Φάρμακα GLP-1 (Ozempic, Wegovy): Γιατί η απώλεια βάρους δεν είναι ίδια για όλους

Ερευνητές του Πανεπιστημίου της Αλμπέρτα εξετάζουν πώς η μεταβολική προσαρμογή επηρεάζει την αποτελεσματικότητα των Ozempic και Wegovy στη μείωση βάρους.

Add as preferred source on Google

Τα φάρμακα που βασίζονται στη σεμαγλουτίδη, όπως το Ozempic και το Wegovy, μειώνουν το σωματικό βάρος κατά μέσο όρο 15% όταν χορηγούνται εβδομαδιαίως για 68 εβδομάδες σε συνδυασμό με αλλαγές στον τρόπο ζωής, ωστόσο η ανταπόκριση των ασθενών παρουσιάζει σημαντικές αποκλίσεις. 

Διεπιστημονική ερευνητική ομάδα του Πανεπιστημίου της Αλμπέρτα στον Καναδά, διερευνά τον ενεργειακό μεταβολισμό ως έναν κρίσιμο παράγοντα που ενδέχεται να εξηγεί γιατί ορισμένοι άνθρωποι χάνουν βάρος πολύ πιο εύκολα από άλλους και πώς μπορεί να διατηρηθεί το αποτέλεσμα μακροπρόθεσμα.

Η σεμαγλουτίδη λειτουργεί ως αγωνιστής των υποδοχέων GLP-1, δρώντας απευθείας στον εγκέφαλο για να ενισχύσει το αίσθημα του κορεσμού και να περιορίσει την όρεξη, ενώ παράλληλα συμβάλλει στη ρύθμιση του σακχάρου στο αίμα, της χοληστερόλης, της μυϊκής δύναμης και της συνολικής ποιότητας ζωής. Παρότι η μείωση του βάρους αποτελεί μόνο έναν από τους δείκτες επιτυχίας της θεραπείας, η κατανόηση των βιολογικών μηχανισμών που διαφοροποιούν την ανταπόκριση, από τη γενετική προδιάθεση και τη σύσταση του σώματος μέχρι το μικροβίωμα, την ηλικία, το φύλο και τα συνοδά νοσήματα, είναι απαραίτητη για την εξατομίκευση της ιατρικής φροντίδας.

Η πρόκληση της μεταβολικής προσαρμογής

Ο ενεργειακός μεταβολισμός αποτυπώνει την ισορροπία ανάμεσα στις θερμίδες που προσλαμβάνει ο οργανισμός μέσω της τροφής και σε εκείνες που καταναλώνει διαρκώς για ζωτικές λειτουργίες όπως η αναπνοή και η εγκεφαλική δραστηριότητα, για τη σωματική άσκηση, αλλά και για την ίδια τη διαδικασία της πέψης. Όταν το σωματικό βάρος μειώνεται, οι ενεργειακές ανάγκες του σώματος περιορίζονται φυσιολογικά, καθώς υπάρχει λιγότερος ιστός που απαιτεί συντήρηση.

Σε αρκετές περιπτώσεις, ωστόσο, ο οργανισμός ενεργοποιεί μια πρόσθετη κατάσταση εξοικονόμησης ενέργειας, καίγοντας ακόμη λιγότερες θερμίδες από όσες θα αναμενόταν με βάση το νέο βάρος. Το φαινόμενο της μεταβολικής προσαρμογής ή προσαρμοστικής θερμογένεσης λειτουργεί παρόμοια με έναν λαμπτήρα που χαμηλώνει αυτόματα την ένταση του για να περιορίσει την κατανάλωση ρεύματος. Αυτή η βιολογική άμυνα δυσχεραίνει τη συνέχιση της απώλειας βάρους με την πάροδο του χρόνου και οδηγεί συχνά σε στασιμότητα.

Σύσταση σώματος και ενεργειακή δαπάνη υπό διερεύνηση

Καθοριστικό ρόλο στον τρόπο με τον οποίο ο οργανισμός διαχειρίζεται την ενέργεια διαδραματίζει η σύσταση του σώματος, δηλαδή η αναλογία μεταξύ λιπώδους ιστού και άπαχης μάζας. Τόσο το λίπος όσο και η άπαχη μάζα καταναλώνουν ενέργεια ακόμη και σε κατάσταση ηρεμίας, γεγονός που σημαίνει ότι η απώλεια αυτών των ιστών μειώνει αναπόφευκτα τις ημερήσιες καύσεις.

