Η ΕΕ εξετάζει δορυφορικό σύστημα που θα μειώνει αυτόματα την ταχύτητα των αυτοκινήτων

Σύνοψη

• Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξετάζει την εφαρμογή ενός νέου δορυφορικού συστήματος το οποίο θα μειώνει αυτόματα την ταχύτητα των οχημάτων όταν αυτά υπερβαίνουν τα επιτρεπόμενα όρια στους δημόσιους δρόμους.
• Η εν λόγω τεχνολογία βασίζεται στον συνδυασμό δεδομένων από συστήματα εντοπισμού θέσης GPS και τηλεπικοινωνιακά σήματα 5G για τον ακριβή προσδιορισμό της τοποθεσίας του αυτοκινήτου και των τοπικών ρυθμίσεων ταχύτητας.
• Ο οδηγός θα διατηρεί τη δυνατότητα προσωρινής παράκαμψης του συστήματος για την αποφυγή ατυχημάτων ή για ασφαλείς προσπεράσεις, ανακτώντας τον έλεγχο της επιτάχυνσης για εξαιρετικά σύντομο χρονικό διάστημα μέσω της πίεσης του πεντάλ γκαζιού.
• Σε αντίθεση με το ισχύον σύστημα Intelligent Speed Assistance (ISA) που περιορίζεται σε ηχητικές ή οπτικές προειδοποιήσεις, το νέο πλαίσιο προτείνει την ενεργή παρέμβαση στα φρένα του αυτοκινήτου με πιθανή ημερομηνία εφαρμογής μετά το 2030.
• Εκφράζονται έντονες ανησυχίες από ειδικούς της οδικής ασφάλειας ότι η απότομη και απρόβλεπτη μείωση της ταχύτητας μπορεί να προκαλέσει καραμπόλες, ειδικά σε συνθήκες αυξημένης κυκλοφοριακής φόρτισης.

Η διαρκής προσπάθεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης να εκμηδενίσει τα τροχαία ατυχήματα και να προστατεύσει την ανθρώπινη ζωή στους ευρωπαϊκούς αυτοκινητόδρομους οδηγεί τις αρμόδιες ρυθμιστικές αρχές στην εξέταση ολοένα και πιο παρεμβατικών τεχνολογικών λύσεων, οι οποίες αναμένεται να μεταμορφώσουν ριζικά τον τρόπο με τον οποίο αλληλεπιδρούμε με τα προσωπικά μας οχήματα. 

Σύμφωνα με νεότερες αναφορές, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή μελετά σοβαρά την εφαρμογή ενός πρωτοποριακού δορυφορικού συστήματος το οποίο δεν θα αρκείται στην απλή παροχή συμβουλευτικών προειδοποιήσεων προς τον οδηγό, αλλά θα αναλαμβάνει τον έλεγχο των συστημάτων πέδησης προκειμένου να επιβάλλει τη συμμόρφωση με τα εκάστοτε όρια ταχύτητας. 

Η συγκεκριμένη τεχνολογική προσέγγιση εναρμονίζεται πλήρως με τις κατευθυντήριες γραμμές του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, ο οποίος υπογραμμίζει διαρκώς μέσα από τις επιστημονικές του μελέτες πως η αύξηση της μέσης ταχύτητας κίνησης συνδέεται άρρηκτα, τόσο με την αυξημένη πιθανότητα εκδήλωσης ενός τροχαίου συμβάντος όσο και με τη δραματική κλιμάκωση της σοβαρότητας των συνεπειών του. 

Η υλοποίηση ενός τέτοιου φιλόδοξου ψηφιακού συστήματος προϋποθέτει τον άριστο τεχνολογικό συγχρονισμό μεταξύ των οχημάτων και των υποδομών, απαιτώντας την απρόσκοπτη λειτουργία πολλαπλών αισθητήρων, τηλεπικοινωνιακών πρωτοκόλλων και δορυφορικών αστερισμών που θα ανταλλάσσουν τεράστιους όγκους κρυπτογραφημένων δεδομένων σε πραγματικό χρόνο.

