Σύνοψη
- Επίσημη Έρευνα: Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανακοίνωσε στις 26 Μαρτίου 2026 την έναρξη επίσημης έρευνας για να διαπιστωθεί εάν το Snapchat παραβιάζει το Digital Services Act (DSA).
- Βασικοί Άξονες Ελέγχου: Η διαδικασία επικεντρώνεται σε πέντε τομείς, συμπεριλαμβανομένης της ανεπαρκούς επαλήθευσης ηλικίας, της στοχοποίησης ανηλίκων για εγκληματικές δραστηριότητες (grooming) και της έκθεσης σε παράνομα προϊόντα (vapes, αλκοόλ, ναρκωτικά).
- Τεχνικά Κενά: Το σύστημα «αυτο-δήλωσης» ηλικίας του Snapchat κρίνεται τεχνολογικά ανεπαρκές, καθώς δεν αποτρέπει αποτελεσματικά την πρόσβαση σε χρήστες κάτω των 13 ετών ούτε προστατεύει όσους είναι κάτω των 17.
- Πιθανές Κυρώσεις: Εφόσον διαπιστωθούν συστημικές παραβάσεις, η πλατφόρμα αντιμετωπίζει το ενδεχόμενο επιβολής προστίμου που μπορεί να φτάσει έως και το 6% του παγκόσμιου ετήσιου κύκλου εργασιών της.
- Ελληνικό Ενδιαφέρον: Η απόφαση επηρεάζει άμεσα την ελληνική αγορά, όπου η εφαρμογή διατηρεί τεράστια βάση νεαρών χρηστών, εγείροντας επιτακτικά ζητήματα ψηφιακής ασφάλειας και γονικού ελέγχου.
Η αυστηρότερη ρυθμιστική εποπτεία των μεγάλων τεχνολογικών πλατφορμών στην Ευρώπη περνάει πλέον σε νέα φάση, με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να θέτει στο στόχαστρο μία από τις δημοφιλέστερες εφαρμογές κοινωνικής δικτύωσης.
Στις 26 Μαρτίου 2026, η Κομισιόν ανακοίνωσε την έναρξη επίσημης έρευνας κατά του Snapchat, επικαλούμενη σοβαρές ενδείξεις συστημικών παραβιάσεων του νομοθετικού πλαισίου για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες (Digital Services Act - DSA). Ο πυρήνας της έρευνας αφορά την αποτυχία της πλατφόρμας να εγγυηθεί ένα υψηλό επίπεδο ασφάλειας, ιδιωτικότητας και προστασίας για τους ανήλικους χρήστες της.
Η συγκεκριμένη εξέλιξη δεν αποτελεί μεμονωμένο γεγονός, αλλά εντάσσεται στην ευρύτερη στρατηγική της Ευρωπαϊκής Ένωσης να επιβάλει αυστηρά πρότυπα λειτουργίας στις πλατφόρμες που διαθέτουν εκατομμύρια ενεργούς χρήστες (Very Large Online Platforms - VLOPs). Το Snapchat, το οποίο εξυπηρετεί σχεδόν 95 εκατομμύρια μηνιαίους χρήστες εντός της Ε.Ε., καλείται πλέον να αποδείξει εάν οι αλγόριθμοι και οι μηχανισμοί ασφαλείας του λειτουργούν αποτρεπτικά απέναντι σε κακόβουλες πρακτικές ή εάν, αντίθετα, τις διευκολύνουν.
Γιατί η Ευρωπαϊκή Ένωση ερευνά το Snapchat;
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ερευνά το Snapchat για πιθανές παραβιάσεις του Digital Services Act (DSA) σχετικά με την προστασία των ανηλίκων. Η έρευνα εστιάζει στην ανεπαρκή επαλήθευση ηλικίας, την έκθεση των παιδιών σε παράνομα προϊόντα όπως ηλεκτρονικά τσιγάρα (vapes) και αλκοόλ, καθώς και στον κίνδυνο προσέγγισης από επιτήδειους για σεξουαλική εκμετάλλευση ή εγκληματικές ενέργειες.
Οι 5 βασικοί άξονες της έρευνας της Κομισιόν
Σύμφωνα με την επίσημη ανακοίνωση της επιτροπής, η διαδικασία θα εστιάσει σε πέντε διακριτούς τεχνικούς και λειτουργικούς τομείς της εφαρμογής:
- Συστήματα Επαλήθευσης Ηλικίας (Age Assurance): Η Κομισιόν υποπτεύεται ότι οι τρέχοντες μηχανισμοί δεν επαρκούν για τον αποκλεισμό παιδιών κάτω των 13 ετών, ούτε για την ορθή κατηγοριοποίηση εφήβων κάτω των 17 ετών, οι οποίοι απαιτούν εξειδικευμένες ρυθμίσεις ασφαλείας.
