Μια δικαστική αναμέτρηση που αναμένεται να επαναπροσδιορίσει το νομικό πλαίσιο ευθύνης των τεχνολογικών κολοσσών ξεκινά στο Νέο Μεξικό, με τη Meta να βρίσκεται αντιμέτωπη με βαρύτατες κατηγορίες. Η μητρική εταιρεία του Facebook και του Instagram καλείται να λογοδοτήσει σε πολιτειακό δικαστήριο, κατηγορούμενη ότι οι πλατφόρμες της δεν απέτυχαν απλώς να προστατεύσουν τους ανηλίκους, αλλά διευκόλυναν ενεργά τη σεξουαλική τους εκμετάλλευση μέσω ελαττωματικού σχεδιασμού και επιθετικών αλγορίθμων.
Η δίκη, η οποία ξεκίνησε τη Δευτέρα στη Σάντα Φε, αποτελεί το αποτέλεσμα μιας μακροχρόνιας νομικής προσπάθειας του Γενικού Εισαγγελέα του Νέου Μεξικού, Raúl Torrez. Το κατηγορητήριο είναι καταπέλτης: η Meta φέρεται να έχει μετατρέψει τα κοινωνικά της δίκτυα σε μια «αγορά για θηρευτές», όπου οι μηχανισμοί σύστασης περιεχομένου και επαφών (όπως η λειτουργία «People You May Know») λειτουργούν ως γέφυρα μεταξύ ενηλίκων με παραβατικές προθέσεις και ανυποψίαστων παιδιών.
Η κατάρρευση της ασπίδας του «Section 230»
Το στοιχείο που καθιστά τη συγκεκριμένη δίκη ορόσημο για τη νομική κοινότητα στις ΗΠΑ είναι η απόφαση του Ομοσπονδιακού Δικαστή James Browning να απορρίψει το αίτημα της Meta για απαλλαγή. Συνήθως, οι πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης οχυρώνονται πίσω από το άρθρο 230 της νομοθεσίας περί ευπρέπειας στην επικοινωνία (Communications Decency Act), το οποίο τις απαλλάσσει από την ευθύνη για το περιεχόμενο που αναρτούν οι χρήστες τους.
Ωστόσο, σε αυτή την περίπτωση, το δικαστήριο υιοθέτησε μια διαφορετική προσέγγιση. Ο δικαστής έκρινε ότι η νομική ασυλία δεν καλύπτει τη Meta όταν το επίδικο ζήτημα δεν είναι το περιεχόμενο τρίτων, αλλά ο ίδιος ο σχεδιασμός του προϊόντος της. Με απλά λόγια, αν οι αλγόριθμοι της εταιρείας προωθούν ενεργά λογαριασμούς παιδιών σε ενήλικες που έχουν επισημανθεί για ύποπτη συμπεριφορά ή αν οι μηχανισμοί της πλατφόρμας διευκολύνουν τη μαστροπεία και τη διακίνηση υλικού κακοποίησης, τότε η εταιρεία φέρει ευθύνη για το «ελαττωματικό προϊόν» της, ακριβώς όπως θα ευθυνόταν μια αυτοκινητοβιομηχανία για φρένα που δεν λειτουργούν.
«Επιχείρηση MetaPhile»: Τα ενοχοποιητικά στοιχεία
Η εισαγγελική αρχή του Νέου Μεξικού δεν βασίζεται μόνο σε θεωρητικά επιχειρήματα. Στο πλαίσιο της προετοιμασίας για τη δίκη, διεξήχθη η μυστική έρευνα Operation MetaPhile. Ερευνητές δημιούργησαν ψεύτικα προφίλ που υποδύονταν ανήλικα παιδιά στο Facebook και το Instagram, προκειμένου να καταγράψουν τις αντιδράσεις των αλγορίθμων και των χρηστών.
Σύμφωνα με τη δικογραφία, οι αλγόριθμοι της Meta όχι μόνο δεν προστάτευσαν τα «παιδιά», αλλά τα κατηύθυναν προς ενήλικες χρήστες που αναζητούσαν σεξουαλικό περιεχόμενο, ενώ παράλληλα πρότειναν στους ερευνητές ομάδες και περιεχόμενο σχετικό με παιδική πορνογραφία. Επιπλέον, εσωτερικά έγγραφα της εταιρείας που ήρθαν στο φως φέρονται να αποδεικνύουν ότι τα στελέχη της Meta γνώριζαν για τους κινδύνους αυτούς, αλλά επέλεξαν να αγνοήσουν τις προειδοποιήσεις των ομάδων ασφαλείας προς όφελος της αύξησης του χρόνου παραμονής των χρηστών στην πλατφόρμα. Μάλιστα, υπάρχουν αναφορές για AI chatbots της εταιρείας που ενεπλάκησαν σε ανάρμοστες συνομιλίες με ανηλίκους, κάτι που επιβαρύνει περαιτέρω τη θέση του τεχνολογικού γίγαντα.
Η υπερασπιστική γραμμή της Meta
Από την πλευρά της, η Meta αρνείται κατηγορηματικά τις κατηγορίες. Οι δικηγόροι της εταιρείας υποστηρίζουν ότι η ασφάλεια των ανηλίκων αποτελεί ύψιστη προτεραιότητα και ότι έχουν επενδύσει δισεκατομμύρια δολάρια σε τεχνολογίες εντοπισμού και αφαίρεσης παράνομου περιεχομένου.
Η υπεράσπιση αναμένεται να τονίσει τη συνεργασία της πλατφόρμας με το Εθνικό Κέντρο για τα Εξαφανισμένα και Κακοποιημένα Παιδιά (NCMEC) και να υποστηρίξει ότι οι κακόβουλοι χρήστες παραβιάζουν τους όρους χρήσης, δρώντας παρά τη θέληση και τις προσπάθειες της εταιρείας. Επιπλέον, η Meta θα επιμείνει ότι δεν μπορεί να θεωρηθεί υπεύθυνη για εγκληματικές πράξεις τρίτων και ότι τα εργαλεία της έχουν σχεδιαστεί για να ενώνουν ανθρώπους, όχι για να προκαλούν βλάβη.
Το διακύβευμα της επόμενης μέρας
Η έκβαση της δίκης στο Νέο Μεξικό αναμένεται να έχει σημαντικές προεκτάσεις. Εάν οι ένορκοι κρίνουν ένοχη τη Meta, θα δημιουργηθεί ένα ισχυρό νομικό προηγούμενο που θα επιτρέψει σε δεκάδες άλλες πολιτείες και χιλιάδες οικογένειες να κινηθούν νομικά εναντίον των πλατφορμών, παρακάμπτοντας τον σκόπελο του άρθρου 230.
Το ζήτημα πλέον δεν αφορά απλώς την εποπτεία περιεχομένου, αλλά την ίδια την αρχιτεκτονική των social media. Οι αλγόριθμοι που βελτιστοποιούνται για μέγιστη αλληλεπίδραση (engagement) βρίσκονται στο μικροσκόπιο, με τις κατηγορίες να υποστηρίζουν ότι ο εθισμός και η εκμετάλλευση είναι, δυστυχώς, δομικά χαρακτηριστικά και όχι απλώς παρενέργειες του συστήματος. Η απόφαση του δικαστηρίου της Σάντα Φε ενδέχεται να αναγκάσει τη Silicon Valley να επανασχεδιάσει τον τρόπο που λειτουργεί το διαδίκτυο για τους ανήλικους χρήστες.
Διαβάστε επίσης
