Δεν πρόκειται πλέον για μεμονωμένα πειράματα ή πολιτικές εξαγγελίες. Το ημερολόγιο δείχνει Φεβρουάριο του 2026 και η τεχνολογική πραγματικότητα έχει μετατοπιστεί βίαια. Η λίστα των χωρών που εφαρμόζουν αυστηρές απαγορεύσεις ή δρακόντειους περιορισμούς στη χρήση των social media από ανηλίκους δεν είναι απλώς υπαρκτή, αλλά επεκτείνεται με ρυθμούς που αιφνιδιάζουν.
Τα στοιχεία που έρχονται στο φως αποκαλύπτουν μια παγκόσμια νομοθετική τάση που επανακαθορίζει το internet όπως το ξέραμε. Δεν μιλάμε για απλά φίλτρα γονικού ελέγχου, αλλά για κρατικές παρεμβάσεις στο επίπεδο του ISP και των App Stores, με στόχο την πλήρη αποκοπή συγκεκριμένων ηλικιακών ομάδων από αλγόριθμους που κρίνονται εθιστικοί.
Η «μαύρη λίστα»: Ποιοι τράβηξαν την πρίζα
Η Αυστραλία, που άνοιξε τον δρόμο στα τέλη του 2024, δεν είναι πλέον μόνη. Η νομοθεσία της για το όριο των 16 ετών, η οποία αρχικά αντιμετωπίστηκε με σκεπτικισμό για την τεχνική της εφαρμοσιμότητα, λειτούργησε ως οδηγός για δεκάδες άλλα κράτη.
Σύμφωνα με τα τελευταία δεδομένα, στο ίδιο μήκος κύματος κινούνται πλέον:
- Γαλλία: Εφαρμόζει ίσως το πιο αυστηρό πλαίσιο στην Ευρώπη, απαιτώντας «ψηφιακή ενηλικίωση» στα 15 έτη, με υποχρεωτική διασταύρωση στοιχείων μέσω τρίτων πιστοποιημένων φορέων (Third-party Age Verification).
- Νορβηγία: Παρά την προοδευτική της παράδοση, αύξησε το όριο ηλικίας στα 15, ποινικοποιώντας τη συλλογή δεδομένων ανηλίκων από τις πλατφόρμες.
- ΗΠΑ (Σε επίπεδο πολιτειών): Εδώ παρατηρείται ο μεγαλύτερος κατακερματισμός. Η Φλόριντα και το Τέξας έχουν θέσει σε πλήρη εφαρμογή την απαγόρευση δημιουργίας λογαριασμών για άτομα κάτω των 14 ετών, ενώ η Καλιφόρνια ακολουθεί το μοντέλο του "Design Code", υποχρεώνοντας τις πλατφόρμες να απενεργοποιούν εξ ορισμού κάθε εθιστικό feature για χρήστες κάτω των 18.
- Ισπανία: Εισήγαγε πρόσφατα ένα σύστημα εθνικού ψηφιακού κλειδιού για την πρόσβαση σε περιεχόμενο ενηλίκων και κοινωνικά δίκτυα, καθιστώντας πρακτικά αδύνατη την ανώνυμη εγγραφή.
Το τεχνικό αδιέξοδο και η επιβεβαίωση ηλικίας
Για εμάς που παρακολουθούμε το backend της βιομηχανίας, το ενδιαφέρον δεν εστιάζεται στο «γιατί» αλλά στο «πώς». Η απαίτηση για επιβεβαίωση ηλικίας έχει δημιουργήσει έναν τεχνολογικό εφιάλτη ιδιωτικότητας.
Οι πλατφόρμες (Meta, TikTok, X) βρίσκονται σε σύγχυση. Από τη μια απειλούνται με πρόστιμα που αγγίζουν το 6% του παγκόσμιου τζίρου τους και από την άλλη καλούνται να ζητήσουν ταυτότητες ή βιομετρικά δεδομένα από δισεκατομμύρια χρήστες.
Η τεχνολογία Zero-Knowledge Proofs (ZKP), η οποία θα επέτρεπε την επιβεβαίωση της ηλικίας χωρίς την αποκάλυψη της ταυτότητας, παραμένει το ζητούμενο, όμως η υιοθέτησή της καθυστερεί. Αντ' αυτού, βλέπουμε μια επικίνδυνη στροφή προς κεντρικοποιημένες βάσεις δεδομένων ταυτοποίησης, οι οποίες αποτελούν τον νούμερο ένα στόχο για τους hackers το 2026.
Οι αντιδράσεις και το VPN tunneling
Όπως ήταν αναμενόμενο, η Generation Alpha (και οι νεότεροι της Gen Z) βρίσκονται ήδη ένα βήμα μπροστά. Η χρήση VPNs έχει εκτοξευθεί στις χώρες που εφαρμόζουν τις απαγορεύσεις. Οι έφηβοι «μεταναστεύουν» ψηφιακά σε servers χωρών χωρίς περιορισμούς, καθιστώντας το γεωγραφικό blocking σχεδόν άχρηστο.
Παράλληλα, παρατηρείται μαζική στροφή προς αποκεντρωμένα δίκτυα (Decentralized Social Media) και κρυπτογραφημένες εφαρμογές επικοινωνίας (όπως το Signal ή Telegram), όπου η επιβολή κρατικού ελέγχου είναι θεωρητικά τεχνικά αδύνατη. Το αποτέλεσμα; Οι ανήλικοι φεύγουν από τις ρυθμισμένες, ορατές πλατφόρμες και μετακινούνται στο «σκοτεινό» κομμάτι του social web, εκεί όπου δεν υπάρχει κανένας αλγόριθμος προστασίας, αλλά ούτε και εποπτεία.
Η στάση των Big Tech
Η Meta και η ByteDance (TikTok) έχουν σταματήσει πλέον τις διπλωματικές ανακοινώσεις. Βλέποντας τη βάση χρηστών τους να γερνάει και το engagement των νέων να καταρρέει, προχωρούν σε δικαστικές προσφυγές μιλώντας για παραβίαση της ελευθερίας του λόγου στις ΗΠΑ και του GDPR στην Ευρώπη.
Ωστόσο, η οικονομική ζημιά είναι ήδη ορατή στα τριμηνιαία αποτελέσματα του Q4 2025. Οι διαφημιστές, χάνοντας τη δυνατότητα στόχευσης στο νεανικό κοινό, στρέφουν τα budget τους αλλού (gaming, connected TV), αφήνοντας τα παραδοσιακά social media σε μια πρωτοφανή κρίση ταυτότητας.
Τι σημαίνει αυτό για το μέλλον
Η λίστα των χωρών μεγαλώνει και η Ελλάδα συμπεριλαμβάνεται σε αυτές που εξετάζουν παρόμοια μέτρα, αλλά μαζί της μεγαλώνει και το χάσμα μεταξύ νομοθεσίας και τεχνολογικής πραγματικότητας. Το 2026 αποδεικνύεται η χρονιά που το Internet σταμάτησε να είναι ενιαίο. Οδεύουμε προς το «Splinternet», όπου η εμπειρία χρήσης καθορίζεται αποκλειστικά από το διαβατήριο σου και την ηλικία σου.
