Μια ριζική και αμφιλεγόμενη αλλαγή στον τρόπο που συντάσσονται οι ομοσπονδιακοί κανονισμοί προωθεί η κυβέρνηση Donald Trump, θέτοντας την Τεχνητή Νοημοσύνη (AI) στο τιμόνι της νομοπαρασκευαστικής διαδικασίας. Σύμφωνα με αποκαλυπτικά έγγραφα και μαρτυρίες που ήρθαν στο φως της δημοσιότητας, το Υπουργείο Μεταφορών των ΗΠΑ (DOT) σχεδιάζει να χρησιμοποιήσει το Google Gemini για τη συγγραφή κρίσιμων κανονισμών ασφαλείας, δίνοντας προτεραιότητα στην ταχύτητα έναντι της ακρίβειας.
Η νέα αυτή στρατηγική δεν αποτελεί απλώς μια τεχνολογική αναβάθμιση, αλλά μια θεμελιώδη στροφή στη φιλοσοφία της διακυβέρνησης, όπου η ανθρώπινη εποπτεία αρχίζει να θεωρείται «εμπόδιο» και η παραγωγή νομικών κειμένων μετατρέπεται σε μαζική βιομηχανική διαδικασία.
«Δεν θέλουμε τον τέλειο κανόνα, θέλουμε τον αρκετά καλό»
Στο επίκεντρο αυτής της πρωτοβουλίας βρίσκεται η εντολή για δραστική επιτάχυνση των διαδικασιών. Όπως αποκαλύπτει το ProPublica, σε πρόσφατη συνάντηση στελεχών του Υπουργείου, ο γενικός σύμβουλος της υπηρεσίας, Gregory Zerzan, ήταν ξεκάθαρος ως προς τους στόχους: «Δεν χρειαζόμαστε τον τέλειο κανόνα. Δεν χρειαζόμαστε καν έναν πολύ καλό κανόνα. Θέλουμε το "αρκετά καλό"».
Ο στόχος, όπως τον περιέγραψε ο ίδιος, είναι να «πλημμυρίσουν» με νέους κανονισμούς ή απορρυθμίσεις. Το χρονοδιάγραμμα που τέθηκε είναι ασφυκτικό και πρωτοφανές για τα δεδομένα της γραφειοκρατίας: από τη σύλληψη της ιδέας μέχρι το τελικό προσχέδιο, η διαδικασία δεν πρέπει να υπερβαίνει τις 30 ημέρες. Για να επιτευχθεί αυτό, η λύση που προκρίνεται είναι η χρήση του Google Gemini, με την προσδοκία ότι το μοντέλο AI θα μπορεί να παράγει ένα προσχέδιο κανόνα μέσα σε μόλις 20 λεπτά.
Ο άνθρωπος ως «σημείο συμφόρησης»
Η προσέγγιση αυτή αντιμετωπίζει τον ανθρώπινο παράγοντα όχι ως εγγυητή ποιότητας, αλλά ως τροχοπέδη. Σε συνέδριο τεχνολογίας στη Βόρεια Βιρτζίνια, ο Justin Ubert, υψηλόβαθμο στέλεχος της Ομοσπονδιακής Διοίκησης Μεταφορών (FTA), χαρακτήρισε τους ανθρώπους ως «σημείο συμφόρησης» που επιβραδύνει την Τεχνητή Νοημοσύνη.
Το όραμα που παρουσιάστηκε στους υπαλλήλους του Υπουργείου είναι δυστοπικό για πολλούς δημόσιους λειτουργούς: Η AI θα αναλαμβάνει το 80% έως 90% της συγγραφής των κανονισμών, ενώ οι άνθρωποι θα περιορίζονται σε ρόλο διορθωτή και επιτηρητή των «αλληλεπιδράσεων μεταξύ AI». Μάλιστα, κατά τη διάρκεια παρουσίασης της νέας στρατηγικής, ειπώθηκε χαρακτηριστικά ότι μεγάλο μέρος των εισαγωγικών κειμένων στους κανονισμούς είναι απλώς «word salad», κάτι που το Gemini μπορεί να διαχειριστεί με ευκολία.
Ο κίνδυνος του «ασκούμενου μαθητή λυκείου»
Η εφαρμογή αυτής της πρακτικής σε έναν οργανισμό όπως το Υπουργείο Μεταφορών εγείρει σοβαρά ερωτήματα ασφαλείας. Το DOT είναι υπεύθυνο για κανονισμούς που αφορούν την ασφάλεια των αεροπλάνων, την αποτροπή εκτροχιασμού τρένων με τοξικά φορτία και την προστασία αγωγών φυσικού αερίου. Λάθη σε αυτά τα κείμενα δεν είναι απλώς γραφειοκρατικές παραβλέψεις, αλλά μπορούν να κοστίσουν ανθρώπινες ζωές.
Ο Mike Horton, πρώην αναπληρωτής επικεφαλής AI του Υπουργείου, άσκησε δριμεία κριτική στο σχέδιο, παρομοιάζοντάς το με το «να βάζεις έναν ασκούμενο μαθητή λυκείου να γράφει τη νομοθεσία σου». Ο ίδιος προειδοποίησε ότι η νοοτροπία του «move fast and break things», που κυριαρχεί στη Silicon Valley, είναι επικίνδυνη όταν εφαρμόζεται στην ασφάλεια των μεταφορών: «Όταν σπας πράγματα εδώ, σημαίνει ότι άνθρωποι θα τραυματιστούν».
Επιπλέον, οι ανησυχίες για τις «παραισθήσεις» των μοντέλων AI —την τάση τους δηλαδή να εφευρίσκουν γεγονότα ή νομικά δεδομένα— παραμένουν έντονες. Παρά τους κινδύνους, οι εισηγητές του σχεδίου φάνηκαν αμέριμνοι, θεωρώντας ότι ο ρόλος των υπαλλήλων θα είναι απλώς να εντοπίζουν αυτά τα λάθη εκ των υστέρων.
Το ευρύτερο σχέδιο απορρύθμισης
Η κίνηση αυτή δεν είναι μεμονωμένη, αλλά εντάσσεται σε ένα ευρύτερο πλαίσιο αναδιάρθρωσης του ομοσπονδιακού κράτους υπό την προεδρία Trump, με τη στήριξη του Τμήματος Κυβερνητικής Αποτελεσματικότητας (DOGE). Παρουσιάσεις που διέρρευσαν από το DOGE προτείνουν την αυτοματοποίηση της συγγραφής εγγράφων ως μέσο για τη μείωση των ομοσπονδιακών κανονισμών στο μισό.
Η μαζική έξοδος εμπειρογνωμόνων από το δημόσιο, σε συνδυασμό με τις περικοπές προσωπικού (το DOT έχει χάσει σχεδόν 4.000 υπαλλήλους πρόσφατα), δημιουργεί ένα κενό τεχνογνωσίας που η κυβέρνηση επιδιώκει να καλύψει με αλγόριθμους. Ωστόσο, ακαδημαϊκοί και νομικοί προειδοποιούν: η ικανότητα ενός εργαλείου να παράγει ατελείωτες σελίδες νομικού κειμένου δεν συνεπάγεται ότι αυτές οι σελίδες συγκροτούν μια συνεκτική, λογική και ασφαλή κυβερνητική απόφαση.
Το πείραμα του Υπουργείου Μεταφορών μόλις ξεκινά, και το αν θα οδηγήσει σε ένα πιο αποτελεσματικό κράτος ή σε ένα νομικό και κανονιστικό χάος μένει να φανεί.