Πώς λειτουργεί το νέο δορυφορικό σύστημα ελέγχου ταχύτητας της ΕΕ;

Το νέο δορυφορικό σύστημα ελέγχου ταχύτητας αξιοποιεί προηγμένους πομποδέκτες GPS σε συνεχή συνεργασία με τηλεπικοινωνιακά σήματα δικτύων 5G, επιτυγχάνοντας τον απόλυτα ακριβή γεωγραφικό προσδιορισμό του οχήματος. Όταν το ενσωματωμένο λογισμικό ανιχνεύσει υπέρβαση των τοπικών ορίων ταχύτητας, στέλνει εντολή στην κεντρική μονάδα ελέγχου για την αυτόματη παρέμβαση στο σύστημα πέδησης, αναγκάζοντας το αυτοκίνητο να επιβραδύνει μέχρι τα νόμιμα επίπεδα.

Η αρχιτεκτονική του συγκεκριμένου συστήματος στηρίζεται στον συνδυασμό της διαστημικής τεχνολογίας εντοπισμού θέσης, όπως το ευρωπαϊκό δίκτυο Galileo, με την επίγεια τεχνολογική υποδομή των τηλεπικοινωνιακών παρόχων, διασφαλίζοντας έτσι ότι η τοποθεσία του αυτοκινήτου επικαιροποιείται αδιάλειπτα και με απόκλιση ελάχιστων εκατοστών, ανεξάρτητα από τις καιρικές συνθήκες. 

Κάθε σύγχρονο όχημα εξοπλίζεται ήδη με πληθώρα ηλεκτρονικών εγκεφάλων οι οποίοι ελέγχουν γραμμικά την απόδοση του κινητήρα και την κατανομή της υδραυλικής πίεσης στα φρένα, συνεπώς η προσθήκη αυτού του δορυφορικού ελεγκτή λειτουργεί ως ένας υπερκείμενος ρυθμιστής που αξιολογεί τα δεδομένα πορείας και λαμβάνει κρίσιμες αποφάσεις αυτόνομα. Μόλις το αυτοκίνητο περάσει σε μια γεωγραφική ζώνη όπου το ψηφιακό όριο ταχύτητας είναι σαφώς χαμηλότερο από την τρέχουσα ταχύτητα κίνησης, η ηλεκτρονική μονάδα περιορίζει άμεσα την παροχή καυσίμου ή ηλεκτρικής ενέργειας στον κινητήρα, ενεργοποιώντας παράλληλα τους μηχανισμούς πέδησης ώστε η μείωση της ταχύτητας να επιτευχθεί εξαιρετικά ομαλά, αποφεύγοντας την απότομη μεταφορά βάρους και την αποσταθεροποίηση του αμαξώματος. 

Προκειμένου να διασφαλιστεί η σωματική ακεραιότητα των επιβατών σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης, οι μηχανικοί προβλέπουν την ενσωμάτωση μιας δικλείδας ασφαλείας η οποία επιτρέπει στον οδηγό να παρακάμψει το σύστημα βραχυπρόθεσμα, πατώντας δυνατά το πεντάλ της επιτάχυνσης για να αποφύγει μια επικείμενη σύγκρουση με ένα βαρύ όχημα που ακολουθεί σε υπερβολικά κοντινή απόσταση.

Ποιες είναι οι τεχνολογικές διαφορές με το υπάρχον σύστημα ISA;

Το προτεινόμενο δορυφορικό πλαίσιο διαφοροποιείται ριζικά από το υφιστάμενο σύστημα Intelligent Speed Assistance (ISA), το οποίο αποτελεί υποχρεωτικό εξοπλισμό για όλα τα νέα οχήματα στην Ευρώπη από το καλοκαίρι του 2024. Ενώ το ISA περιορίζεται στο να εκπέμπει οπτικές και ηχητικές προειδοποιήσεις προς τον οδηγό όταν καταγράφει παραβίαση του ορίου ταχύτητας, η νέα δορυφορική τεχνολογία καταργεί τον συμβουλευτικό χαρακτήρα και προβαίνει σε άμεση, αναγκαστική φυσική επιβράδυνση.

