Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή άνοιξε και επίσημα νέο κύκλο αντιπαράθεσης με την πλατφόρμα X του Elon Musk, ανακοινώνοντας την έναρξη επίσημης έρευνας για το chatbot τεχνητής νοημοσύνης Grok. Στο επίκεντρο των ευρωπαϊκών αρχών βρίσκεται η ανησυχητική ευκολία με την οποία το εργαλείο AI της πλατφόρμας φέρεται να παράγει και να διαδίδει μη συναινετικό, σεξουαλικού περιεχομένου υλικό, συμπεριλαμβανομένων ρεαλιστικών εικόνων που απεικονίζουν ακόμη και ανηλίκους.
Η κίνηση αυτή των Βρυξελλών έρχεται ως απάντηση σε ένα κύμα καταγγελιών και δημοσιευμάτων που θέλουν το Grok να έχει χρησιμοποιηθεί μαζικά για τη δημιουργία «γυμνών» φωτογραφιών μέσω τεχνικών deepfake. Σύμφωνα με τα στοιχεία που εξετάζουν οι ρυθμιστικές αρχές, η λειτουργία δημιουργίας εικόνων του chatbot, και συγκεκριμένα ρυθμίσεις που περιγράφονται ως «spicy mode» από τους χρήστες, επέτρεψαν την ψηφιακή αφαίρεση ρούχων από φωτογραφίες πραγματικών προσώπων, εκθέτοντας ανυποψίαστες γυναίκες και παιδιά σε πρωτοφανή ψηφιακό διασυρμό.
«Παράπλευρες απώλειες» τα δικαιώματα των πολιτών
Η Αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Henna Virkkunen, αρμόδια για θέματα ψηφιακής κυριαρχίας, χρησιμοποίησε ιδιαίτερα σκληρή γλώσσα για να περιγράψει την κατάσταση. Σε δήλωσή της, χαρακτήρισε τα μη συναινετικά σεξουαλικά deepfakes γυναικών και παιδιών ως μια «βίαιη και απαράδεκτη μορφή εξευτελισμού».
«Με αυτή την έρευνα, θα διαπιστώσουμε εάν το X τήρησε τις νομικές του υποχρεώσεις βάσει της Πράξης για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες (DSA) ή εάν αντιμετώπισε τα δικαιώματα των Ευρωπαίων πολιτών —συμπεριλαμβανομένων των γυναικών και των παιδιών— ως "παράπλευρες απώλειες" της υπηρεσίας του», τόνισε η κ. Βιρκούνεν, δίνοντας το στίγμα των προθέσεων της Επιτροπής.
Η έρευνα εστιάζει στο κατά πόσον η πλατφόρμα απέτυχε να αξιολογήσει και να μετριάσει τους κινδύνους που απορρέουν από την ενσωμάτωση του Grok. Βάσει της νομοθεσίας DSA, οι πολύ μεγάλες διαδικτυακές πλατφόρμες οφείλουν να διενεργούν αυστηρές εκτιμήσεις ρίσκου πριν λανσάρουν νέες λειτουργίες που θα μπορούσαν να επηρεάσουν την ασφάλεια των χρηστών ή να προάγουν παράνομο περιεχόμενο.
Εκατομμύρια εικόνες σε λίγες ημέρες
Το μέγεθος του προβλήματος φαίνεται να είναι τεράστιο. Αναφορές από οργανισμούς παρακολούθησης του διαδικτύου κάνουν λόγο για εκατομμύρια εικόνες που δημιουργήθηκαν μέσα σε ελάχιστο χρονικό διάστημα μετά την κυκλοφορία των επίμαχων δυνατοτήτων του Grok. Η ευκολία με την οποία οι χρήστες μπορούσαν να δώσουν εντολές στο AI για να «γδύσει» γυναίκες σε φωτογραφίες, ή να δημιουργήσει σκηνικά κακοποίησης, έχει προκαλέσει παγκόσμια κατακραυγή.
Πέρα από τη δημιουργία του υλικού, η Κομισιόν ανησυχεί και για τη διάδοσή του. Η έρευνα επεκτείνεται και στους αλγορίθμους σύστασης περιεχομένου του X, καθώς η εταιρεία έχει ανακοινώσει την πρόθεσή της να χρησιμοποιεί το μοντέλο του Grok για να επιλέγει ποιες αναρτήσεις θα εμφανίζονται στους χρήστες. Οι αρχές φοβούνται πως ένας αλγόριθμος που δεν διαθέτει τις απαραίτητες δικλείδες ασφαλείας θα μπορούσε να «πριμοδοτήσει» και να κάνει viral αυτό ακριβώς το κακόβουλο υλικό, αυξάνοντας εκθετικά τη ζημιά για τα θύματα.
Σφίγγει ο κλοιός γύρω από το X
Αξίζει να σημειωθεί πως αυτή δεν είναι η πρώτη φορά που το X βρίσκεται στο στόχαστρο της ΕΕ. Η πλατφόρμα έχει ήδη δεχθεί πρόστιμο ύψους 120 εκατομμυρίων ευρώ για παραβιάσεις που αφορούσαν τη διαφάνεια και τα παραπλανητικά "blue checks", ενώ εκκρεμούν και άλλες διαδικασίες ελέγχου.
Η νέα αυτή έρευνα, ωστόσο, αγγίζει έναν ιδιαίτερα ευαίσθητο πυρήνα: την προστασία της ανηλικότητας και της γενετήσιας αξιοπρέπειας στην εποχή της Τεχνητής Νοημοσύνης. Εάν αποδειχθεί ότι το X παραβίασε τον κανονισμό DSA, οι κυρώσεις μπορεί να είναι συντριπτικές, φτάνοντας έως και το 6% του παγκόσμιου ετήσιου τζίρου της εταιρείας.