- Προστασία από το Grooming και την Εγκληματική Στρατολόγηση: Εξετάζεται η ευκολία με την οποία ενήλικες (συχνά αλλοιώνοντας την ηλικία τους στο προφίλ τους) μπορούν να προσεγγίσουν ανηλίκους. Οι αρχές εκφράζουν ανησυχίες για τα χαρακτηριστικά προτάσεων φιλίας της πλατφόρμας, τα οποία ενδέχεται να συνδέουν παιδιά με αγνώστους.
- Εργαλεία Αναφοράς Παράνομου Περιεχομένου: Διαπιστώνονται δυσκολίες στη διαδικασία αναφοράς λογαριασμών που ανήκουν σε παιδιά κάτω των 13 ετών, με τον σχετικό μηχανισμό να μην είναι άμεσα προσβάσιμος εντός της ίδιας της εφαρμογής.
- Προεπιλεγμένες Ρυθμίσεις Ασφαλείας (Default Settings): Το κατά πόσο η εφαρμογή προσφέρει από προεπιλογή τη μέγιστη δυνατή προστασία απορρήτου στους λογαριασμούς των ανηλίκων, εμποδίζοντας την ευρεία κοινοποίηση δεδομένων τοποθεσίας ή προσωπικών πληροφοριών.
- Πώληση Απαγορευμένων Προϊόντων: Η αποτυχία των αλγορίθμων εποπτείας περιεχομένου να αποτρέψουν τη διακίνηση πληροφοριών και διαφημίσεων για την πώληση αλκοόλ, ναρκωτικών ουσιών και ηλεκτρονικών τσιγάρων (vapes) σε άτομα που δεν πληρούν το ηλικιακό όριο.
Η τεχνολογική ανεπάρκεια της «αυτο-δήλωσης» ηλικίας
Το σημαντικότερο τεχνικό ατόπημα, σύμφωνα με τους ρυθμιστές, εντοπίζεται στη μέθοδο που χρησιμοποιεί το Snapchat για την πιστοποίηση της ηλικίας των χρηστών. Η εφαρμογή βασίζεται κυρίως στην απλή «αυτο-δήλωση» κατά τη δημιουργία του λογαριασμού. Οποιοσδήποτε χρήστης μπορεί να δηλώσει μια ψευδή ημερομηνία γέννησης, παρακάμπτοντας τους περιορισμούς με ένα απλό κλικ.
Η Κομισιόν θεωρεί ότι για πλατφόρμες αυτού του μεγέθους, τέτοιες πρακτικές είναι παρωχημένες και επικίνδυνες. Η νομοθεσία του DSA απαιτεί την ενσωμάτωση πιο προηγμένων τεχνολογιών εκτίμησης ηλικίας (όπως η ανάλυση συμπεριφοράς μέσω AI ή ο έλεγχος μέσω εγγράφων σε κρίσιμες συναλλαγές), προκειμένου να διασφαλίζεται το λεγόμενο «age-appropriate experience». Επιπροσθέτως, το φαινόμενο της εσκεμμένης παραπλάνησης λειτουργεί αμφίδρομα: ανήλικοι δηλώνουν ενήλικες για να έχουν πρόσβαση σε περιεχόμενο χωρίς περιορισμούς, και ενήλικες δηλώνουν ανήλικοι για να διεισδύσουν σε δίκτυα παιδιών.
Η Ολλανδική έρευνα και η πώληση vapes
Η τρέχουσα παρέμβαση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής δεν προέκυψε ξαφνικά. Ουσιαστικά απορροφά και αναβαθμίζει μια έρευνα που είχε ξεκινήσει ήδη από τον Σεπτέμβριο του 2025 η Ολλανδική Αρχή Καταναλωτών και Αγορών (ACM). Η συγκεκριμένη έρευνα είχε εστιάσει στην ανεξέλεγκτη πώληση ηλεκτρονικών τσιγάρων (vapes) σε ανηλίκους μέσω του Snapchat, κατόπιν καταγγελιών από οργανώσεις προστασίας της νεολαίας. Η Κομισιόν έκρινε ότι το πρόβλημα δεν είναι τοπικό, αλλά έχει συστημικό χαρακτήρα που αφορά ολόκληρη την ευρωπαϊκή επικράτεια. Μάλιστα, υπογράφηκε Μνημόνιο Συνεργασίας (MoU) ώστε στελέχη της ολλανδικής αρχής να συνδράμουν ενεργά την ευρωπαϊκή έρευνα.
