Σε τεντωμένο σχοινί βαδίζουν πλέον οι σχέσεις της πλατφόρμας X (πρώην Twitter) με τις γαλλικές αρχές, καθώς η δικαστική διαμάχη για τα πνευματικά δικαιώματα έλαβε απροσδόκητη τροπή. Η γαλλική αστυνομία πραγματοποίησε αιφνιδιαστική έφοδο στα γραφεία της εταιρείας στο Παρίσι, στο πλαίσιο της έρευνας για τη μη συμμόρφωση του τεχνολογικού κολοσσού με τη νομοθεσία περί συγγενικών δικαιωμάτων.
Η εξέλιξη αυτή δεν αποτελεί κεραυνό εν αιθρία για όσους παρακολουθούν το χάσμα που χωρίζει τον Elon Musk από το ευρωπαϊκό ρυθμιστικό πλαίσιο, ωστόσο σηματοδοτεί μια σαφή αυστηροποίηση της στάσης της Γαλλίας απέναντι στις πρακτικές της πλατφόρμας.
Το χρονικό της εφόδου
Σύμφωνα με πληροφορίες, η επιχείρηση πραγματοποιήθηκε υπό άκρα μυστικότητα, με τις αρχές να αναζητούν στοιχεία και έγγραφα που αποδεικνύουν τον τρόπο με τον οποίο το X διαχειρίζεται το περιεχόμενο των μέσων ενημέρωσης. Η έρευνα επικεντρώνεται στην άρνηση της εταιρείας να παράσχει διαφανή οικονομικά στοιχεία, τα οποία είναι απαραίτητα για τον υπολογισμό της αποζημίωσης που οφείλει στους εκδότες για την αναπαραγωγή του περιεχομένου τους.
Η ενέργεια αυτή έρχεται ως φυσική συνέπεια της δικαστικής απόφασης του περασμένου Μαΐου. Το Δικαστήριο του Παρισιού είχε δώσει διορία δύο μηνών στην εταιρεία του Musk να παραδώσει συγκεκριμένα εμπορικά δεδομένα σε μια ομάδα κορυφαίων γαλλικών εκδοτικών ομίλων, συμπεριλαμβανομένων των Le Monde, Le Figaro και του Agence France-Presse (AFP). Η προθεσμία παρήλθε, τα στοιχεία δεν παραδόθηκαν ποτέ και η δικαιοσύνη αποφάσισε να παρέμβει δυναμικά.
Η «μάχη» για τα συγγενικά δικαιώματα
Στον πυρήνα της υπόθεσης βρίσκεται η ευρωπαϊκή οδηγία του 2019 για τα «συγγενικά δικαιώματα». Ο νόμος αυτός υποχρεώνει τις μεγάλες ψηφιακές πλατφόρμες, όπως η Google, η Meta και το X, να πληρώνουν τα μέσα ενημέρωσης όταν το περιεχόμενό τους (άρθρα, φωτογραφίες, βίντεο) εμφανίζεται στις αναζητήσεις ή στις ροές των κοινωνικών δικτύων.
Ενώ άλλοι τεχνολογικοί γίγαντες, όπως η Google και το Facebook, κατέληξαν –έστω και μετά από πιέσεις– σε συμφωνίες με τους εκδότες, το X ακολούθησε διαφορετική στρατηγική. Η διοίκηση της πλατφόρμας υποστήριξε αρχικά ότι δεν υπάγεται στη συγκεκριμένη νομοθεσία, ισχυριζόμενη πως δεν είναι μηχανή αναζήτησης αλλά κοινωνικό δίκτυο όπου οι χρήστες αναρτούν περιεχόμενο εθελοντικά. Το επιχείρημα αυτό κατέρρευσε στα δικαστήρια, αλλά η τακτική των καθυστερήσεων συνεχίστηκε.
Οι Γάλλοι εκδότες κατηγορούν την πλατφόρμα ότι προσπαθεί να αποφύγει την πληρωμή δίκαιου αντιτίμου, αποκρύπτοντας τα πραγματικά έσοδα που αποκομίζει από την κυκλοφορία των ειδήσεων. Χωρίς πρόσβαση στα δεδομένα επισκεψιμότητας και διαφημιστικών εσόδων που σχετίζονται με τα news links, είναι αδύνατο να υπολογιστεί το ύψος της αποζημίωσης.
Τι αναζητούν οι αρχές
Η κατάσχεση υλικού από τα γραφεία του Παρισιού στοχεύει στον εντοπισμό:
- Εσωτερικών επικοινωνιών που αφορούν τη στρατηγική της εταιρείας έναντι των γαλλικών εκδοτών.
- Οικονομικών δεδομένων που αφορούν τα έσοδα από διαφημίσεις που προβάλλονται δίπλα σε ειδησεογραφικό περιεχόμενο.
- Στοιχείων που να αποδεικνύουν αν υπήρξε εσκεμμένη απόκρυψη πληροφοριών παρά τις δικαστικές εντολές.
Η παρουσία της αστυνομίας στα γραφεία μιας αμερικανικής πολυεθνικής για ζητήματα πνευματικής ιδιοκτησίας είναι σπάνια και υπογραμμίζει την αποφασιστικότητα της Γαλλίας να επιβάλει τους κανόνες της ψηφιακής αγοράς.
Η στάση του Elon Musk και η ευρωπαϊκή πίεση
Η υπόθεση αυτή δεν είναι μεμονωμένη. Εντάσσεται σε ένα ευρύτερο πλαίσιο αντιπαράθεσης μεταξύ του Elon Musk και της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ο ιδιοκτήτης του X έχει επανειλημμένα εκφράσει τη δυσαρέσκειά του για το ρυθμιστικό περιβάλλον της Ευρώπης, ειδικά σε θέματα ελέγχου περιεχομένου και πνευματικών δικαιωμάτων.
Ωστόσο, η ευρωπαϊκή νομοθεσία, και ειδικότερα ο Νόμος για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες (DSA), σφίγγει τον κλοιό. Η Γαλλία λειτουργεί ως πεδίο δοκιμών για το πόσο μακριά μπορούν να φτάσουν τα κράτη-μέλη στην επιβολή κυρώσεων. Αν το X συνεχίσει να αρνείται τη συνεργασία, ενδέχεται να αντιμετωπίσει όχι μόνο υπέρογκα πρόστιμα, αλλά και ποινικές κυρώσεις για τα στελέχη του στη Γαλλία.
Οι επόμενες μέρες
Η ανάλυση των κατασχεθέντων στοιχείων θα πάρει χρόνο, αλλά τα αποτελέσματα της έρευνας θα καθορίσουν το μέλλον της υπόθεσης. Οι εκδότες ελπίζουν ότι τα ευρήματα θα αναγκάσουν το X να καθίσει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων με ρεαλιστικούς όρους.
Από την άλλη πλευρά, η νομική ομάδα του X αναμένεται να προσβάλει τη διαδικασία, χαρακτηρίζοντας την έφοδο ως δυσανάλογο μέτρο. Το σίγουρο είναι πως η «ασυλία» που πίστευαν ότι απολαμβάνουν οι τεχνολογικοί γίγαντες απέναντι στις εθνικές νομοθεσίες αποτελεί παρελθόν. Η μάχη του Παρισιού μόλις άρχισε να γίνεται πραγματικά ενδιαφέρουσα και το αποτέλεσμά της θα επηρεάσει τον τρόπο με τον οποίο καταναλώνουμε και πληρώνουμε για την ενημέρωση στο διαδίκτυο τα επόμενα χρόνια.
