Μετωπική σύγκρουση: Οι Ευρωπαίοι εκδότες καταγγέλλουν την Google για «ασφυξία» μέσω AI

Μια νέα, κρίσιμη σελίδα ανοίγει στη μακροχρόνια διαμάχη μεταξύ των κολοσσών της τεχνολογίας και του τύπου, καθώς το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Εκδοτών (European Publishers Council - EPC) προχώρησε σε επίσημη καταγγελία κατά της Google στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Στο επίκεντρο της διαμάχης βρίσκεται η αμφιλεγόμενη πρακτική των περιλήψεων τεχνητής νοημοσύνης (AI Overviews), οι οποίες, σύμφωνα με τους εκδότες, απειλούν τη βιωσιμότητα της ανεξάρτητης δημοσιογραφίας και παραβιάζουν ευθέως τους κανόνες ανταγωνισμού της ΕΕ.

Η «παγίδα» των AI Overviews

Η ουσία της καταγγελίας που κατατέθηκε στις Βρυξέλλες εστιάζει στον τρόπο με τον οποίο η Google έχει μετασχηματίσει τη μηχανή αναζήτησής της. Μέχρι πρότινος, ο ρόλος της Google ήταν να κατευθύνει τον χρήστη στην πηγή της πληροφορίας. Πλέον, με την ενσωμάτωση εργαλείων παραγωγικής AI στα αποτελέσματα αναζήτησης, η πλατφόρμα παρέχει απευθείας απαντήσεις και περιλήψεις, καθιστώντας το «κλικ» στην αρχική πηγή περιττό.

Το EPC, το οποίο εκπροσωπεί ορισμένους από τους μεγαλύτερους δημοσιογραφικούς ομίλους της Ευρώπης, υποστηρίζει ότι αυτή η πρακτική δημιουργεί ένα ανυπέρβλητο τείχος μεταξύ των αναγνωστών και των δημιουργών περιεχομένου. Η Google κατηγορείται ότι χρησιμοποιεί το υλικό των εκδοτών διττά και καταχρηστικά: αφενός για να εκπαιδεύσει τα μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης της χωρίς άδεια ή αμοιβή, και αφετέρου για να κρατήσει τους χρήστες εντός του δικού της οικοσυστήματος, στερώντας πολύτιμη επισκεψιμότητα και διαφημιστικά έσοδα από τα ειδησεογραφικά sites.

Παραβίαση του Digital Markets Act (DMA);

Νομικά, η καταγγελία βασίζεται στο νέο αυστηρό πλαίσιο που ορίζει ο Νόμος για τις Ψηφιακές Αγορές (Digital Markets Act - DMA). Η Google, χαρακτηρισμένη ως «gatekeeper» (ρυθμιστής πρόσβασης) βάσει της ευρωπαϊκής νομοθεσίας, έχει την υποχρέωση να μην ευνοεί τις δικές της υπηρεσίες εις βάρος τρίτων μερών.

Οι εκδότες υποστηρίζουν ότι η επιβολή των AI Overviews στην κορυφή των αποτελεσμάτων συνιστά ακριβώς αυτό: μια αθέμιτη πρακτική αυτο-προτίμησης. Αντί να λειτουργεί ως ουδέτερος μεσολαβητής, η Google μετατρέπεται σε άμεσο ανταγωνιστή, προσφέροντας ένα υποκατάστατο προϊόν που βασίζεται όμως στην «κλοπή» της πνευματικής εργασίας των ανταγωνιστών της. Το επιχείρημα είναι σαφές: η Google απομυζά την αξία του περιεχομένου για να ενισχύσει τη δική της κυριαρχία, αφήνοντας τους παραγωγούς της πληροφορίας χωρίς πόρους.

Ο κίνδυνος για την πολυφωνία

Πέρα από την οικονομική διάσταση, η καταγγελία αναδεικνύει και ένα μείζον ζήτημα δημοκρατίας και πλουραλισμού. Όταν η απάντηση σε ένα ερώτημα δίνεται αποκλειστικά από έναν αλγόριθμο της Google, ο χρήστης χάνει την επαφή με την ποικιλομορφία των απόψεων, την ανάλυση και το βάθος που προσφέρει η πρωτογενής δημοσιογραφική έρευνα.

Η ανησυχία των εκδοτών είναι πως, αν συνεχιστεί αυτή η πρακτική χωρίς ρυθμιστικό έλεγχο, πολλά ειδησεογραφικά μέσα θα οδηγηθούν σε οικονομικό μαρασμό. Χωρίς έσοδα από την επισκεψιμότητα, η δυνατότητα χρηματοδότησης σοβαρής, ερευνητικής δημοσιογραφίας περιορίζεται δραματικά. Το αποτέλεσμα θα είναι ένα διαδίκτυο γεμάτο ανακυκλωμένες πληροφορίες από AI, χωρίς την εγκυρότητα και την υπογραφή επαγγελματιών δημοσιογράφων.

Η στάση της Google και το επόμενο βήμα

Από την πλευρά της, η Google διαχρονικά υπεραμύνεται των επιλογών της, υποστηρίζοντας ότι οι αλλαγές στην αναζήτηση γίνονται με γνώμονα τη βελτίωση της εμπειρίας του χρήστη και ότι η μηχανή αναζήτησης συνεχίζει να στέλνει δισεκατομμύρια κλικ στους εκδότες ετησίως. Ωστόσο, τα δεδομένα που επικαλούνται οι εκδότες δείχνουν μια σαφή τάση μείωσης της οργανικής κίνησης (organic traffic) από τη στιγμή που ενεργοποιήθηκαν μαζικά τα εργαλεία AI.

Η προσφυγή του EPC στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεν έχει απλώς συμβολικό χαρακτήρα. Ζητείται η άμεση παρέμβαση των αρχών για να υποχρεωθεί η Google να αλλάξει τον τρόπο εμφάνισης των αποτελεσμάτων και να συμμορφωθεί με τους κανόνες του DMA. Το αίτημα περιλαμβάνει τη διασφάλιση δίκαιων όρων ανταγωνισμού και την προστασία των πνευματικών δικαιωμάτων των δημιουργών περιεχομένου.

Η χρονική συγκυρία της καταγγελίας (Φεβρουάριος 2026) είναι καθοριστική. Η τεχνητή νοημοσύνη δεν είναι πλέον ένα πειραματικό εργαλείο, αλλά ο βασικός πυλώνας στρατηγικής των τεχνολογικών κολοσσών. Η έκβαση αυτής της υπόθεσης αναμένεται να αποτελέσει «πυξίδα» για το πώς θα ρυθμιστεί η σχέση AI και πνευματικής ιδιοκτησίας παγκοσμίως.

Εάν η Κομισιόν δικαιώσει τους εκδότες, η Google ενδέχεται να αναγκαστεί σε δομικές αλλαγές στον αλγόριθμό της εντός της ΕΕ ή να υποχρεωθεί σε σημαντικές αποζημιώσεις για τη χρήση περιεχομένου. Σε αντίθετη περίπτωση, ο ψηφιακός χάρτης της ενημέρωσης κινδυνεύει να αλλάξει οριστικά, με τους τεχνολογικούς γίγαντες να ελέγχουν απόλυτα τη ροή και τη μορφή της πληροφορίας που φτάνει στον πολίτη.