Επίσημο: Η Γαλλία είναι η πρώτη χώρα της ΕΕ που απαγορεύει τα social media για τους κάτω των 15 ετών!

Σύνοψη

• Η Γαλλική Εθνοσυνέλευση υπερψήφισε την πλήρη απαγόρευση πρόσβασης στα κοινωνικά δίκτυα για παιδιά κάτω των 15 ετών.
• Το νομοσχέδιο τίθεται σε εφαρμογή σε δύο φάσεις: Το φθινόπωρο του 2026 απαγορεύονται οι νέες εγγραφές, ενώ στις αρχές του 2027 θα διαγραφούν μαζικά οι υφιστάμενοι λογαριασμοί ανηλίκων.
• Η τεχνική εξακρίβωση της ηλικίας προκαλεί έντονες αντιδράσεις, καθώς απαιτεί την άρση της ψηφιακής ανωνυμίας όλων των χρηστών, επιβάλλοντας ταυτοποίηση με επίσημα έγγραφα.
• Ελλάδα, Ισπανία και Δανία παρακολουθούν στενά το νομικό προηγούμενο της Γαλλίας, προετοιμάζοντας αντίστοιχα νομοθετικά πλαίσια.
• Παράλληλα, από τον Σεπτέμβριο του 2026 εφαρμόζεται και η καθολική απαγόρευση χρήσης smartphones στα γαλλικά γυμνάσια και λύκεια.

Η Γαλλική Εθνοσυνέλευση προχώρησε στην υπερψήφιση ενός εξαιρετικά αυστηρού νομοσχεδίου (με 279 ψήφους υπέρ και 81 κατά), το οποίο απαγορεύει πλήρως την πρόσβαση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης για παιδιά ηλικίας κάτω των 15 ετών. Η συγκεκριμένη εξέλιξη καθιστά τη Γαλλία την πρώτη χώρα εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης που νομοθετεί τον οριζόντιο αποκλεισμό ανηλίκων από πλατφόρμες όπως το TikTok, το Instagram και το Snapchat.

Μέχρι σήμερα, τέτοιου είδους περιοριστικά νομικά πλαίσια είχαν τεθεί σε ισχύ αποκλειστικά εκτός ευρωπαϊκών συνόρων. Η Αυστραλία και η Ινδονησία διαθέτουν ήδη αυστηρούς περιορισμούς πρόσβασης, έχοντας ωστόσο θέσει ως ελάχιστο ηλικιακό όριο τα 16 έτη. Η απόφαση της Γαλλίας αναμένεται να λειτουργήσει ως σημείο αναφοράς για τον ενιαίο ευρωπαϊκό ψηφιακό χώρο, ασκώντας άμεση πίεση στις μεγάλες τεχνολογικές εταιρείες για την ριζική αλλαγή του τρόπου λειτουργίας τους.

Πώς θα εφαρμοστεί η απαγόρευση των social media στους ανηλίκους;

Ο νέος γαλλικός νόμος, που αφορά παιδιά κάτω των 15 ετών, τίθεται σε ισχύ σε δύο ξεκάθαρες φάσεις. Από την 1η Σεπτεμβρίου 2026, απαγορεύεται οριστικά η δημιουργία νέων λογαριασμών στα social media για το συγκεκριμένο ηλικιακό γκρουπ. Στη συνέχεια, από την 1η Ιανουαρίου 2027, οι πλατφόρμες υποχρεούνται βάσει νόμου να διαγράψουν πλήρως όλους τους ενεργούς λογαριασμούς χρηστών που δεν πληρούν το ηλικιακό όριο, καθιστώντας τον αποκλεισμό αναδρομικό.

Η τεχνική πρόκληση του Age Verification και το τέλος της ανωνυμίας

Το μεγαλύτερο πρακτικό εμπόδιο της νέας νομοθεσίας δεν εντοπίζεται στην πολιτική βούληση, αλλά στην ίδια την τεχνολογική υποδομή του διαδικτύου. Για να αποτραπεί πραγματικά η πρόσβαση στους κάτω των 15 ετών, οι πλατφόρμες πρέπει να αποκτήσουν τη δυνατότητα επαλήθευσης της ηλικίας κάθε χρήστη, τη στιγμή που οι μέθοδοι ταυτοποίησης εγείρουν κορυφαία ζητήματα απορρήτου δεδομένων.

