζήτηση τους επόμενους μήνες, καθώς συλλέκτες και πιστοί οπαδοί του brand θα σπεύσουν να εξασφαλίσουν τα τελευταία κομμάτια που θα βγουν από τη γραμμή παραγωγής.
Για την ευρύτερη αυτοκινητοβιομηχανία, η Tesla αποχωρεί ουσιαστικά από την κατηγορία των μεγάλων premium sedan και SUV, αφήνοντας το πεδίο ελεύθερο σε ανταγωνιστές όπως η Mercedes-Benz (με την EQS και EQE), η BMW (σειρά i7) και η Porsche (Taycan). Ο Musk φαίνεται να αδιαφορεί για το μερίδιο αγοράς σε αυτή την κατηγορία, προτιμώντας να τζογάρει το μέλλον της εταιρείας σε τεχνολογίες που δεν έχουν ακόμη αποδείξει την εμπορική τους αξία σε ευρεία κλίμακα.
Το στοίχημα του Optimus
Η αντικατάσταση αυτοκινήτων με ρομπότ στη γραμμή παραγωγής είναι μια κίνηση υψηλού ρίσκου. Το Optimus βρίσκεται ακόμη σε στάδιο εξέλιξης και, παρόλο που τα βίντεο επίδειξης δείχνουν εντυπωσιακή πρόοδο στην κινησιολογία και την εκτέλεση εργασιών, η μαζική παραγωγή και η πώλησή του σε πελάτες λιανικής ή βιομηχανίες απέχει παρασάγγας από το να θεωρηθεί "σίγουρο έσοδο".
Ο Musk ζητά από τους επενδυτές και το κοινό να τον εμπιστευτούν σε ένα άλμα πίστης. Καταργεί τα προϊόντα που έχτισαν το κύρος της Tesla για να κυνηγήσει το όνειρο της αυτόνομης ρομποτικής εργασίας. Αν το πείραμα πετύχει, η Tesla θα μεταμορφωθεί από αυτοκινητοβιομηχανία στην κυρίαρχη δύναμη της παγκόσμιας παραγωγής. Αν αποτύχει, θα έχει θυσιάσει δύο εμβληματικά προϊόντα χωρίς ουσιαστικό αντάλλαγμα.
Το τέλος του "S3XY"
Με την κατάργηση των S και X, διασπάται και η περίφημη ονοματολογία που ο Μασκ είχε σχεδιάσει χρόνια πριν (Models S, 3, X, Y). Το τέλος του 2025 θα βρει την Tesla πιο λιτή, πιο εστιασμένη στον όγκο πωλήσεων μέσω των Model 3/Y και του επερχόμενου Cybercab, και λιγότερο συνδεδεμένη με την παραδοσιακή έννοια της πολυτέλειας.