Ανησυχία στην ΕΕ: Υποψίες ότι ρωσικοί δορυφόροι υποκλέπτουν τις ευρωπαϊκές επικοινωνίες επί μια διετία
Μια ανησυχητική αποκάλυψη έρχεται να ταράξει την ευρωπαϊκή ασφάλεια, καθώς πιστεύεται πως ρωσικοί κατασκοπευτικοί δορυφόροι έχουν καταφέρει να διεισδύσουν στα επικοινωνιακά δίκτυα της Ευρώπης, υποκλέπτοντας κρίσιμα δεδομένα και θέτοντας σε άμεσο κίνδυνο τις δορυφορικές υποδομές της ηπείρου.
Η υπόθεση αφορά τη δραστηριότητα των ρωσικών δορυφόρων της σειράς «Luch», και συγκεκριμένα των Luch-1 και Luch-2 (γνωστοί και ως Olymp-K), οι οποίοι φαίνεται να έχουν αναλάβει έναν σκοτεινό ρόλο σε τροχιά. Εδώ και τουλάχιστον δύο χρόνια, τα συγκεκριμένα σκάφη επιδίδονται σε ένα ιδιότυπο «κυνηγητό» στο Διάστημα, πλησιάζοντας σε εξαιρετικά κοντινή απόσταση ευρωπαϊκούς τηλεπικοινωνιακούς δορυφόρους. Ο στόχος τους δεν είναι απλώς η παρακολούθηση, αλλά η ενεργή υποκλοπή σημάτων και, το κυριότερο, η δυνητική χειραγώγηση των συστημάτων τους.
Αξιωματούχοι ασφαλείας και ειδικοί του Διαστήματος κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου, επισημαίνοντας ότι η Ρωσία δεν αρκείται πλέον στη συλλογή πληροφοριών. Η τεχνική που χρησιμοποιούν οι ρωσικοί δορυφόροι είναι ιδιαίτερα εξελιγμένη και θρασύτατη: τοποθετούνται ακριβώς μέσα στη «στενή δέσμη» μετάδοσης δεδομένων μεταξύ του ευρωπαϊκού δορυφόρου και του επίγειου σταθμού ελέγχου. Με τον τρόπο αυτό, παρεμβάλλονται στη ροή των πληροφοριών, αποκτώντας πρόσβαση σε μη κρυπτογραφημένες εντολές και τηλεμετρία.
Το πιο τρομακτικό στοιχείο αυτής της κατασκοπευτικής εκστρατείας δεν είναι μόνο η απώλεια εμπιστευτικών πληροφοριών. Το πραγματικό διακύβευμα αφορά τον έλεγχο. Εάν οι Ρώσοι χειριστές καταφέρουν να υποκλέψουν και να αποκωδικοποιήσουν τις εντολές πλοήγησης, θα μπορούσαν θεωρητικά να στείλουν ψευδή σήματα στους ευρωπαϊκούς δορυφόρους. Αυτό θα τους επέτρεπε να αλλάξουν την τροχιά τους, να τους θέσουν εκτός λειτουργίας ή ακόμα και να προκαλέσουν την συντριβή τους, μετατρέποντας κρίσιμες υποδομές σε διαστημικά συντρίμμια.
Η αποκάλυψη αυτή έρχεται σε μια χρονική συγκυρία όπου οι γεωπολιτικές ισορροπίες είναι ήδη εξαιρετικά εύθραυστες λόγω του πολέμου στην Ουκρανία. Η Ευρώπη, η οποία βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στις δορυφορικές της επικοινωνίες για στρατιωτικούς και πολιτικούς σκοπούς, βρίσκεται ξαφνικά εκτεθειμένη σε μια μορφή υβριδικού πολέμου που λαμβάνει χώρα εκατοντάδες χιλιόμετρα πάνω από την επιφάνεια της Γης. Οι δορυφόροι που έχουν στοχοποιηθεί εξυπηρετούν όχι μόνο κυβερνητικές υπηρεσίες, αλλά και εμπορικούς σκοπούς, καλύπτοντας ανάγκες τηλεπικοινωνιών, πλοήγησης και παρατήρησης της Γης.
Το ιστορικό της ρωσικής δραστηριότητας είναι αποκαλυπτικό. Ο δορυφόρος Luch-1 εκτοξεύτηκε το 2014 και από τότε έχει καταγραφεί να πραγματοποιεί ύποπτους ελιγμούς κοντά σε ξένους δορυφόρους. Ωστόσο, η κατάσταση επιδεινώθηκε με την εκτόξευση του Luch-2 το 2023, ο οποίος έδειξε ακόμα πιο επιθετική συμπεριφορά, προσεγγίζοντας δεκάδες στόχους. Η «σιωπηλή» αυτή παρακολούθηση διήρκεσε μήνες, με τα ρωσικά σκάφη να παραμένουν «παρκαρισμένα» δίπλα στους ευρωπαϊκούς δορυφόρους, συλλέγοντας αθόρυβα δεδομένα (SIGINT - Signals Intelligence).
Η αντίδραση των ευρωπαϊκών αρχών ήταν άμεση, αν και διακριτική αρχικά. Στρατιωτικοί διοικητές, όπως ο επικεφαλής της γερμανικής διαστημικής διοίκησης, έχουν επιβεβαιώσει τις υποψίες, κάνοντας λόγο για ξεκάθαρες επιχειρήσεις κατασκοπείας. Το γεγονός ότι πολλά από τα ευρωπαϊκά δορυφορικά συστήματα σχεδιάστηκαν σε παλαιότερες δεκαετίες, χωρίς να λαμβάνουν υπόψη τέτοιου είδους απειλές, τα καθιστά ιδιαίτερα ευάλωτα. Η έλλειψη σύγχρονων πρωτοκόλλων κρυπτογράφησης στις εντολές ελέγχου αποδεικνύεται πλέον η «αχίλλειος πτέρνα» της ευρωπαϊκής διαστημικής άμυνας.
Το περιστατικό αυτό αναδεικνύει με τον πιο ξεκάθαρο τρόπο την ανάγκη για επαναπροσδιορισμό της στρατηγικής της ΕΕ στο Διάστημα. Δεν πρόκειται πλέον για ένα πεδίο επιστημονικής συνεργασίας και εμπορικής εκμετάλλευσης, αλλά για ένα ενεργό μέτωπο αντιπαράθεσης. Η προστασία των διαστημικών περιουσιακών στοιχείων καθίσταται ζήτημα εθνικής ασφάλειας, απαιτώντας επενδύσεις σε νέες τεχνολογίες ασφαλείας, ανθεκτικότερους δορυφόρους και ικανότητες επιτήρησης του Διαστήματος.
