Καθώς η αντίστροφη μέτρηση για την απόσυρση του Διεθνούς Διαστημικού Σταθμού (ISS) έχει ήδη ξεκινήσει, η παγκόσμια αεροδιαστημική βιομηχανία προετοιμάζεται πυρετωδώς για την επόμενη ημέρα. Σε αυτό το πλαίσιο, η είδηση που έρχεται από την εταιρεία Vast δεν αποτελεί απλώς μια τεχνολογική ανακοίνωση, αλλά ένα ορόσημο για την ανθρώπινη παρουσία σε τροχιά. Ο λόγος για τον Haven-1, τον πρώτο εμπορικό διαστημικό σταθμό, ο οποίος φαίνεται πως ολοκληρώνει τον κύκλο ανάπτυξής του και ετοιμάζεται να γράψει ιστορία.
Αλλαγή φρουράς στην τροχιά της Γης
Η ανακοίνωση της Vast έρχεται να επιβεβαιώσει πως η ιδιωτική πρωτοβουλία δεν είναι πλέον απλώς ένας «παίκτης» στη διαστημική σκακιέρα, αλλά ο βασικός μοχλός των εξελίξεων. Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία, ο σταθμός Haven-1 βρίσκεται στο τελικό στάδιο προετοιμασίας, έχοντας περάσει κρίσιμα τεστ αντοχής και λειτουργικότητας.
Με τον ISS να έχει προγραμματιστεί για παροπλισμό το 2030, το κενό που θα δημιουργηθεί στη χαμηλή γήινη τροχιά είναι τεράστιο. Η NASA, αναγνωρίζοντας την ανάγκη για συνέχεια, έχει στρέψει το βλέμμα της στον ιδιωτικό τομέα για τη δημιουργία μόνιμων οικοτόπων. Εδώ ακριβώς έρχεται να κουμπώσει το εγχείρημα της Vast, το οποίο φιλοδοξεί να αποτελέσει τον προπομπό μιας νέας εποχής, όπου οι διαστημικοί σταθμοί θα εστιάζουν λιγότερο σε ψυχρά πειράματα και περισσότερο στην ανθρώπινη διαβίωση και άνεση.
Τεχνικά χαρακτηριστικά και φιλοσοφία σχεδιασμού
Ο Haven-1 δεν σχεδιάστηκε για να ανταγωνιστεί τον ISS σε μέγεθος. Με εσωτερικό όγκο που αγγίζει τα 45 κυβικά μέτρα, είναι σημαντικά μικρότερος από τον γίγαντα των 388 κυβικών μέτρων που φιλοξενεί αστροναύτες εδώ και δεκαετίες. Ωστόσο, η καινοτομία του δεν βρίσκεται στην κλίμακα, αλλά στη φιλοσοφία του.
Σε αντίθεση με τον αυστηρά επιστημονικό και ενίοτε «βιομηχανικό» χαρακτήρα του ISS, ο Haven-1 προορίζεται να λειτουργήσει ως ένα μοντέλο που προτάσσει την εργονομία και την άνεση του πληρώματος. Στόχος είναι να αποδείξει πως η διαβίωση στο διάστημα μπορεί να είναι βιώσιμη και, γιατί όχι, ευχάριστη για περιόδους που ξεκινούν από τις 30 ημέρες. Ο σταθμός θα βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στην κάψουλα Dragon της SpaceX για την υποστήριξη της ζωής, δημιουργώντας ένα υβριδικό σύστημα που συνδυάζει την υποδομή της Vast με την αποδεδειγμένη αξιοπιστία της εταιρείας του Elon Musk.
Το χρονοδιάγραμμα και οι κρίσιμες δοκιμές
Η πρόοδος που έχει σημειωθεί είναι απτή. Η πρωτεύουσα δομή του σταθμού έχει ολοκληρωθεί, ενώ τα δευτερεύοντα συστήματα περνούν ήδη από τις διαδικασίες αποδοχής. Ο CEO της Vast, Max Haot, αποκάλυψε πως η ομάδα εισέρχεται πλέον στη φάση της «ολοκλήρωσης καθαρού δωματίου». Αυτό το στάδιο είναι κρίσιμο, καθώς περιλαμβάνει την εγκατάσταση των συστημάτων θερμικού ελέγχου, της προώθησης και των ηλεκτρονικών συστημάτων πλοήγησης.
Εφόσον τηρηθεί το χρονοδιάγραμμα, η τελική συναρμολόγηση αναμένεται να ολοκληρωθεί το φθινόπωρο. Αμέσως μετά, ο Haven-1 θα μεταφερθεί στις εγκαταστάσεις Plum Brook της NASA για μια πλήρη εκστρατεία δοκιμών υπό ακραίες συνθήκες, με στόχο την εκτόξευση το πρώτο τρίμηνο του επόμενου έτους.
Η στρατηγική συμμαχία με τη SpaceX
Η εκτόξευση του Haven-1 θα πραγματοποιηθεί με έναν πύραυλο Falcon 9. Ωστόσο, η διαδικασία θα είναι σταδιακή και προσεκτική. Αρχικά, ο σταθμός θα τεθεί σε τροχιά χωρίς πλήρωμα. Η Vast θα αφιερώσει έναν μήνα για να επαληθεύσει την ασφάλεια και τη σταθερότητα του περιβάλλοντος πριν δώσει το πράσινο φως για την άφιξη αστροναυτών.
Η άφιξη του πρώτου πληρώματος τεσσάρων ατόμων είναι μια εξίσωση με πολλούς παραμέτρους. Όπως τόνισε ο Haot, ο χρόνος που θα μεσολαβήσει μεταξύ της εκτόξευσης του σταθμού και της πρώτης επανδρωμένης αποστολής εξαρτάται απόλυτα από τη SpaceX. Η εταιρεία πρέπει να πειστεί από τα δεδομένα τηλεμετρίας ότι η πρόσδεση της κάψουλας Dragon είναι απολύτως ασφαλής. Αυτό το διάστημα μπορεί να κυμανθεί από δύο εβδομάδες έως και τρία χρόνια – αν και η πίεση από τη NASA για την ύπαρξη λειτουργικού διαδόχου του ISS πιθανότατα θα επιταχύνει τις εξελίξεις.
Το μέλλον της χαμηλής γήινης τροχιάς
Η επιτυχία του Haven-1 θα σηματοδοτήσει μια δομική αλλαγή στην εξερεύνηση του Διαστήματος. Μέχρι σήμερα, οι διαστημικοί σταθμοί ήταν αποκλειστικό προνόμιο κρατικών υπηρεσιών και υπερδυνάμεων. Η μετάβαση σε εμπορικά μοντέλα, όπως αυτό της Vast, ανοίγει τον δρόμο για τον διαστημικό τουρισμό, την ιδιωτική έρευνα και την βιομηχανική παραγωγή σε συνθήκες μικροβαρύτητας.
Ενώ ο ανταγωνισμός αυξάνεται, με άλλους παίκτες να σχεδιάζουν τις δικές τους λύσεις, η Vast φαίνεται να έχει το προβάδισμα της υλοποίησης. Το στοίχημα είναι μεγάλο: δεν πρόκειται μόνο για την αντικατάσταση μιας παλαιάς υποδομής, αλλά για την απόδειξη ότι το Διάστημα είναι ανοιχτό για επιχειρηματική δραστηριότητα.
