Αεροδρόμια χωρίς ταλαιπωρία: Τα νέα scanners καταργούν τον περιορισμό των υγρών στις χειραποσκευές

Σύνοψη

• Νέοι υπερσύγχρονοι σαρωτές υπολογιστικής τομογραφίας (3D CT scanners) εγκαθίστανται στα διεθνή αεροδρόμια.
• Καταργείται το όριο των 100ml ανά συσκευασία για τα υγρά στις χειραποσκευές, επιτρέποντας πλέον δοχεία έως 2 λίτρα το καθένα.
• Οι ταξιδιώτες δεν υποχρεούνται πλέον να αφαιρούν τα laptops, τα tablets και τις υπόλοιπες ηλεκτρονικές συσκευές από τις τσάντες τους κατά τον έλεγχο ασφαλείας.
• Το αεροδρόμιο Heathrow του Λονδίνου ήδη εφαρμόζει αυτούς τους κανόνες, ενώ το αεροδρόμιο των Βρυξελλών θα ξεκινήσει τη λειτουργία των νέων σαρωτών έως το 2028.
• Η αμερικανική TSA προσθέτει σταδιακά τα νέα μηχανήματα σε 255 από τα 432 αεροδρόμια των ΗΠΑ, με την πλήρη κάλυψη της χώρας να τοποθετείται στο 2043.

Εδώ και περισσότερα από είκοσι χρόνια, οι αεροπορικοί ταξιδιώτες σε όλο τον κόσμο αντιμετωπίζουν μια συγκεκριμένη, χρονοβόρα ρουτίνα κατά τη διάρκεια του ελέγχου ασφαλείας πριν την πύλη αναχώρησης. Η τοποθέτηση των υγρών, όπως σαμπουάν, αρώματα και καλλυντικά, σε δοχεία που δεν ξεπερνούν τα 100 χιλιοστόλιτρα (ml) και η υποχρεωτική τοποθέτηση τους σε μια διαφανή πλαστική σακούλα χωρητικότητας ενός λίτρου αποτελεί τον απόλυτο κανόνα. Παράλληλα, η υποχρεωτική αφαίρεση των laptops, των φωτογραφικών μηχανών και των μεγάλων ηλεκτρονικών συσκευών από τα σακίδια επιβραδύνει σημαντικά τη ροή των επιβατών, προκαλώντας ουρές και καθυστερήσεις. 

Αυτοί οι περιορισμοί, οι οποίοι επιβλήθηκαν παγκοσμίως ως άμεση απάντηση στις αποτυχημένες τρομοκρατικές απόπειρες με υγρά εκρηκτικά τον Αύγουστο του 2006 στο Λονδίνο, οδεύουν προς την οριστική τους κατάργηση. Η κινητήριος δύναμη πίσω από αυτή τη ριζική τεχνολογική αναβάθμιση είναι η ανάπτυξη και η ενσωμάτωση των νέων τρισδιάστατων σαρωτών υπολογιστικής τομογραφίας (3D Computed Tomography - CT) στα μεγάλα διεθνή αεροδρόμια.

Η τεχνολογία πίσω από τα 3D CT scanners

Η τεχνολογία των σαρωτών CT δεν αποτελεί πρόσφατη ανακάλυψη, καθώς αξιοποιείται εδώ και δεκαετίες στον ιατρικό τομέα, ενώ αποτελεί το τεχνικό πρότυπο για τον έλεγχο των παραδιδόμενων αποσκευών στα υπόγεια των αερολιμένων. Η μηχανική καινοτομία έγκειται στη σμίκρυνση του όγκου και την προσαρμογή αυτής της τεχνολογίας, ώστε το hardware να χωράει στα σημεία ελέγχου για τις χειραποσκευές στους ορόφους αναχωρήσεων. Αυτό πλαισιώνεται από ταχύτατη ανάλυση δεδομένων μέσω προηγμένων αλγορίθμων που λειτουργούν σε πραγματικό χρόνο.