Η ευρωπαϊκή αυτοκινητοβιομηχανία έχει ήδη προσαρμοστεί στις απαιτήσεις του συστήματος ISA, το οποίο βασίζεται κυρίως στις ενσωματωμένες κάμερες του παρμπρίζ για την οπτική αναγνώριση των πινακίδων κυκλοφορίας και στη διασταύρωση αυτών των πληροφοριών με τους προεγκατεστημένους χάρτες του συστήματος πλοήγησης, διατηρώντας όμως την ελευθερία κινήσεων του χειριστή. Το ISA είναι σχεδιασμένο με γνώμονα τη διατήρηση του απόλυτου ελέγχου από πλευράς του οδηγού, ο οποίος μπορεί πρακτικά να αγνοήσει τις ηχητικές ειδοποιήσεις ή να απενεργοποιήσει προσωρινά το σύστημα μέσα από το πολυσύνθετο μενού του συστήματος infotainment κατά την έναρξη κάθε νέας διαδρομής. 

Αντιθέτως, η νέα τεχνολογική κατεύθυνση που συζητείται διεξοδικά στους κόλπους της Ευρωπαϊκής Επιτροπής επιδιώκει να εξαλείψει τον παράγοντα της ανθρώπινης αυθαιρεσίας, αφαιρώντας τη δυνατότητα μόνιμης απενεργοποίησης και επιβάλλοντας τη συμμόρφωση μέσω απτών μηχανικών παρεμβάσεων. Η μετάβαση από την απλή προειδοποίηση στον ενεργό έλεγχο απαιτεί έναν ασύγκριτα υψηλότερο βαθμό αξιοπιστίας των δεδομένων, διότι η λανθασμένη αναγνώριση ενός ορίου ταχύτητας υπό τη μορφή μιας αυτοματοποιημένης επιβράδυνσης εγκυμονεί τεράστιους κινδύνους.

Τα βασικά χαρακτηριστικά του νέου σχεδιασμού περιλαμβάνουν:

• Ενεργή μηχανική παρέμβαση: Μετάβαση από τον οπτικοακουστικό συναγερμό στην άμεση ενεργοποίηση των υδραυλικών μηχανισμών πέδησης.
• Διαρκής εξάρτηση από δίκτυα 5G: Απαιτείται συνεχής και αδιάλειπτη κάλυψη ασύρματων δικτύων για τον συγχρονισμό των ψηφιακών χαρτών, διασφαλίζοντας ότι το όχημα κατέχει τα πιο πρόσφατα κυκλοφοριακά δεδομένα.
• Περιορισμένος μηχανισμός παράκαμψης: Η λειτουργία kick-down στο πεντάλ του γκαζιού θα επιτρέπει στιγμιαία επιτάχυνση μόνο για την εκτέλεση κρίσιμων ελιγμών αποφυγής ατυχήματος και έπειτα το όστημα θα επανακτά τον έλεγχο.

Ποιοι είναι οι κίνδυνοι για την οδική ασφάλεια από την αυτόματη επιβράδυνση;

Η αυτοματοποιημένη παρέμβαση στην ταχύτητα ενός οχήματος ενδέχεται να προκαλέσει περισσότερα ατυχήματα από όσα αποσκοπεί να αποτρέψει, προκαλώντας τον αιφνιδιασμό των υπόλοιπων χρηστών του οδικού δικτύου. Μια ξαφνική μείωση της ταχύτητας κατά τη διάρκεια μιας απαιτητικής προσπέρασης ή σε δρόμους υψηλής κυκλοφοριακής φόρτισης αυξάνει εκθετικά τον κίνδυνο καραμπόλας και αποσταθεροποίησης της ροής των οχημάτων.