Η αριστερή παράταξη «Ανυπότακτη Γαλλία» καταψήφισε το νομοσχέδιο, εστιάζοντας ακριβώς στην απώλεια της διαδικτυακής ανωνυμίας. Προκειμένου το δίκτυο (π.χ. Meta, X) να βεβαιωθεί για την ηλικία ενός λογαριασμού, ο χρήστης οφείλει πρακτικά να μεταφορτώσει ένα επίσημο κρατικό έγγραφο ταυτοπροσωπίας (ταυτότητα, διαβατήριο) ή να υποβληθεί σε συστήματα βιομετρικής σάρωσης που υπολογίζουν την ηλικία μέσω τεχνητής νοημοσύνης.

Η διαδικασία αυτή καταργεί το δικαίωμα της ψευδώνυμης περιήγησης. Οι εταιρείες τεχνολογίας πειραματίζονται με συστήματα κρυπτογραφίας Zero-Knowledge Proofs (ZKP), μέσω των οποίων ένας ανεξάρτητος φορέας (π.χ. το κράτος) πιστοποιεί αν ο χρήστης είναι άνω των 15, δίνοντας στην πλατφόρμα μόνο ένα κρυπτογραφημένο "Ναι" ή "Όχι", χωρίς να αποκαλύπτει τα πραγματικά στοιχεία του ατόμου. Παρόλα αυτά, τα συγκεκριμένα συστήματα δεν είναι έτοιμα για εφαρμογή σε τέτοια κλίμακα, ενώ ο κίνδυνος κυβερνοεπιθέσεων παραμένει τεράστιος.

Από την πλευρά των ανηλίκων, οι τεχνολογικές παρακάμψεις θεωρούνται δεδομένες. Η αυξημένη χρήση VPN εφαρμογών για την παραλλαγή της γεωγραφικής τοποθεσίας, η δημιουργία πλαστών emails και η χρήση λογαριασμών τρίτων, καθιστούν τον τεχνικό αποκλεισμό μια εξαιρετικά εύθραυστη συνθήκη.

Η πολιτική στήριξη και το επόμενο νομικό στάδιο

Ο Γάλλος Πρόεδρος, Emmanuel Macron, στήριξε ενεργά τη συγκεκριμένη νομοθετική παρέμβαση, παραλληλίζοντας την ανεξέλεγκτη έκθεση των ανηλίκων στους αλγορίθμους προτάσεων με τον εθισμό στο αλκοόλ. «Πριν από εξήντα χρόνια, τα παιδιά έπιναν κρασί. Όταν δίνεται στις οικογένειες ένας σαφής κανόνας και γνωρίζουν ότι κάτι βλάπτει τα παιδιά, τότε προσαρμόζονται και δεν το κάνουν», δήλωσε χαρακτηριστικά, επισημαίνοντας ότι τα κράτη οφείλουν να θέτουν ψηφιακά όρια.

Για να τεθεί ωστόσο ο νόμος επισήμως σε εφαρμογή, εκκρεμεί η έγκρισή του από το Συνταγματικό Συμβούλιο της Γαλλίας. Το ανώτατο αυτό όργανο καλείται να εξετάσει εξονυχιστικά το κείμενο, διασφαλίζοντας ότι οι διατάξεις περί άρσης της ανωνυμίας δεν συγκρούονται με τα ατομικά δικαιώματα ελευθερίας της έκφρασης και προστασίας της ιδιωτικότητας των Γάλλων πολιτών. Παράλληλα, η οικονομική επίπτωση για τις πλατφόρμες αναμένεται ραγδαία, καθώς η νεολαία αποτελεί τον πυρήνα αλληλεπίδρασης και κατ' επέκταση το πολυτιμότερο κοινό για την προβολή στοχευμένων διαφημίσεων.