Κυρώσεις και συνέπειες βάσει του DSA
Το νομοθετικό οπλοστάσιο του Digital Services Act δίνει στην Ευρωπαϊκή Ένωση τη δυνατότητα να επιβάλει δρακόντεια μέτρα. Η έναρξη της επίσημης διαδικασίας επιτρέπει στην Κομισιόν να συλλέξει περαιτέρω στοιχεία, να διεξάγει επιθεωρήσεις και να απαιτήσει την άμεση εφαρμογή προσωρινών μέτρων. Εάν το Snapchat κριθεί τελεσίδικα ένοχο για τις παραβάσεις, αντιμετωπίζει το ενδεχόμενο επιβολής προστίμου που αγγίζει το 6% του παγκόσμιου ετήσιου κύκλου εργασιών του. Παράλληλα, η εταιρεία μπορεί να υποχρεωθεί να ανασχεδιάσει ριζικά τον αλγόριθμό της και τη διεπαφή χρήστη (UI), υπό την απειλή της πλήρους αναστολής λειτουργίας εντός της Ε.Ε. σε περίπτωση συνεχιζόμενης μη συμμόρφωσης.
Εκπρόσωπος του Snapchat δήλωσε πως η εταιρεία «συνεργάζεται πλήρως και με διαφάνεια με την Επιτροπή», υποστηρίζοντας ότι η ασφάλεια των χρηστών αποτελεί κορυφαία προτεραιότητα και πως η πλατφόρμα ενσωματώνει λειτουργίες προστασίας της ιδιωτικότητας «από τον σχεδιασμό της».
Τι σημαίνει αυτό για τη χώρα μας
Το οικοσύστημα των social media στην Ελλάδα παρουσιάζει μια σταθερή τάση: το Snapchat παραμένει εξαιρετικά δημοφιλές, ειδικά στις ηλικιακές ομάδες του Γυμνασίου και των πρώτων τάξεων του Λυκείου. Τα χαρακτηριστικά της εφαρμογής, όπως τα μηνύματα που εξαφανίζονται και η διαρκής ανταλλαγή φωτογραφιών, το καθιστούν ελκυστικό για τους νέους. Ωστόσο, η απουσία ουσιαστικού γονικού ελέγχου και η ευκολία δημιουργίας λογαριασμού καθιστούν τους Έλληνες ανηλίκους το ίδιο ευάλωτους με τους συνομηλίκους τους στην υπόλοιπη Ευρώπη.
Στην εγχώρια αγορά, φαινόμενα προσέγγισης ανηλίκων από αγνώστους ή η διακίνηση πληροφοριών για σημεία πώλησης προϊόντων καπνού και αλκοόλ μέσω κλειστών ομάδων δεν είναι άγνωστα. Η πίεση που ασκεί πλέον η Κομισιόν ενδέχεται να αναγκάσει την πλατφόρμα να εφαρμόσει οριζόντιους γεωγραφικούς περιορισμούς, κάτι που σημαίνει ότι οι Έλληνες χρήστες πιθανότατα θα δουν άμεσα αλλαγές στον τρόπο επαλήθευσης των στοιχείων τους (π.χ. απαίτηση αυστηρότερης ταυτοποίησης μέσω τραπεζικών συστημάτων των γονέων, όπως συζητείται διεθνώς).
Η άποψη του Techgear
Από καθαρά τεχνολογική σκοπιά, το μοντέλο της "αυτο-δήλωσης" (το κλασικό αναπτυσσόμενο μενού όπου ο χρήστης επιλέγει ότι γεννήθηκε το 1990 για να προσπεράσει τον έλεγχο) έχει χρεοκοπήσει. Ως πλατφόρμα, το Snapchat έχει επενδύσει τεράστια ποσά στην επαυξημένη πραγματικότητα (AR) και στους αλγορίθμους στόχευσης διαφημίσεων, γεγονός που αποδεικνύει ότι διαθέτει την υπολογιστική ισχύ και την τεχνογνωσία να αναπτύξει ακριβέστατα μοντέλα εκτίμησης συμπεριφοράς.
Η αποτυχία της εταιρείας να εφαρμόσει το ίδιο επίπεδο τεχνολογικής πολυπλοκότητας για την προστασία των ανηλίκων δεν είναι θέμα τεχνικής αδυναμίας, αλλά επιλογής σχεδιασμού με στόχο τη διατήρηση των υψηλών αριθμών εγγραφών. Η παρέμβαση της Ευρωπαϊκής Ένωσης μέσω του DSA βάζει επιτέλους στο τραπέζι το ζήτημα της ευθύνης του κώδικα. Η τεχνολογία για την προστασία των παιδιών υπάρχει, αλλά αυτό που έλειπε ήταν η νομική και οικονομική πίεση για την εφαρμογή της. Η επόμενη μέρα για τα social media στην Ευρώπη απαιτεί ριζικό επανασχεδιασμό των διεπαφών τους, μακριά από τη λογική του ανεξέλεγκτου onboarding.
