Σύνοψη
- Ερευνητές του Πανεπιστημίου Xidian μετέδωσαν επιτυχώς 1.180 Watt ισχύος σε απόσταση 100 μέτρων με τη χρήση μικροκυμάτων.
- Η εγκατάσταση ηλιακών συλλεκτών σε γεωστατική τροχιά εξασφαλίζει παραγωγή ενέργειας 24/7, ανεπηρέαστη από νεφοκάλυψη και τη νύχτα.
- Το σύστημα βασίζεται σε σπονδυλωτή σχεδίαση για τη συλλογή, μετατροπή και στόχευση της ενέργειας προς πολλαπλούς αποδέκτες.
- Στόχος η δοκιμή συστήματος 1 Megawatt στο διάστημα έως το 2030 και η δημιουργία σταθμού επιπέδου Gigawatt έως το 2050.
- Αναφορές από την Κινεζική Ακαδημία Επιστημών επιβεβαιώνουν πως η τεχνολογία στόχευσης δεσμης μπορεί να χρησιμοποιηθεί για παρεμβολές (jamming) σε εχθρικές επικοινωνίες.
Η παραγωγή ενέργειας στο Διάστημα και η ασύρματη μεταφορά της στη Γη αποτελεί πλέον έναν ρεαλιστικό, βιομηχανικό στόχο.
Ερευνητές του Πανεπιστημίου Xidian στην Κίνα, υπό την καθοδήγηση του Duan Baoyan από την Κινεζική Ακαδημία Μηχανικής, ολοκλήρωσαν με επιτυχία το πιο κρίσιμο στάδιο επίγειων δοκιμών του Project Zhuri (που σημαίνει "Κυνηγώντας τον Ήλιο"). Το έργο αυτό αποσκοπεί στην κατασκευή τεράστιων τροχιακών σταθμών που θα συλλέγουν την ηλιακή ενέργεια και θα την "πυροβολούν" πίσω στον πλανήτη μας ή απευθείας σε άλλους δορυφόρους και διαστημικά σκάφη.
Τι είναι το Project Zhuri και ποιος ο στόχος του;
Το Project Zhuri είναι το κινεζικό πρόγραμμα για την κατασκευή ηλιακών σταθμών σε γεωστατική τροχιά 36.000 χιλιομέτρων, με σκοπό την αδιάλειπτη συλλογή ηλιακής ενέργειας 24 ώρες το 24ωρο. Η ενέργεια μετατρέπεται σε μικροκύματα και μεταδίδεται ασύρματα σε επίγειους δέκτες, παρακάμπτοντας τον κύκλο ημέρας-νύχτας και την ατμοσφαιρική απορρόφηση.
Η κεντρική ιδέα της διαστημικής ηλιακής ενέργειας (Space-Based Solar Power - SBSP) βασίζεται στην απόλυτη αποδοτικότητα. Στη Γη, η απόδοση των ηλιακών πάνελ περιορίζεται δραστικά από την εναλλαγή ημέρας και νύχτας, την κάλυψη από σύννεφα και το φιλτράρισμα της ατμόσφαιρας. Στο Διάστημα, οι ηλιακοί συλλέκτες μπορούν να απορροφούν ενέργεια συνεχώς.
Η διαδικασία λειτουργεί σε τρία βασικά στάδια: Αρχικά, τεράστια κάτοπτρα εστιάζουν το ηλιακό φως σε φωτοβολταϊκά πάνελ για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας. Στη συνέχεια, αυτή η ηλεκτρική ενέργεια μετατρέπεται σε μικροκύματα υψηλής συχνότητας. Τέλος, ένας πομπός κατευθύνει τα μικροκύματα σε μια κεραία λήψης στη Γη, η οποία τα μετατρέπει ξανά σε αξιοποιήσιμο ηλεκτρικό ρεύμα (DC). Η τεχνολογία αυτή δεν περιορίζεται μόνο στην τροφοδοσία του επίγειου δικτύου, αλλά μπορεί να λειτουργήσει ως "διαστημικός σταθμός φόρτισης", τροφοδοτώντας δορυφόρους εν πτήσει και μειώνοντας δραστικά το μέγεθος των μπαταριών που απαιτείται να φέρουν, μειώνοντας έτσι και το κόστος εκτόξευσης.
Τα τεχνικά χαρακτηριστικά της ασύρματης μετάδοσης
Στις πρόσφατες δοκιμές του 2026, το σύστημα πέτυχε απόδοση μετάδοσης 20,8% (DC-to-DC). Η εγκατάσταση του Πανεπιστημίου Xidian μετέδωσε επιτυχώς ισχύ 1180 Watt σε απόσταση άνω των 100 μέτρων προς πολλαπλούς κινούμενους στόχους, διατηρώντας απόδοση συλλογής δέσμης στο 88,0%.
- Απόδοση DC-to-DC: 20,8%
- Ισχύς Εξόδου: 1.180 Watt
- Απόσταση Μετάδοσης: >100 μέτρα (με δυνατότητα κλιμάκωσης)
- Απόδοση Συλλογής Δέσμης: 88,0%
- Στόχευση: Ταυτόχρονη παροχή ενέργειας σε πολλαπλούς κινούμενους στόχους.