Οι επιστήμονες προσπαθούν ακόμη να αποσαφηνίσουν εάν οι φαρμακευτικές αγωγές απώλειας βάρους επηρεάζουν με διαφορετικό τρόπο αυτές τις διεργασίες. Πρόσφατη ανασκόπηση μελετών που δημοσίευσε η ομάδα του Πανεπιστημίου της Αλμπέρτα σχετικά με την επίδραση των θεραπειών GLP-1 στην αξιοποίηση της ενέργειας έδειξε ότι τα διαθέσιμα δεδομένα για την επίδραση της σεμαγλουτίδης στον μεταβολισμό ηρεμίας παραμένουν ουδέτερα ή μη καταληκτικά, αφήνοντας ανοιχτό ένα σημαντικό πεδίο έρευνας.

Το θερμιδόμετρο ολόκληρου δωματίου και η εξατομικευμένη ιατρική

Για να δώσουν ακριβείς απαντήσεις, οι ερευνητές στον Καναδά αξιοποιούν μια σπάνια υποδομή αναφοράς, το έμμεσο θερμιδόμετρο ολόκληρου δωματίου. Πρόκειται για έναν ειδικά διαμορφωμένο χώρο που θυμίζει δωμάτιο ξενοδοχείου και επιτρέπει τη λεπτομερή μέτρηση κάθε συνιστώσας της ενεργειακής δαπάνης, απομονώνοντας με ακρίβεια τις θερμίδες που καίει ο ασθενής σε ηρεμία, μετά την κατανάλωση φαγητού και κατά τη διάρκεια της άσκησης.

Η ερευνητική ομάδα στρατολογεί ήδη εθελοντές με διαταραχές στη ρύθμιση του σακχάρου, όπως αντίσταση στην ινσουλίνη ή διαβήτη τύπου 2, οι οποίοι πρόκειται να ξεκινήσουν θεραπεία με σεμαγλουτίδη. Παρακολουθώντας την πορεία τους για έξι μήνες, οι επιστήμονες στοχεύουν να καταγράψουν πώς αλληλεπιδρούν οι αλλαγές στο βάρος, τη σύσταση του σώματος και την ενεργειακή κατανάλωση, ώστε στο μέλλον οι γιατροί να εντοπίζουν εγκαίρως τους ασθενείς που δεν ανταποκρίνονται στη θεραπεία και να τους προτείνουν εναλλακτικές λύσεις νωρίτερα.

Οι διατροφικές και προπονητικές παρεμβάσεις που ενισχύουν τη θεραπεία

Με βάση τα τρέχοντα επιστημονικά δεδομένα και τις κατευθυντήριες οδηγίες οργανισμών όπως το Obesity Canada, η φαρμακευτική αγωγή με σεμαγλουτίδη αποδίδει καλύτερα όταν εντάσσεται σε ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο φροντίδας που περιλαμβάνει στοχευμένες αλλαγές στον τρόπο ζωής. Η αύξηση της πρόσληψης πρωτεΐνης και η προτίμηση φρέσκων, μη επεξεργασμένων τροφίμων (όπως φρούτα, λαχανικά, δημητριακά ολικής άλεσης, άπαχες πηγές πρωτεΐνης όπως ψάρι και πουλερικά, καθώς και ξηροί καρποί και σπόροι) αποτελούν τη βάση της διατροφικής υποστήριξης.

Παράλληλα, συστήνεται η κατανάλωση μικρών γευμάτων σε σταθερές ώρες μέσα στην ημέρα, η αποφυγή παράλειψης γευμάτων, η προσοχή στα σήματα πείνας και κορεσμού και η επιλογή του νερού ως κύριου ροφήματος. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην προπόνηση με αντιστάσεις, καθώς η ενδυνάμωση προστατεύει τη μυϊκή μάζα και την υγεία των οστών, περιορίζοντας την πτώση της ενεργειακής δαπάνης καθώς το σωματικό βάρος μειώνεται.

Loading