Τα παραδοσιακά συστήματα ελέγχου χρησιμοποιούν σαρωτές ακτινών Χ (2D X-ray), τα οποία αποδίδουν αποκλειστικά μια επίπεδη, δισδιάστατη εικόνα του εσωτερικού μιας τσάντας. Όταν τα αντικείμενα επικαλύπτονται στο εσωτερικό της χειραποσκευής, όπως για παράδειγμα όταν ένα tablet είναι τοποθετημένο ακριβώς πάνω από ένα νεσεσέρ με καλλυντικά, ο χειριστής του μηχανήματος αδυνατεί να προσδιορίσει με ακρίβεια την πυκνότητα και τη μοριακή σύσταση του καθενός. Το αποτέλεσμα είναι να απαιτείται η φυσική τους αφαίρεση από τον επιβάτη.

Αντιθέτως, τα συστήματα CT χρησιμοποιούν μια περιστρεφόμενη πηγή ακτινών Χ και έναν ανιχνευτή που περιστρέφεται ταχύτατα γύρω από το αντικείμενο καθώς αυτό κινείται στον ιμάντα, λαμβάνοντας εκατοντάδες ακτινογραφίες από πολλαπλές γωνίες. Η υπολογιστική μονάδα του μηχανήματος συνθέτει αυτά τα δεδομένα για να κατασκευάσει ένα τρισδιάστατο (3D) μοντέλο της χειραποσκευής σε εξαιρετικά υψηλή ανάλυση. Ο υπάλληλος ασφαλείας έχει πλέον τη δυνατότητα, μέσω της οθόνης αφής, να περιστρέψει την ψηφιακή εικόνα κατά 360 μοίρες, να χρησιμοποιήσει λειτουργίες μεγέθυνσης και να απομονώσει οπτικά μεμονωμένα αντικείμενα στο εσωτερικό του σακιδίου χωρίς να ζητήσει το άνοιγμά του.

Το πλέον κρίσιμο τεχνικό χαρακτηριστικό, ωστόσο, είναι η ικανότητα των αλγορίθμων να αναλύουν τη μάζα και την πυκνότητα των υλικών με ασύγκριτη ακρίβεια. Το λογισμικό έχει εκπαιδευτεί να διακρίνει αμέσως και αυτοματοποιημένα τις διαφορές πυκνότητας μεταξύ ενός πιθανού υγρού εκρηκτικού και ενός εντελώς ακίνδυνου υγρού, όπως είναι το νερό, το υγρό φακών επαφής ή ένα αντηλιακό γαλάκτωμα.

Τα νέα δεδομένα στις χειραποσκευές των επιβατών

Με την τοποθέτηση των νέων CT σαρωτών στα αεροδρόμια, τα πρωτόκολλα ελέγχου αναβαθμίζονται κατακόρυφα προς όφελος της ταξιδιωτικής εμπειρίας:

• Τέλος το όριο των 100ml στα υγρά: Οι επιβάτες αποκτούν το δικαίωμα να μεταφέρουν υγρά στις χειραποσκευές τους, με το νέο ανώτατο όριο να αγγίζει τα 2 λίτρα ανά μεμονωμένο δοχείο, αντί για τα περιοριστικά 100ml. Ο γενικός κανόνας του ενός λίτρου συγκεντρωμένου σε πλαστική σακούλα καταργείται εντελώς. Οι ταξιδιώτες μπορούν πλέον να φέρνουν κανονικές συσκευασίες νερών, σαμπουάν, ακόμα και αναψυκτικά.
• Ηλεκτρονικές συσκευές μέσα στην τσάντα: Λόγω της πληρότητας της τρισδιάστατης απεικόνισης, εξαλείφεται η ανάγκη φυσικού διαχωρισμού των ηλεκτρονικών. Τα laptops, τα φορητά gaming consoles, οι φορτιστές και οι φωτογραφικές μηχανές παραμένουν στο σακίδιο, μειώνοντας δραστικά τον χρόνο αναμονής και τον αριθμό των πλαστικών καλαθιών που χρειάζεται κάθε επιβάτης.
• Βελτιστοποίηση της χωρητικότητας των τερματικών: Η ροή γίνεται αισθητά ταχύτερη. Ο Arnaud Feist, CEO του Brussels Airport, επιβεβαίωσε πρόσφατα πως η τεχνολογία αυτή, πέρα από τη διατήρηση των αυστηρών προτύπων ασφαλείας, στοχεύει στην ταχεία διεκπεραίωση, προετοιμάζοντας τις υποδομές για τη σταθερά αυξανόμενη επιβατική κίνηση.