Το κέντρο δοκιμών διαθέτει έναν πύργο ύψους 75 μέτρων στην πόλη Xi'an, ο οποίος ολοκληρώθηκε το 2022 και αποτελεί την πρώτη εγκατάσταση επαλήθευσης πλήρους αλυσίδας στον κόσμο. Εκεί ελέγχεται ολόκληρος ο κύκλος: παρακολούθηση του ήλιου, συγκέντρωση φωτός, μετατροπή, ασύρματη μετάδοση και λήψη. Η μεγαλύτερη τεχνική πρόκληση που ξεπεράστηκε πρόσφατα ήταν η εστίαση της δέσμης μικροκυμάτων με ακρίβεια χιλιοστού, προκειμένου να ελαχιστοποιηθούν οι απώλειες και να αποφευχθούν περιβαλλοντικοί κίνδυνοι ή ατυχήματα με διερχόμενα αεροσκάφη. Η ικανότητα τροφοδότησης πολλαπλών κινούμενων στόχων από έναν μόνο πομπό ανοίγει τον δρόμο για τη χρήση του συστήματος από σμήνη δορυφόρων ή αυτόνομα εναέρια οχήματα.
Η αρχιτεκτονική OMEGA και η σπονδυλωτή κατασκευή
Για την υλοποίηση ενός διαστημικού σταθμού ικανού να παράγει Gigawatts ενέργειας, οι ερευνητές ανέπτυξαν την αρχιτεκτονική OMEGA. Εγκαταλείποντας την παλαιότερη αντίληψη της αποστολής μιας ενιαίας, κολοσσιαίας κατασκευής στο Διάστημα, η οποία θα απαιτούσε εξωπραγματικό αριθμό εκτοξεύσεων, η ομάδα στράφηκε σε μια σπονδυλωτή προσέγγιση. Το σύστημα αποτελείται από χιλιάδες μικρότερους, αυτόνομους δορυφόρους που αυτοσυναρμολογούνται σε τροχιά, λειτουργώντας ομαδικά σαν σμήνος. Η διάμετρος της τελικής εγκατάστασης υπολογίζεται στο ένα χιλιόμετρο, κάνοντας την σημαντικά μεγαλύτερη από τον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό (ISS). Οι σφαιρικοί συγκεντρωτές της αρχιτεκτονικής OMEGA είναι σχεδιασμένοι για να συλλαμβάνουν φως υπό οποιαδήποτε γωνία, μεγιστοποιώντας την αποδοτικότητα του συστήματος χωρίς την ανάγκη συνεχούς επαναπροσανατολισμού ολόκληρης της κατασκευής.
Το χρονοδιάγραμμα ανάπτυξης μέχρι το 2050
Τα σχέδια της κινεζικής διαστημικής υπηρεσίας και των ερευνητικών ιδρυμάτων ακολουθούν αυστηρά ορόσημα. Μέχρι το 2030, ο στόχος είναι η εκτόξευση και συναρμολόγηση ενός πρωτότυπου συστήματος στο Διάστημα, ικανού να παράγει 1 Megawatt ηλεκτρικής ενέργειας. Εάν τα δεδομένα τηλεμετρίας και οι αποδόσεις μετάδοσης επιβεβαιώσουν τη βιωσιμότητα του έργου, θα ξεκινήσει η κατασκευή συστημάτων βιομηχανικής κλίμακας. Ο απώτερος στόχος εντοπίζεται στο έτος 2050, οπότε και αναμένεται να λειτουργήσει ένας πλήρης διαστημικός ηλιακός σταθμός επιπέδου Gigawatt. Μια τέτοια εγκατάσταση θα ήταν ικανή να τροφοδοτήσει ολόκληρες πόλεις ή μεγάλης κλίμακας διαστημικές υποδομές, όπως η σχεδιαζόμενη ερευνητική βάση της Κίνας στη Σελήνη.
Στρατιωτικές εφαρμογές και κίνδυνοι ασφαλείας
Παρά τον προφανή ειρηνικό χαρακτήρα της παροχής καθαρής ενέργειας, η τεχνολογία πίσω από το Project Zhuri έχει και ξεκάθαρη στρατιωτική χρήση. Σε επιστημονική δημοσίευση του Απριλίου 2026 στο περιοδικό Scientia Sinica Informationis, ο Duan Baoyan ανέλυσε πώς η τεχνολογία μικροκυμάτων μπορεί να εξυπηρετήσει στρατιωτικούς σκοπούς. Ο ακριβής έλεγχος των δεσμών ενέργειας, που είναι απαραίτητος για την εστίαση της ισχύος στις κεραίες λήψης, μπορεί να αξιοποιηθεί για στοχευμένη μετάδοση σημάτων με σκοπό την παρεμβολή (jamming) σε στρατιωτικές επικοινωνίες. Η χρήση του διαστημικού σταθμού ως εργαλείο ηλεκτρονικού πολέμου εγείρει σοβαρά γεωπολιτικά ζητήματα, καθώς μια πλατφόρμα που μπορεί να τροφοδοτήσει μια χώρα, μπορεί θεωρητικά να "τυφλώσει" τα ραντάρ και τους δορυφόρους μιας άλλης.