Η πρακτική εφαρμογή των τεχνολογιών αυτοματισμού στους δημόσιους δρόμους αποδεικνύει περίτρανα πως το ιδεατό περιβάλλον των εργαστηριακών δοκιμών απέχει παρασάγγας από το χαοτικό και συχνά απρόβλεπτο περιβάλλον της πραγματικής κυκλοφορίας, όπου εκατομμύρια αποφάσεις λαμβάνονται ταυτόχρονα. Εάν ένα όχημα εξοπλισμένο με το νέο δορυφορικό σύστημα αντιληφθεί λανθασμένα ότι εισέρχεται σε ζώνη χαμηλότερου ορίου εξαιτίας προβληματικής χαρτογράφησης και ενεργοποιήσει αυτόματα τα φρένα, οι οδηγοί που ακολουθούν έχοντας υπολογίσει μια σταθερή ροή κίνησης είναι εξαιρετικά πιθανό να μην προλάβουν να αντιδράσουν εγκαίρως, προκαλώντας ατυχήματα. 

Εξίσου επικίνδυνο φαντάζει το σενάριο όπου ένας οδηγός επιχειρεί να προσπεράσει ένα βαρύ όχημα σε έναν επαρχιακό δρόμο διπλής κατεύθυνσης και, τη στιγμή που βρίσκεται εκτεθειμένος στο αντίθετο ρεύμα, διαπιστώνει ότι ο ηλεκτρονικός εγκέφαλος του αυτοκινήτου διακόπτει την παροχή ισχύος επειδή εντόπισε μια αόρατη αλλαγή ορίου. Η αυτοκινητοβιομηχανία έχει ήδη αντιμετωπίσει αντίστοιχα προβλήματα απρόβλεπτης συμπεριφοράς στα συστήματα αυτόνομης οδήγησης, με εταιρείες τεχνολογίας να αναστέλλουν στο πρόσφατο παρελθόν τις δραστηριότητες τους λόγω σοβαρών ατυχημάτων που προέκυψαν από την αδυναμία του λογισμικού να αποκωδικοποιήσει ορθά τις πολύπλοκες αστικές συνθήκες. 

Η ευρωπαϊκή νομοθεσία καλείται να εξισορροπήσει την επιτακτική ανάγκη για επιβολή των κανόνων με την αδιαπραγμάτευτη συνθήκη διατήρησης της κυκλοφοριακής προβλεψιμότητας, διασφαλίζοντας ότι η τεχνητή νοημοσύνη δεν θα λειτουργεί τιμωρητικά αλλά υποστηρικτικά.

Η άποψη του Techgear

Η αδιάκοπη ενσωμάτωση προηγμένων τεχνολογικών βοηθημάτων στα σύγχρονα αυτοκίνητα συνιστά μια αναπόδραστη τεχνολογική εξέλιξη η οποία οφείλει να υπηρετεί πρωτίστως την προστασία της ανθρώπινης ζωής, διατηρώντας ταυτόχρονα την απόλυτα αναγκαία ισορροπία απέναντι στην οδηγική ελευθερία και τον ορθολογισμό της καθημερινής χρήσης. 

Μπορεί η προσήλωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στην πλήρη εξάλειψη των τροχαίων δυστυχημάτων μέσω της αυστηρής τεχνολογικής καταστολής της υπερβολικής ταχύτητας να φαντάζει θεμιτή και λογική βάσει των στατιστικών, παρόλα αυτά, η άμεση μηχανική αφαίρεση του ελέγχου από τον οδηγό μέσω ενός παρεμβατικού δορυφορικού συστήματος εγείρει σοβαρότατους προβληματισμούς που υπερβαίνουν κατά πολύ την απλή ψηφιακή δυσπιστία. 

Τα λογισμικά αλγοριθμικής πρόβλεψης συχνά αδυνατούν να ερμηνεύσουν την οπτική περιπλοκότητα του φυσικού κόσμου με την ίδια οξυδέρκεια που διαθέτει ο ανθρώπινος εγκέφαλος κατά τη διαχείριση κρίσιμων και εξαιρετικά απρόβλεπτων καταστάσεων. Η τεχνολογία θα πρέπει να λειτουργήσει αποκλειστικά ως ένας ψηφιακός συνοδηγός ασφαλείας και όχι ως μια απρόβλεπτη, απόλυτη και εν δυνάμει επικίνδυνη παρεμβατική οντότητα.