Η εφαρμογή της τεχνολογίας στην Ευρώπη και τις ΗΠΑ

Η Ευρώπη παρουσιάζει ταχύτερα αντανακλαστικά στην υιοθέτηση των νέων δεδομένων. Το διεθνές αεροδρόμιο Heathrow στο Λονδίνο εγκατέστησε τη συστοιχία των νέων CT scanners στις αρχές του τρέχοντος έτους. Οι επιβάτες που διέρχονται από τα συγκεκριμένα terminals μπορούν ήδη να αγνοήσουν τον κανόνα των 100ml και να περάσουν τον έλεγχο διατηρώντας τον ηλεκτρονικό εξοπλισμό τους ανέπαφο στο εσωτερικό των αποσκευών τους.

Το Αεροδρόμιο των Βρυξελλών, ένας στρατηγικός κόμβος στην καρδιά της Ευρώπης, ανακοίνωσε την πλήρη ενσωμάτωση του εξοπλισμού. Η κατασκευαστική αναβάθμιση αναμένεται να εκκινήσει τον επόμενο χρόνο, με το χρονοδιάγραμμα να υποδεικνύει την πρώτη φάση λειτουργίας για το 2028. Τα CT scanners θα λειτουργήσουν παράλληλα με προηγμένους σαρωτές πλήρους σώματος.

Στην απέναντι πλευρά του Ατλαντικού, η κατάσταση περιπλέκεται εξαιτίας της κλίμακας. Η αμερικανική Υπηρεσία Ασφάλειας Μεταφορών (TSA) επιταχύνει το πρόγραμμα εγκατάστασης, ωστόσο η καθολική κατάργηση των περιορισμών στα υγρά δεν βρίσκεται προ των πυλών. Αυτή τη στιγμή, μόνο 255 από τα 432 εμπορικά αεροδρόμια των Ηνωμένων Πολιτειών διαθέτουν τη νέα τεχνολογία. Προκειμένου να αποφευχθεί η σύγχυση κατά τις εσωτερικές πτήσεις με ανταπόκριση, η TSA διατηρεί τον κανόνα των 100ml μέχρι την καθολική κάλυψη. Η ολοκλήρωση του προγράμματος προμηθειών και αναβάθμισης στις ΗΠΑ υπολογίζεται επίσημα για το έτος 2043.

Τι ισχύει για την Ελλάδα

Για την ελληνική πραγματικότητα, η μετάβαση στα 3D CT scanners μεταφράζεται σε άμεσο όφελος για όσους ταξιδεύουν συχνά προς κεντρικά ευρωπαϊκά hubs όπως το Λονδίνο ή (προσεχώς) οι Βρυξέλλες. Οι επιστροφές στην Ελλάδα θα γίνονται πλέον χωρίς το άγχος της διαλογής των υγρών.

Σε εγχώριο επίπεδο, ο Διεθνής Αερολιμένας Αθηνών (ΔΑΑ) και τα 14 περιφερειακά αεροδρόμια που διαχειρίζεται η Fraport παρακολουθούν στενά τις ευρωπαϊκές οδηγίες. Η αντικατάσταση εκατοντάδων σαρωτών σε όλη τη χώρα αποτελεί μια εξαιρετικά απαιτητική κεφαλαιακή επένδυση, ενώ τα νέα μηχανήματα, λόγω αυξημένου βάρους και διαστάσεων, συχνά απαιτούν ανασχεδιασμό των πατωμάτων και του διαθέσιμου χώρου στα σημεία ελέγχου. Δεδομένης όμως της συνεχούς αύξησης των τουριστικών ροών προς τη χώρα μας, η υιοθέτηση εργαλείων που αποσυμφορούν τις ουρές ελέγχου αποτελεί αναπόφευκτη τεχνολογική αναβάθμιση.