Η Ευρώπη φαίνεται πως πήρε το μάθημά της. Η σχεδόν απόλυτη κυριαρχία του Elon Musk στο Διάστημα και η ικανότητά του να επηρεάζει την έκβαση πολεμικών συρράξεων με το πάτημα ενός κουμπιού, έχουν σημάνει συναγερμό στα επιτελεία των Βρυξελλών και, κυρίως, του Βερολίνου. Σύμφωνα με αποκλειστικές πληροφορίες που βλέπουν το φως της δημοσιότητας, η Γερμανία προχωρά αποφασιστικά στη δημιουργία του δικού της δικτύου δορυφόρων χαμηλής τροχιάς (LEO), σε μια προσπάθεια να κόψει τον «ομφάλιο λώρο» με το Starlink της SpaceX.
Στο επίκεντρο αυτής της στρατηγικής στροφής βρίσκεται μια συμμαχία γιγάντων: η Rheinmetall, ο κολοσσός της γερμανικής αμυντικής βιομηχανίας, βρίσκεται σε προχωρημένες συζητήσεις με τη διαστημική εταιρεία OHB (με έδρα τη Βρέμη). Στόχος τους είναι η ανάπτυξη ενός αμιγώς ευρωπαϊκού δορυφορικού αστερισμού που θα παρέχει ασφαλείς, κρυπτογραφημένες και –το κυριότερο– αυτόνομες επικοινωνίες στην Bundeswehr (γερμανικός στρατός).
Το μάθημα της Ουκρανίας και ο παράγοντας «Musk»
Η απόφαση του Βερολίνου δεν ήρθε εν κενώ. Ο πόλεμος στην Ουκρανία ανέδειξε με τον πιο σκληρό τρόπο ότι η σύγχρονη μάχη είναι πρωτίστως ψηφιακή. Τα drones, τα συστήματα πυροβολικού και η επικοινωνία μεταξύ των μονάδων εξαρτώνται από τη γρήγορη και αδιάλειπτη σύνδεση στο διαδίκτυο. Ωστόσο, η εμπειρία του Κιέβου απέδειξε τους κινδύνους της εξάρτησης από έναν ιδιώτη πάροχο εκτός ΕΕ.
Οι αυξομειώσεις στην κάλυψη του Starlink στο ουκρανικό μέτωπο και η πολιτική αστάθεια που συνοδεύει τις αποφάσεις του Έλον Μασκ, κατέστησαν σαφές στους Γερμανούς στρατηγούς ότι η εθνική ασφάλεια δεν μπορεί να επαφίεται στις ορέξεις ενός δισεκατομμυριούχου στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού. Η ανάγκη για «ψηφιακή κυριαρχία» μετατράπηκε από θεωρητική συζήτηση σε επιτακτική επιχειρησιακή απαίτηση.
Τι προβλέπει το γερμανικό σχέδιο
Το project, το οποίο διεκδικεί μερίδιο από τον γιγαντιαίο αμυντικό προϋπολογισμό της Γερμανίας για το Διάστημα, φιλοδοξεί να δημιουργήσει ένα δίκτυο εκατοντάδων δορυφόρων σε χαμηλή τροχιά. Σε αντίθεση με τους γεωστατικούς δορυφόρους που χρησιμοποιούνταν παλαιότερα, οι δορυφόροι LEO προσφέρουν ελάχιστη καθυστέρηση (latency), στοιχείο κρίσιμο για τον τηλεχειρισμό οπλικών συστημάτων και τη λήψη αποφάσεων σε πραγματικό χρόνο.
Ο Άρμιν Πάπεργκερ, ο ισχυρός άνδρας της Rheinmetall, φαίνεται να υλοποιεί το όραμά του για μια εταιρεία που δεν θα κατασκευάζει απλώς τα τανκς του μέλλοντος, αλλά και τα ψηφιακά δίκτυα που θα τα καθοδηγούν. Η συνεργασία με την OHB προσφέρει την απαραίτητη τεχνογνωσία στο διάστημα, ενώ η Rheinmetall φέρνει την εμπειρία της ενσωμάτωσης αυτών των τεχνολογιών στο πεδίο της μάχης.
Οδικός χάρτης προς το 2029
Οι πληροφορίες αναφέρουν ότι ο διαγωνισμός για το έργο αναμένεται να τρέξει άμεσα, με στόχο το δίκτυο να είναι επιχειρησιακά έτοιμο έως το 2029. Το σύστημα δεν θα εξυπηρετεί μόνο τις γερμανικές δυνάμεις εντός συνόρων, αλλά θα καλύπτει κρίσιμες περιοχές για το ΝΑΤΟ, όπως η ανατολική πτέρυγα της συμμαχίας, όπου η Γερμανία έχει δεσμευτεί να διατηρεί μόνιμη ταξιαρχία στη Λιθουανία.
Βέβαια, ο δρόμος δεν είναι στρωμένος με ροδοπέταλα. Στον «αγώνα δρόμου» για το συμβόλαιο αναμένεται να μπει και η Airbus, η οποία διαθέτει τεράστια εμπειρία στον τομέα. Ωστόσο, η σύμπραξη Rheinmetall-OHB φαίνεται να προκρίνεται ως μια λύση που ενισχύει τον εθνικό βιομηχανικό ιστό της Γερμανίας, μειώνοντας την εξάρτηση ακόμη και από ευρωπαϊκές κοινοπραξίες που ενδεχομένως να καθυστερούν λόγω γραφειοκρατίας.
Μια νέα εποχή για την ευρωπαϊκή άμυνα
Η κίνηση αυτή σηματοδοτεί μια ευρύτερη αλλαγή νοοτροπίας. Η Γερμανία, και κατ' επέκταση η Ευρώπη, αντιλαμβάνεται πλέον το διάστημα όχι ως πεδίο επιστημονικής έρευνας, αλλά ως επιχειρησιακό πεδίο μάχης. Η ικανότητα μιας χώρας να διατηρεί τις επικοινωνίες της ενεργές όταν όλα τα άλλα καταρρέουν, είναι το νέο προαπαιτούμενο της αποτροπής.
Αν το σχέδιο της Rheinmetall και της OHB ευοδωθεί, θα μιλάμε για την πρώτη σοβαρή απάντηση της Ευρώπης στο μονοπώλιο της SpaceX. Μπορεί να μην έχει τη λάμψη των εκτοξεύσεων του Musk, αλλά θα έχει κάτι που λείπει δραματικά από την ευρωπαϊκή άμυνα σήμερα: την ασφάλεια ότι όταν δοθεί η εντολή, το σύστημα θα λειτουργήσει, ανεξάρτητα από το τι πιστεύει κάποιος CEO στη Silicon Valley.
