Το 2026 διαγράφεται ως μια χρονιά-ορόσημο για την ανθρώπινη παρουσία στο Διάστημα, με την Κίνα να κάνει την επόμενη κρίσιμη κίνηση στη Σελήνη. Στο επίκεντρο βρίσκεται η φιλόδοξη αποστολή Chang'e 7, η οποία προγραμματίζεται να εκτοξευθεί στο δεύτερο μισό του τρέχοντος έτους. Στόχος της δεν είναι απλώς η προσεδάφιση, αλλά η επιτόπια έρευνα για τον πολυτιμότερο πόρο στο διάστημα: το παγωμένο νερό.
Ενώ τα βλέμματα της παγκόσμιας κοινότητας είναι στραμμένα στον ανταγωνισμό για την κατάκτηση του Διαστήματος, το Πεκίνο φαίνεται να ακολουθεί με στρατιωτική πειθαρχία το χρονοδιάγραμμά του, στοχεύοντας απευθείας στον στρατηγικό Νότιο Πόλο της Σελήνης.
Μια «αρμάδα» ρομπότ στον κρατήρα Shackleton
Το Chang'e 7 δεν είναι μια απλή σεληνάκατος. Πρόκειται για ένα σύνθετο σύμπλεγμα διαστημικών σκαφών που περιλαμβάνει έναν δορυφόρο τροχιάς (orbiter), μια σεληνάκατο προσεδάφισης (lander), ένα ρόβερ και, ίσως το πιο εντυπωσιακό στοιχείο, ένα μικρό «ιπτάμενο» σκάφος αναπήδησης (hopper).
Αυτό το «hopper» είναι σχεδιασμένο για να κάνει κάτι που τα παραδοσιακά ρόβερ αδυνατούν: να εισχωρήσει στις λεγόμενες Μόνιμα Σκιαζόμενες Περιοχές (PSRs). Οι επιστήμονες πιστεύουν ότι σε αυτές τις περιοχές, όπου το φως του Ήλιου δεν φτάνει ποτέ, κρύβονται αρχαία αποθέματα πάγου, τα οποία θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για την παραγωγή οξυγόνου, πόσιμου νερού, αλλά και καυσίμων για μελλοντικές αποστολές στον Άρη.
Η περιοχή στόχος είναι το χείλος του κρατήρα Shackleton, ένα σημείο που συνδυάζει σχεδόν συνεχή ηλιοφάνεια στις κορυφές του (ιδανική για ηλιακή ενέργεια) και απόλυτο σκοτάδι στο εσωτερικό του. Η επιτυχής προσεδάφιση εκεί θεωρείται τεχνολογικός άθλος, καθώς το έδαφος είναι εξαιρετικά ανώμαλο και οι συνθήκες φωτισμού μεταβάλλονται δραματικά.
Η τεχνολογία πίσω από την ανακάλυψη
Για να εντοπίσει το νερό, το Chang'e 7 μεταφέρει συνολικά 18 επιστημονικά όργανα. Το σκάφος αναπήδησης είναι εξοπλισμένο με τον αναλυτή LUWA (Lunar soil Water molecule Analyzer). Σύμφωνα με δημοσιεύσεις ερευνητών από το Ινστιτούτο Φυσικών Επιστημών της Hefei, το όργανο αυτό θα πραγματοποιήσει επιτόπιες μετρήσεις για να καθορίσει όχι μόνο την ποσότητα αλλά και την προέλευση του σεληνιακού πάγου.
Παράλληλα, η αποστολή έχει έντονο διεθνή χαρακτήρα, παρά τις γεωπολιτικές εντάσεις στη Γη. Στο φορτίο του Chang'e 7 περιλαμβάνονται επιστημονικά όργανα από την Αίγυπτο, το Μπαχρέιν, την Ιταλία, την Ελβετία, την Ταϊλάνδη και τη Ρωσία. Συγκεκριμένα, η συνεργασία με τη Roscosmos αφορά ένα σύστημα παρακολούθησης της σεληνιακής σκόνης και του πλάσματος, στοιχεία κρίσιμα για την επιβίωση των μελλοντικών μόνιμων βάσεων.
Ένα ακόμη αξιοσημείωτο εργαλείο είναι το ευρυγώνιο τηλεσκόπιο ILO-C, αποτέλεσμα συνεργασίας του Πανεπιστημίου του Χονγκ Κονγκ και της International Lunar Observatory Association (ILOA) από τη Χαβάη, το οποίο θα προσφέρει μοναδικές εικόνες του γαλαξία μας από την επιφάνεια της Σελήνης.
Ο αγώνας δρόμου και η επόμενη μέρα
Η σημασία της αποστολής υπερβαίνει την καθαρή επιστήμη. Όπως επισημαίνει ο Norbert Schörghofer, ανώτερος επιστήμονας στο Planetary Science Institute, η Κίνα φαίνεται να προηγείται χρονικά στον αγώνα για την εκμετάλλευση των σεληνιακών πόρων. «Προγραμματικά, η σειρά Chang'e τηρεί αυστηρά τα χρονοδιαγράμματα», αναφέρει, προσθέτοντας πως οι Κινέζοι ενδέχεται να βρεθούν μπροστά από τον ανταγωνισμό κατά τουλάχιστον ένα έτος, θέτοντας τις βάσεις για μόνιμη παρουσία.
Το Chang'e 7 αποτελεί τον προπομπό του Διεθνούς Σεληνιακού Ερευνητικού Σταθμού (ILRS), μιας κοινοπραξίας υπό την ηγεσία της Κίνας και της Ρωσίας. Εάν η αποστολή στεφθεί με επιτυχία, θα ακολουθήσει το Chang'e 8 το 2028, το οποίο θα δοκιμάσει τεχνολογίες τρισδιάστατης εκτύπωσης κτιρίων με χρήση σεληνιακού εδάφους. Ο τελικός στόχος παραμένει η αποστολή πληρώματος στη Σελήνη πριν το 2030.
Γιατί μας αφορά;
Η επιτυχία του Chang'e 7 θα μπορούσε να μετατοπίσει το κέντρο βάρους της διαστημικής ισχύος. Η εύρεση και επιβεβαίωση εκμεταλλεύσιμων ποσοτήτων νερού δεν είναι απλώς μια επιστημονική νίκη, αλλά το κλειδί για τη βιωσιμότητα της ανθρώπινης επέκτασης στο Ηλιακό Σύστημα.
Σε μια περίοδο που η NASA προωθεί το δικό της πρόγραμμα Artemis, η στρατηγική της Κίνας να συνδυάσει ρομποτική ακρίβεια με διεθνείς συνεργασίες δείχνει ότι η Σελήνη δεν είναι πλέον ένας προορισμός για σημαίες και πατημασιές, αλλά το επόμενο μεγάλο οικονομικό και στρατηγικό σύνορο. Το 2026, λοιπόν, δεν θα δούμε απλώς άλλη μια εκτόξευση, αλλά ίσως την αρχή της εποχής όπου η ανθρωπότητα θα αρχίσει να «ζει από τη γη» του φεγγαριού.
